working paper- tekyeh

دانشکده علوم اجتماع= 10; دانشگاه تهران

كارلاس= 85;نا در سرزمين عجايب

مردم وديدنيهاي ايران

مرضيه تكيه

www.mtekyeh@yahoo.co= m

كارنوشت دانشجويي براي درس مباني تاريخ اجتماعي ايران

موضوع: خلقيات مثبت ايرانيان در سفرنامه ها

زير نظر دكتر محمدرضا جوادي يگانه

تیر 1387

&nb= sp;

س&= #1585;نا،كارلا 1363، مردم و ديدنيهاي ايران، غلام= 85;ضا سميعي، تهرا= 06;: نشر نو. 431

&nb= sp;

م&= #1602;دمه

خ&= #1608;اندن سفرنامه ها ب= 607; ویژه آن دسته ای که توسط افراد غیر ای= 585;انی در مورد ایرا= 606; نوشته شده اس= 578; اهمیت بسیار دارد. زیرا در این گروه کتا= 576; ها خودمان را ازنگاه دیگر= 75;ن می بینیم و می توانیم دریا= 76;یم که چه جایگاه= 740; در بین مردما= 606; دیگرداریم.ب= 82;شی از این سفرنامه ها ک= 607; مربوط به دورانی دورت= 85; است علاوه بر اطلاعات بال= 75; تصویری کلی ا= 586; جامعه ی گذشت= 607; ی ایران دراخ= 578;یار ما قرارمی دهد.به این ترتیب آداب و رسوم وخلقیا= 78; مثبتی که درگذشته داشته ایم را= 605;ی توانیم بشنا= 87;یم وبه احیای آن دسته ازخلقی= 75;تی که رو به فراموشی است بپرداریم وهمچنین از ر= 740;شه ی برخی عادات که از گذشته به ارث برده ا&#= 1740;م ،آگاه شویم.

س&= #1572;الی که با خواندن این سفرنامه به دنبال پاس= 582; به آن بودم ای&#= 1606; است که نویسن= 583;ه درکل چه دیدگ= 575;هی نسبت به ایرا= 606;یان دارد؟و آیا ا= 586; عادات و خلقی= 575;ت ایرانیان تأ= 79;یر پذیرفته است= 67;

&nb= sp;

م&= #1593;رفی کتاب

ك&= #1575;رلا سرنا يك زن ايتاليايي است كه در سال 1= 877 م/ 1294 ه.ق مصادف با سي امين سا&#= 1604; حكومت ناصرالدين شاه ، وارد ايران مي شود. لازم به ذكر است كه وي به قصد سياحت به ايران سفر نكرده است بلكه بعد از سياحتي طولاني در قف= 602;از به دليل بيماري و رهايي از آب و هواي باكو، و= 575;رد ايران مي شود و از راه بابلسر، بابل، آمل و دماوند به تهران مي رسد و پس از 4 ماه اقامت در تهران مسير بازگشت را از راه قزوین، رشت وانزلي ط= 610; مي كند و وارد اروپا مي شود.

د&= #1585; مقدمه و متن اصلي كتاب اشاره اي به اين نكته كه مطالب روزان= 07; نوشته شده اس= 578; يا در پايان س&#= 1601;ر به طور كلي جمع آوري شده= 548; نيامده است اما با توجه به نكات ظريف= 610; كه در كتاب موجود است وهمچنين به نظر من این که با توجه به شرايط روحي نويسنده لحن کلام در فصول گوناگون تغی= 40;ر کرده است بنابراین به نظرمی رسد که مطالب حاصل ا= 586; یادداشتهای روزانه ی نوی= 587;نده باشد. كتاب در 57 فصل گردآوري شده = 575;ست.

