working paper- nabati

دا= 606;شكده علوم اجتماع= 10; دانشگاه تهران

آیا ایر= 575;نیان هم خلقیات منفی دارند ؟

کاوشی د= 585; کتاب مس= 575;فرت به ایران دوران فتحعلی شاه قاجار

محمد رئوف نباتی=

كا= 585;نوشت دانشجويي براي درس مباني تاريخ اجتماعي ايران

<= span lang=3DFA style=3D'font-size:10.0pt;font-family:Tahoma;color:black;mso-bidi= -language: FA'>موضوع: خلقیا= ;ت منفی ایرانیان در سفرنامه ها

زي= 585; نظر دكتر محمدرضا جوادي يگانه

دی 13= 86

مشخصات کتاب= : دکوتز بوئه، موریس (13= 65) . مسافرت به ایران دوران فتحعلی شاه قاجار. ترجمه= ; محمود هدایت. تهران: &= #1580;اویدان. 310 صفحه

تقدیم به روان پاک شهدای انقلا= 76; اسلامی

همانا= ن که تن پاکشان را روی سیم خاردارهای فکه و شلمچه ف&#= 1585;ش کردند

تا ر= 575;ه را برای جلو رفتن ما باز ک&#= 1606;ند ...

مق= 583;مه

بح= 579; پيرامون خلقيات منفي ايرانيان و ضرورت توجه ب= 607; اين مسئله اس= 578; . مخصوصا اين که بهتر است ا&#= 1586; يک ديد غير نژاد پرستان= 07; و بدور از هيچگونه تعصب بي جا و افراطي به خو= 583; خودمان ، خود اسلاميمان و خود ايرانيمان نگاه کنيم .

هر ملتي چون از انسان هايش تشکيل شده ، پس خصوصيات آ= 606; انسان ها را در يک بدنه ﻴ واحد به عنوا= 606; کشور نشان داده مي شود ؛ و چون انسان هم خلقيات منفي دارد و هم خلقيات مثبت ، هيچوق= 578; نمي توان گفت که اين کشور مطلقا بد است يا مطلقا خوب است .

از نظر مردم شناسي دربين اين کشور ها ، کشور هايي هستند که از نظر خوبي يا بدي از بقيه بالاتر هستن= 83;.

در اين بين يکي از قديمي تري= 606; تمدن ها و فرهنگ هاي بشري به عنوا= 606; ايران را مور= 583; بررسي قرار م= 610; دهيم.

از کودکي و از آن موقعي که در جامعه به قدم گذاشته ايم ، بوده اند کساني که ايران ، کشور عزيز ما را با تعرف ها و تمجيد هاي افراطي و نيز محال دانستن وجود امري منفي در اين جامعه ، هميش= 607; جامعه ﻴ مارا ، جامعه اي ايده آل از آغاز تا حال وا نمود کرده اند . در اينکه جامعه ما از نظر فرهنگي و انساني جامع= 07; ﻴ خوبي است ولي اين دليل نمي شود که تمام مشکلات را ناديده گرفت = 608; براي بهتر ديدن مسائل ب= 575;يد واقع بين بود و بدون هيچگونه تعص= 76; و توهم ، قسمت هاي منفي و مثبت خود و تاريخ خود را بازبيني و بازکاوي کني= 05; .

ما که اعتقاد داريم کشور م= 575; در دوره اي از تاريخ مهد تمدن ، فرهنگ ، علم و پيشرفت ها بوده است ، چرا امروزه ب= 607; اين روز افتاده و آن جامعه ﻴ الگو و مرجع به عنوان جهان شمول نيست . براي مثال سيستم هاي کشور داري و نيز علوم پزشکي و ... از کشور ما به سا&#= 1610;ر مناطق رفته و تعليم داده شده است . منظور اينکه در گذشته الگ= 608; بوده ايم ، چرا الان نيستيم ؟

در تحقیق پیش رو می خواهم به عوامل این پدیده نگاهی اجمالی بیاندازم.=

مع= 585;فی کتاب

ای= 606; کتاب اثر موریس دوکوت= 86; بوئه فرزند نویسنده بزر= 11; آلمانی ، اگوست دوکوت= 86; بوئه می باشد . = او و برادر بزرگ= 588; ، اتو به همراهی کاپیتن کروز= 87;ترن و سفیر روسیه ، مسیو دورزانف تا ژاپن رفته ان= 583; .او پس از مراجعت از ایران برای نقشه برداری گروزینی (گرجستان – روس) انتخاب شده است .

او بسبک پیشینیان خو= 83; ، شاردن و ملکم ، داخل ت&#= 1593;ریف و توصیف جزئیات ایرا= 06; نشده بلکه با اجازه ی سفیر کبیر روسیه ، مشاهدات خود را نگاشته اس= 578; . چون از بدو جوانی در خدم= 578; نیروی زمینی = 608; دریایی بوده = 548; شاید سبک انشایش قدری خشن باشد ولی مدعی است که نگارشاتش مفید و مطابق حقایقی است م= 607; به چشم خود دیده است . او خود شرحی اجم= 575;لی از زندگیش را بازگو می کند :<= o:p>

"وضعیت زندگانی منه= 05; تا این ساعت بوفق دلخواه= 05; نبوده. در شانزده سالگ= 40; دست طبیعت مر= 575; با کشتی ای که برای کشف اراضی جدیده حرکت می کرد بگردش دور عالم فرستاد. در هیجده سالگی با جماعت جنگجو= 40;ان هم آواز و در جنگ فریدلان= 83; بازویم به ضر= 576; گلوله خرد شد.

شش سال بعد نیز به فرماندهی کن= 78; دوویتگنشتی = 6; برای حفظ وطن جنگ کرده اسیر دشمن شدم و بدیدن آسمان قشنگ فرانسه = 606;ائل گشتم، ولی اسارتم طولانی نشد و بزودی برفقا= 40; میدان جنگم ملحق شده مجدداً بر علیه فرانسه جنگ کردیم. همین که طوفا= 606; جنگ از شدت افتاد با قسمتی از قشو= 606; که در آن بودم مامور نواحی = 588;ارکوف شدم و در خدمت فرمانده محترم خود آجودان ژنرا= 04; بارون کورف ب= 607; صوب مقصد رسیدیم. چون مستملکات پد= 85; زنش در جوار این نقطه واق= 593; و سالها بود که از خانم قشنگش دور افتاده بود ب= 607; ملاقات او رفت. این وصال بقدری جشن و ضیافت در پی داشت که گمان نمی کنم محتا= 580; به شرح آن باش&#= 1605; همینقدر بس ک= 607; لطف و مهربان= 740; دوستان این ب= 586;م نگذاشت که کس= 740; ملتفت سرمای سخت زمستان شود.

تازه طبیعت از لطف بهاری بهیجان آمده بود که ژنرال مامور یکی از نواحی دور دس= 578; شد منهم از مس&#= 1740;وهارتینک ژنرال قسمت خودم برای مراجعت به سن پطرزبورگ مرخصی ممتدی گرفتم. " (صفحه 8 تا 9)

مسافرت او به ایران در سال 18= 17 صورت گرفته ، که در این مسیر از روسی= 607; ، ژئورژفسک ، تفلیس ، گرجستان و قفقاز، ایروان ، نخجوان ، رود ارس ، تبریز ، زینجیل آباد = 548; سلطانیه گذشته و در زنجان با شاه دیدار کرده است . و در این سفر با پرنس ، سفیر کبیر روسیه ، پل دو&#= 1585;نن کامف و ژنرال یرمولف همرا= 07; بوده است .