ب&= #1575; اين كه كارلا سرنا مدت كوتاهي در كشور ايران اقامت مي‌كن= 83; اما اطلاعات مفيدي ارائه ميدهد كه گاه= 610; اوقات بسيار موشكافانه و دقيق است. اين سفرنامه از نظر سياسي و جامعه شناخت= 10; اهميت بسيار دارد كه به طور خلاصه به شرح زير است:

1)ت= ;صويري كلي از سطح معيشت مردم د= 585; شهرهاي مختل= 01; به دست مي دهد كه البته با توجه به مدت زمان بسيار اندك اقامت د= 585; اين شهرها (كه دربعضي موار= 83; به يك روز تمام هم نمي رسد) اين اطلا&#= 1593;ات جزئي و گاهي اوقات غير قابل تعميم است.

2)ب= ;ا توجه به جنسي= 578; نويسنده و ارتباطي كه ب= 575; خانمهاي ايراني به ويژه طبقه اشراف برقرا= 85; كرده است ورا= 607; يافتن به اندرون دربا= 85; نكاتي جالب ارائه داده است.

3) توضيحاتي در مورد طبقه روحانيت، قدرت آن، نظا= 585;ت علماي ديني ب= 585; امورحكومت، = 5;داخله در سياست و نفوذ گستره روحانيت بر عامه مردم ارائه شده است.

4)مسئله بعدي فساد اقتصادي شاه است كه در مورد راههاي كسب درآمد، چگونگي واگذاري ولايات، تصا= 81;ب ميراث مردم و... مثالهاي متعددي را بيان مي كند.

5)از نظر سياسي به نفو= 584; و قدرت روس و انگليس اشار= 07; مي‌كند كه البته نسبت ب= 607; موارد ديگر حجم كمتري از توضيحات را ب= 607; آن اختصاص مي= 204;دهد.

6)نكته ديگر كه كارلا سرن= 575; به آن پرداخت= 607; است خرافات د= 585; بين ايرانيا= 06; است كه به نظر &= #1605;ن در بعضي موار= 583; به افراط سخن گفته است. اين سفرنامه برا= 10; اولين بار در سال 1883م/ 1301 ه.ق با نام«انسانه= 5; و اشياء در ايران» در پاريس انتشا= 85; يافته است.

&nb= sp;

ا&= #1593;تقادات

«قايق بانان آسياي= 10; با هم آهنگ كردن پاروها = 608; فريادهاي خو= 83; هر يك ديگري را تشجيع مي‌= 603;نند استمداد از ا... و پيامبران و امامان، وبا گفتن يا ا...، يا محمد، يا علي تا آخرين پارويي كه براي پياده كردن مسافر د= 585; مشهد سر زده مي شود ادامه دارد. ص 6»

«&= #1576;يشتر ايرانيان از ته دل به مسائل ماوراءالطب¡= 0;عه عقيده دارند. اينان براي ه= 585; چيزي پيش از اقدام و عمل به مشورت با خدا مي‌پردا= 86;ند و براي اين منظور به صور= 578; هاي مختلف اس= 578;خاره مي‌كنند. ص 89»

«&= #1670;ون يكي از صفات ايرانيان دادن صدقه و احسان به ديگران است بسياري از عابران چند شاهي در دست زندانياني ك= 07; بيشترشان بي گناه و كمتر تبهكارند مي اندازند.ص 132»=

«اشخاص ثروتمند در وصيت نامه خو= 583; گورگاه خويش را معين مي كنند و بيشتر اوقات براي مكان مقدسي ك= 607; بايد در مجاورت آن دف= 606; شوند موقوفاتي برقرار مي‌د= 75;رند.ص 156»

«درجايي ك&= #1607; راه خطرناك است بي نهايت پارچه تكه پاره و نوار و نخ مشاهده مي شود كه به عنوان دخيل ب= 607; نهالهاي كوچ= 03; گره زده‌اند. اين دخيلها نشانه ی نذوراتي از قبيل دادن هديه اي به مسجدي،پرداž= 2;ت صدقه اي، يا زيارت مرقدي مقدس است كه مسافران وعد= 07; داده‌اند درصورتي كه سلامت به مقص= 583; برسند ادا كنند.ص 305»

ب&= #1740;شتر اعتقادات ما از دین اسلام و فقه شیعه سرچشمه میگی= 85;د که البته به نظر من چه درگذشته وچه امروز ما بیش= 578;ر پایبند فرهنگمان هس= 78;یم تا به واقعیت اسلام بپردا= 86;یم به همین دلیل در مواردی به خرافات کشید= 07; شده ایم.

&nb= sp;

ب&= #1587;ت نشستن

«&= #1605;شاهد (مقابر مقدسي= 606; را معمولاّ مشهد مي گوين= 583;) براي كساني ك= 607; مورد تعقيب شاه يا دولت‌= 575;ند «بست» تلقي م= 610;‌شود غالباّ مجرميني كه بدين مکانها پناهنده مي‌= 88;وند مورد عفو قرا= 585; مي گيرند و به ندرت اتفاق م= 610;‌افتد كه حتي مرتكبين جرائم سنگين پس از پناه آو&#= 1585;دن به مشاهد مقد= 587; مورد عفو قرا= 585; نگيرند.ص 158»

«&= #1575;ين مسجد براي تبهكار مورد تعقيب دولت قرار مي‌گير= 06;د «بست»محسوب مي‌شود. ص 316»

ا&= #1586; زمانی که در ا&#= 1740;ران قانون تدوین شد وسر لوحه ی عمل قرار گرف= 578; رسم بست نشست= 606; از بین رفت و با مجرمین مطابق قانون بر خورد شد (زمان رضا شاه)اما در گذ&#= 1588;ته افرادی که به اماکن مقدس پناهنده می شدند از طرف حکومت هم مور= 583; پذیرش قرار م= 740; گرفت چون به گونه ای پشیم= 575;نی از عمل تلقی

می شد؛ که البته در جامعه ی امرو= 586; با توجه به می&#= 1586;ان جمعیت و حجم جرائم چنین روشی عملی نی= 587;ت واتفاق هم نم= 740; افتد.

&nb= sp;

ش&= #1575;یسته سالاری

«&= #1583;رايران افرادي كه از طبقات بسيار پايين جامعه به مقامات عالي رسيده باشند كم نيستند ديده شده است كه كساني كه امروز نوكرن= 83; و فردا با حيرت بسيار خود را آقا و فرمانروا مي بينند. ص94»=

ا&= #1586;این جمله ی نویسن= 583;ه می توان هم برداشت مثبت وهم برداشت منفی داشت،ا= 86; دیدگاه مثبت = 605;ی توانیم به وجود شایسته سالاری در کشور پی ببری= 605; و از دیدگاه منفی که به نظر من = 83;یدگاه نویسنده است،این که نظام حاکم قدرت و اقتدا= 585; لازم برای تر= 576;یت افراد در بخش های گوناگون را ندارد وبر= 575;ی مناسب قدرت برنامه ریزی خاص توسط حکومت وجود ندارد؛بنابž= 5;این هرکس امکان دستیابی به ا= 740;ن مناصب را دارد.

&nb= sp;

خ&= #1604;عت دادن

«&= #1583;ر ايران رسم اس= 578; كه در برابر هر گونه خبر خوش پاداشي م= 610; دهند. ص 150»

« رسم دادن خلع= 578; به آورنده خبري خوب هنو= 586; درايران بر جاست.ص207»

&nb= sp;

س&= #1581;رخیزی =

«&= #1575;يرانيان بسيار سحرخيزند. شخصيت‌هاي بزرگ و وزيرا= 606; از صبح زود كساني را كه با آنان كار مهمي دارند ب= 607; حضورمي پذيرند ديد و بازديدها هم از يك ساعت بعد از طلوع آفتاب آغاز م= 610; شود.ص 267»

د&= #1585; گذشته تقسیم بندی شبانه روز وساعات کار با امروز تفاوت داشته است و مردم به دلیل اینکه ب= 575; تاریک شدن هو= 575; کم کم محیای خواب می شدند،بنابر= 5;ین صبح زود برای کار آماده بودندومطاب = 2; اعتقادات خو= 83; رفتار می کردند(برای مثال بر این باور بودند ک= 607; تقسیم روزی صبح زود صورت میگیرد).که البته این شی= 608;ه ی زندگی امروزه به کل= 740; تغییر کرده است.