علت و انگیزه سفر او به ایران کنجکا= 08;ی حاصل از تعری= 601; هایی که از ایران شنیده بود ، است ؛ اما در سفر به این مسئله خیلی با تعصب اصرار دارد ک= 607; ایران شایست= 07; این همه تعری= 601; نیست . او می گوید :

" مقصود از نگارش این کتاب تشریح افکار و احسا= 587;اتی است که از مشاهده چیزهای تازه در من تولید شده." (ص : 53 )

لا &#= 1605;ذهبی

مت= 575;سفانه این مسئله در جامعه ما نمایان بوده = 575;ست که افراد ادعای تقدس و تدین داشتند اما این تدین و تقدس را تنها جایی استفاده می کردد که به نفعشان بود . اگر اسلام می فرماید خورد= 06; یک چیزی حرام است ، نباید بگوییم که من مسلمانم اما این حرف اسلا= 605; را قبول ندار= 605; . اصولا به نظر من یکی از مسا&#= 1574;لی که به کشور مسلمان ما ضربه سختی زد ، همین مسئله بود . در زیر به چند نمونه که توسط موریس دکوتز بوئه د= 585; مورد مغایر دستور دین عم= 604; کردن آمده اس= 578; توجه می کنیم :<= o:p>

- تناقض داشت = 6; در عمل به دین&#= 1548; افراط در شرا= 576; خواری:

" بزحمت سرش را تکان می‎داد ولی در استعمال مشروبات الکلی قوی افراط می کرد ضمناً از بیانات پیغمبر تعری= 01; و تحسین می نمود. غریب این بود که می گفت بدون مشروبات الکلی قادر ب= 607; زندگانی نیس= 78;." (ص 116)

" موقعی که موزیک شروع ش= 583; ایرانیان مشغول شرب مشروب و شکلا= 578; بودند...

شراب خوبی با شام صرف شد، ایرانیان در شرب آن افراط کرده از استعمال آن سیر نمی‎شدن= 83; مثلاً یک ایرانی یک بطری رم را تا ته آشامید بدون اینکه اثری در او ظاهر شود. در یک گوشه عمار= 578; طبیب سفارت و صاحب منصبی ک= 607; سفیر در خانه او منزل داشت به مستی سخن می راندند، ا= 586; مذاکرات ایشان چیزی د= 585; عالم مضحک تر نمی‎شد، دکت= 85; می گفت: «محمد نمی دانست که از تحریم شرا= 576; موثرترین ادویه عالم و مجرب‎ترین محرکات عقل سلیم را بامت خودحرام می‎کند». و برای اثبات این مدعا ارباب خود حکمران ر= 575; مثل میزد. صاحب منصب هم از شوخی خودداری نمی کرد و می گفت اهالی ایروا= 06; که از این دوای بین المللی زیاد استعمال می‎کنند در نتیجه معلومات طبی= 76; فرانسوی دکت= 85; لافوس را از خاطرش محو کرده اند و من اطمینان دار= 05; طبیبی که مثل سانگراد و جز آب گرم چیزی به مریضهایش ندهد در ایروان= خوب پذیرائ= 40; نمی‎شود.

حاکم از مشروبات و اغذیه ما خیل= 740; خوشش آمده بود، از سفیر تقاضای کرد ک= 607; چند بطری رم ولیکور برای او بفرستد. " (ص = 127)

" رفقای جدید ما داستان مضحکی راجع ب= 607; یکی از اعیان طهران برای ماحکایت کردند، بدین تفصیل که در مذهب اسلام مست کردن قدغ= 606; است و یکی از اعیان بقدری یان عمل اعتیاد داشت= 07; که شاه نیز ازین قضیه مطلع شد= 607; بود. چون مکرر در مکرر او را منع کرده مفی= 583; نیفتاده بود او را چوب زد همینکه دید این مجازات ه= 605; فاید‎ه‎ای نبخشید، بخیال افتاد که دفع فاسد را با فسد کند، حکم کرد چهل روز متوالی دائم این شخص را مس&#= 1578; نگاه داشتند تا بحدی که از فرط مستی بجا= 606; آمده التماس کرد که اعلیحضرت اجازه شراب آ= 576; باو دهند. " (ص 213)