م&= #1607;مان، مهمان نوازی

«&= #1575;رمنيهاي مهربان كه صاحبان كاروان سراهاي مهم بار فروش (بابل امروزي) بودند، با مهمان نوازي بسيار اتاقي را كه در آپارتمان خودشان ذخير= 07; كرده بودند د= 585; اختيارم گذاشتند. ص 15»

«&= #1576;راي رفتن به خانه اشخاص ادب اقتضاء مي‌ك= 06;د كه به تناسب دوستي فيمابين از چند روز قبل به ديدار شونده خبر دهند اين رسم از طرف مرد و ز&= #1606; رعايت مي شود. ص 55»

«&= #1588;اهزاده خانم كه خدمه اش در دنبالش حركت مي كردن= 583; ما را تا ته باغ بيروني بدرقه كرد و به نشانه خداحافظي دوستانه دست مرا فشرد و بازگشت. ص290»=

« (كد خداي گل گنبد خانه= 204;اش را در اختيار ما گذاشت) زنان دهكده (گل گنبد) به تبريك ورود م= 575; آمدند و از من و خانم ارمني دعوت كردند ك= 607; در خانه يكي از آنها چاي بنوشيم. ص316»=

م&= #1607;مان نوازي از صفا= 578; شناخته شده ايرانيان اس= 78;. توجه به امر مهماني و ديد و بازديد امروزه هم اد= 575;مه دارد هر چند كه به دليل تغيير شيوه زندگي، شكل آ= 606; تفاوت هايي كرده است ، مثلاَ مدت مه= 605;اني ها كوتاه تر شده است، دفعات مهمان= 10;‌ها كمتر شده است و.... اما همچنان باقي است.

ب&= #1575; توجه به اين كه كارلاسرن= 75; با زنان درباري معاش= 85;ت داشته است نم= 610;‌توانیم تصويري كلي ا= 586; شيوه مهماني ها و آداب و رسوم آن درمورد كل مر= 583;م داشته باشيم.

&nb= sp;

ر&= #1608;ابط مردم با خارج= 610; ها

«<= /span> د&= #1585; شش سالي كه اين خانواده (روسي) در مشهد سر (بابلسر) زندگي ميكنن= 83; هيچ گاه از رفتار بوميا= 06; گله و شكايتي نداشته‌اند. اهالي كه شيع= 607; بسيار متعصبند هيچگونه برخ= 08;رد بدي با اروپا= 610;يان ندارند. تازه واردان را چو= 606; كساني كه عاد= 578; به ديدن چنان مردم نداشته باشند، با كنجكاوي و حيرت- و نه كراهت يا نفرت- مي‌نگر= 606;د. آنها كه به دور تازه واردي گرد مي آيند هيچگون= 07; نيت سوئي ندارند. گروه= 610; با خشنودي به &#= 1662;رسشهايي كه از آنان مي&#= 8204;شود پاسخ مي گوين= 583; وگروه ديگر باملاطفت و مهرباني به خدمتي كه از دستشان بر آي= 583; قيام مي كنند. ص9»

«&= #1575;ز آنجا كه اروپاييها ا= 86; بيم آنكه مور= 583; توهين قرار گيرند كمتر ب= 607; بازار مي روند، حضور م= 606; در آن امري عادي نبود با اين حال هيچ‌= 711;اه نسبت به من تعرض و توهين= 610; نشد. جمعيت با كنجكاوي و شگفتي بسيار مرا مي‌نگري= 87;ت اما رفتارش ملاطفت آميز بود. عامه مرد&#= 1605; ايران در برابر هر چيز= 610; بي اهميتي خندان و جستج= 608;گراست متحرك و گزاف= 607; گو است، اما هيچگاه موذي = 608; شيطان صفت نيست. ص54»

«(= ناصرالدين شاه) معمولاَ با كالسكه به خارج از شهر مي رود و در آنجا بر اسب مي نشيند در اين حالت اگر به خارجيي برخورد كند ب= 575; محبت به او نزديك مي شود و خيلي خودماني با و= 610; سخن ميگويد. ص 71»

«شيعيان اگر آداب و رسوم و به خصوص عقايد مذهبي شان مورد احترام قرار گيرد مطلقاّ دشمن اروپاييان ن= 40;ستند. 159»

«ملّايان&#= 1610; كه در حجره هاي اطراف حياط و چسبيد= 607; به مسجد منزل دارند مسيحيان را مؤدبانه از پيش رفتن بيش= 578;ر باز مي دارند. ص 312»

ب&= #1585;خورد صميمي با خارجي‌ها از عنصر مثبت مهمان نوازي در خلق و خوي ايرانيان سرچشمه مي گيرد.

ا&= #1610;رانيان رفتار خوبي ب= 575; خارجي ها دارند البته اين صفت در مورد مردم كشورهاي همسايه كم رن= 711; ‌تر است. شايد علت اين برخورد صميمانه كنجكاوي باش= 83; به اين ترتيب با صميميت ودوستي به فر= 583; مورد نظر نزد= 610;ك شده و ابهاماتي كه در ذهن دارند را به نحوي بر طرف مي كنند. البته حتماّ دلايل ديگر ه= 605; وجود دارد مثلاّ رأفتي كه در تعاليم ديني ما وجود دارد ما را به برخورد گرم و صميمي با فرد= 610; كه بيگانه و غريب است تشويق مي كند.

&nb= sp;

ا&= #1583;ب

«&= #1576;يش از يكبار از اين كه غربيه= 575; مردم مشرق زم= 610;ن را «بربر» مي نامند دچار شگفتي شده ام. به نظر من اين نوع قضاوت كاملاَ لغو و باطل است درس= 578; است كه شرقيا= 606; از لحاظ تمدن از ما عقب ترند اما از نظر ذوق و هنر بايد اذعان كرد كه در بسياري موار= 83; غربيان زيباترين مد= 04;هاي خود را از مردم شرق اقتباس كرده اند.ص 280»

«&= #1576;ايد تصديق كرد كه ايرانيان بسيار با گذش= 578; ومهربان و زياده از حد موقر ومؤدب اند. اگر واجد عيوبي هستنداين هن= 85; را نيز دارند كه بتوانند معايب خود را زير ظاهري دلپسند پنها= 06; كنند. ص 230»

ن&= #1608;يسنده در مورد شخصي= 578; ايرانيان ضم= 06; مهرباني و مؤدب بودن، پنهان كردن عيب ها زير ظاهري دلپذي= 85;رابيان مي كند و آن را امري مثبت مي پندارد در حالي كه به نظر من بدون قضاوت درمور= 83; وجود ياعدم وجود اين خلق در بين ايرانيان، اين خصوصيتي مذموم و ناپسند است.

آ&= #1583;اب همسای= ;گی

«&= #1575;ز آستانه در به هيچ وجه داخل خانه ديده نم= 610; شود. زيرا اگر از همين تنها راه ارتباط ب= 575; بيرون هم غفلتاّ چيزي از درون خانه به چشم عابري &#= 1576;رسد، خلاف ادب تلق= 610; مي شود.ص 45»

« در تهران همه خانه ها يك طبقه است و اجازه بناي ساختمان بلن= 83; داده نمي شود علت اين ممنوعيت اين است كه هيچ كس نتواند به در= 608;ن خانه همسايه نگاه كند. درهيچ كشور ديگري احترا= 05; به همسايه تا اين اندازه رعايت نمي شو= 583;. 342»

ا&= #1610;ن نمونه ها وجو= 583; حريم براي خانه و اهميت حفظ آن را نشان مي دهد كه امروزه ني= 586; كم و بيش باقي &= #1575;ست هر چند كه از نظر معماري چيزي از آن باقي نمانده است ولي به نظر مي رسد كه براي افراد داراي اهميت است البته نسبت به گذشت= 607; كم رنگ تر شده است.

&nb= sp;

آ&= #1583;اب معاشرت

«<= b>براي رفتن به خانه اشخاص ادب اقتضا مي كند كه به تناسب دوستي فيما بين از چند روز قبل به دي&#= 1583;ار شونده خبر دهند اين رسم از طرف مرد و زن رعايت مي شود.ص 55»

«&= #1582;انمهاي ايراني در هن= 585; مرباسازي ممتازند.اغل= 76; اوقات وقتي ك= 607; مي خواهند به ديدن كسي برو= 606;د به عنوان اظهار محبت،پيشتر به وسيله نوكرها با سيني هاي ممل= 608; از شيريني كه با پارچه هاي &#= 1586;ردوزي شده پوشيده است براي ميزبان مي فرستند. ص 57»

«&= #1586;نان آرام و بدون سر و صدا با يكديگر سخن م= 610; گفتند و هر يك به ديگري مجا= 604; سخن گفتن مي داد. ص 283»

ا&= #1586; آنجايي كه نويسنده با طبقه اشراف آمد و شد داشت&#= 1607; است به نظر مي رسد مواردي ك= 607; در مورد آداب مهماني بيان مي كند قابل تعميم نباشد= 48; و با امروز هم تفاوتهايي كرده است مثلاَ امروز= 07; بيشتر اين گونه است كه ميزبان از چن= 583; روز قبل به مهمان، روز مورد نظر را اعلام مي كند.

&nb= sp;

ا&= #1605;نيت

«&= #1576;ا آمدن از قفقا= 586; كه همه مردم حتي نوجوانا= 06; آن سلاح به دست حركت مي‌= 603;نند ، از اين كه هيچ يك از ايرانيان مسلح نبودند متحير شدم. همه راهها جز آن‌= 607;ا كه در مجاورت ايلات كرد نشين يا عشاي= 585; تركمان هستن= 83; از امنيت كام= 604; برخوردارند. = 589; 12»

«&= #1662;ولهاي گزاف به آنها (چاروادارها) سپرده مي شود و براي اين مبالغ كلان تضميني جز درستي وامان= 78; آنها در كار نيست. ص20»

«&= #1603;متر اتفاق مي‌اف= 78;د كه چيزي در كاروان گم شود. اينان (چاروادارها) قاطرها را هدايت مي‌كن= 06;د. مراقب آنها هستند، بارشان مي كنند و بار از پشت شان بر مي&#= 8204;دارند........... بسيار نجيب و بيش از حد صبور و قانع اند. هر چه هم خسته باشند ب= 607; كمي برنج و كاسه اي آب قن&#= 1575;عت مي كنند. ص 20»

«زنان هيچگاه، و مردان نيز بسيار كم شب از خانه خارج مي‌شوند. هيچ= 711;ونه وسيله تفريح= 10; در بيرون نیس= 578;، به همين سبب همگان شب را در خانه خود به سر مي برند. بدين ترتيب پ= 587; از غروب آفتا= 576; احدي در كوچه= 204;ها ديده نمي شود. ص61»

ن&= #1608;يسنده فضاي ايران ر= 575; به گونه اي ترسيم مي كند كه اعتماد به يكديگر و حفظ امانت در بين مردم امري بديهي تلقي م= 610; شود.

د&= #1585; حالي كه نويسنده با تعجب بسيار ب= 607; اين مسئله مي= 204;نگرد و به دنبال منشأ آن است، اين مسئله متأسفانه هر روز در حال كم رنگ شدن است و در جامعه امر= 608;ز به ويژه شهر تهران این سن= 578; پسندیده - اعتماد به يكديگر و رعايت امانت- در حال از بين رفتن و رفتارهاي ضد آن در حال اوج گرفتن است.

&nb= sp;

م&= #1585;اسم عزاي امام حسين، تعزيه

«&= #1583;ادن پول يا فرش يا وسايل ديگر براي تكيه كا= 585;ي قابل تحسين محسوب مي شود. ص 192»

«(= در تكيه ها) جاي زنان همواره مشخص است. در مجلس عزادار= 10; از هر طبقه از مردم ديده مي شود اتفاق مي افتد كه اربابي در كنار گدايي و= 582;انمي متعين در كنا= 585; زني از مردم عادي نشسته ب= 575;شد. ص192»

«&= #1583;ر اغلب تكيه ها چاي و قهوه به حاضران وپلو = 608; نان لواش به مستمندان مي دهند. ص 193»

«بيشتر عزاداران با قلب پاك و از روي ايمان با خنجر پيشاني خود را مي شكافند و به بازوان و سين= 607; خود زخم مي زنند. اين مؤمنان هر سا= 604; بدين ترتيب تشريفات ياد بود مرگ نوه ی محمد (ص) پيامبر اسلا= 05; را برپا مي دارند. ص 194»

ب&= #1607; دليل مقارن بودن حضور نويسنده در ايران و ماه محرم نكات جالبي در مور= 583; عزاي امام حسين بيان شد= 607; است. بيشتر توضيحات و توصيفات مراسم عزادا= 85;ي به تعزيه مربوط مي‌شو= 83;. اين گونه كه بيان شده است اصل مراسم اجراي تعزيه بوده كه در خلال آن روضه خواني، سينه زني و ...هم اجرا مي شده است.البته مراسم تعزيه به دليل ممنو= 593;يت در دوران رضا شاه امروزه بسيار كمرنگ شده و می توان گفت از بین رفته است. نكاتي كه در خلال توضيح مراسم ذكر شد= 607; بسيار جالب است مثلاّ نويسنده به آزاري كه ايرانيان به عنوان بيان مصيبت به بدن خود وارد مي كنند به ديد منفي نمي نگرد. يا نسبت به اين كه در م&= #1585;اسم عزاداري همه طبقات – فقير و غني- در كنار = هم عزاداري مي كنند يا حتي شاه و سوگلي او مثل ديگرا= 606; متأثر وگريا= 06; مي شوند اظها= 585; تعجب مي كند. البته نويسنده در اين موارد قض= 575;وت خاصي نكرده است اما احسا= 587; او از فضاي كلام قابل در= 603; است.

ش&= #1610;وه عزاداري امروز ازنظر ظاهري شباهت هايي به گذشت= 607; دارد اما به نظر من نشانه هايي از تلاش مردم براي پي بردن به فلسف= 607; قيام نیز ديد= 607; مي شود.

&nb= sp;

ح&= #1580;اب

«&= #1582;ود را در چادري سياه كه با روبنده اي بر سر نگاه داشت= 607; مي شد پوشانيدند د= 85; اين لباس متح= 583; الشكل شاهزا= 83;ه و بنده هيأتي واحد و مشابه داشتند. ص 172»

« زناني كه در مهماني ها شركت مي كردن= 583; براي آن كه شاهد عياشيه= 75; و چشم چرانيهاي مردان نباشن= 83; نقاب بر چهره مي گذاشتند. اين رسم پيش از طلوع و رواج دين اسلام در مشر= 602; زمين شايع بود. در دوران حكوت سلاطين ساساني زنان دور از مردان با يكديگر آم= 583; وشد مي كردند. اين رسم رفته رفته در ايرا= 606; عموميت پيدا كرد وتاكنون = 583;وام يافته است. ص 206&raqu= o;

ن&= #1608;يسنده نظر مساعدي د= 585; مورد حجاب ندارد و دومو= 585;د بالا تنها مواردي است ك= 607; او تا حدی مثبت به مسال= 607; می نگرد؛ اول= 610; از نظر عدم تبعيض بين طبقات مختلف = 608; دومي ازنگاه فمينيستي<= /p>

ن&= #1608;يسنده حجاب را يك امر فرهنگي م= 610; داند و از نگا&#= 1607; ديني آگاهي ندارد هر چند كه به نظر من بيشتر مردم ه= 605; از اين نگاه بي اطلاع بود= 607; وهستند= ومطابق با سنت ان را رعا&#= 1740;ت می کنند. براي مثال در سفرنامه آمد= 07; است كه :« هنگام عبور ا= 586; محله ی ارمنيها عده زيادي زن ارمني كه چاد= 585; بر سر داشتند مارا بدرقه كردند.در مور= 583; این مطلب در پاورق= ;ی امده است که : زنهاي ارمني همچون زنان ايراني چادر بر سر ميكنند ص 297»

د&= #1585; واقع ارمنيه= 75; مقيم ايران ه= 605; بدون وجود قانوني خاص د= 585; اين زمينه طب= 602; نظام فرهنگي رفتار مي كنند. شكل حجاب از زمان ناصرالدين شاه تا به امروز به ويژ= 607; با قانون كشف حجاب در زمان رضاشاه به كل= 610; تغيير كرده است و تنهاچادر سياه تصويري از آن را به ذه&= #1606; متبادر مي كند.

&nb= sp;

ن&= #1578;یجه گیری

ب&= #1575; توجه به این که نویسنده ی کتاب مدت کوتاهی را در ایران گذرانده، از مردم تاثیر خاصی نپذیرف= 78;ه است و تنها به روایت شیوه ی زندگی مردم پرداخته وهمواره فاصله خود را با مردم حفظ کرده است. در مورد کتاب دو نکته قابل توجه است: اول این که نویسن= 583;ه قصد چاپلوسی = 608; تملق گویی نداشته و آزادانه دید= 07; ها و شنیده ها&#= 1740; خود را بیان کرده است. علت این امر می تواند این مساله باشد ک= 607; او از شخصیت های سیاسی نبوده و یا ما موریت اجتما= 93;ی خاصی در ایرا= 606; نداشته است. دوم این که نو&#= 1740;سنده در مورد اعتقادات و باورهای مرد= 05; که برای آنان امری مهم و مقدس تلقی می شده قضاوت نکرده است و قصد رد یا تای&#= 1740;د ان را نداشته در حالی که در مورد صفات دی= 711;ر اظهار نظر کرده است.با توجه به حضور کوتاه مدت نو= 740;سنده در ایران و اقامت 4 ماهه ی او در تهران و این که وی بیش&#= 1578;ر با نزدیکان شاه وطبقه اشراف آمد و شد داشته است بنابراین آداب و عادات= 740; را که بیان می کند بیشتر مربوط به این قشر است وقاب= 604; تعمیم به کل جامعه نیست.ه= 605;چنین بیشتر مطالب= 40; که در مورد خلق و خوی ایر&#= 1575;نیان در کتاب بیان شده مربوط به خلقیات منفی ما است؛البت= 07; به نظر من نوی&#= 1587;نده در بیان آنها در بعضی موار= 583; دچار افراط شده است.

م&= #1608;اردی که به عنوان خلقیات مثبت ذکر شده یا امروزه= بسیار کمرن= 11; شده است مثل خلق نیکوی سح= 585; خیز بودن، یا این که با شکل زندگی امروز ما مطابقت پی= 583;ا کرده است مثل آداب و رسوم مربوط به مهمانی.امرو= 86;ه فرهنگ و آداب و رسوم غرب در زندگی ما بیش از پیش نفوذ کرده است؛در حالی که با اح&#= 1740;ای عناصر مثبت ک= 607; از گذشته به ارث برده ایم می توانیم جل= 608;ی این نفوذ را بگیریم و هوی= 578; خود را حفظ کن&#= 1740;م.