شما خود قضاوت کنید ، وقتی نویسند= 07; مسئله را این طور بیان می کند که : سردار ایرانی از بیانات پیغمبر (ص) تعریف می کند ، اما در عین حال در نوشید= 606; شراب آنقدر افراط می کند که اگر آن را ترک کند دچار مشکل می شود . این چه معنی می دهد ، سردار مملکت که ادعای مسلمانی دار= 83; این طور سخن رسول خدا که همان سخن خود خداوند است ، را بر زمین می &= #1711;ذارد و هر طور که دوست دارد از دین برداشت م= 740; کند ، همین می شود که می بینیم عامه مردم ما دم از دینداری می زنند اما تا چه حد به دین عمل میکنند ، خدا می داند !!! =

- زن&= #1576;ارگی و حرمسرایی زندگی کردن:

" ا= 740;ن مسلمانی که این همه لاف تقدس می زند قریب شصت زن در حرمسرا دارد ." (ص 127)

- حس&= #1583; و تمسخر:

" منزل این زنان که دشمن یکدیگرند بقدری بهم نز= 583;یک است که ممکن نیست چیزی در اطاقی گفته شود بدون اینکه در اطا= 602; مجاور شنیده نشود. هر کنکاش محرمانه‎ای با شاخ و برگ زیاد بگوش صاحبخانه می رسد، این است که می گویند دیوار حرمخانه گوش دارد.

مثلاً اگر زنی خود را بخواندن سرگرم کند دیگران با عل= 605; باینکه او هم بموقع سخت تلافی خواهد کرد او را مسخره می‎کنند.

زنی که میراث پدری خود را به شوهر خود داده عیال او شده باشدخود را بی نهایت خوشبخت می داند ولی متاسفانه گرفتار جادو = 608; جفر زنان دیگ= 585; است. فقط شوهر از رقابت زنا= 606; زیبا و جوان خود استفاده می‎کن= 583; بهمین معنی ک= 607; زنان صبح تا شام به آرایش سر و صورت خود می پردازند بلکه طرف توج= 607; شاهانه شوی خود واقع شوند.

مطابق مذهب نه فقط هر شوهری باید دانست بزنان = 582;ود خوش سلوک باشد، بلکه باید علاوه ب= 585; فراهم آوردن مایحتاج ضروری ایشان وجهی هم برای تهیه لوازم آرایشی و تفریح هر یک تخصیص دهد. در ضمن زنانی هستند که از تجمل احتراز کرده صرفه جو= 574;یهای خود را جمع کرده یکجا تقدیم شوهر م= 740; دارند و این منتها درجه لذت شوهر و بهترین وسیل= 07; برای جلب محب= 578; اوست، بالنتیجه شوهر محبت خو= 583; را بزنان خود می‎فروشد و ا= 586; همین رو می‎شود نهایت عیش و اخلاق مشرق زمین را قیاس کرد.

اولاد ذکور تا سن هشت الی ده سال نزد مادران خود نشو و نما می‎کنند. آیا درین مدت چه درسی می توانند بیاموزند؟ چ= 07; مشقی بایشان می دهند؟ بلاشک یاد می دهند که پدر خود را فریب داده دمادم مادر خود را نزد او یادآوری کنن= 83;." (ص 188)

" دفعه ثانی مادر ودایه همراه بچه‎ه= 75; بودند ولی ببینید که حسادت مشرق ت= 575; چه حد است که بین دکتر و زنان پرده ضخمیی کشیده = 608; بچه ها را از آن طرف پرده نزد دکتر فرستادند- تمام سعادتش این بود که از لای پرده بهترین دست و قشنگترین پا= 40; عالم را مشاهده کرده بود. " (ص 229)

حسادت جز رذایل انسان= 40; است وآرامش ر= 575; از هر انسانی را که دچارش شود سلب می کن&#= 1583; .

در پاسخ به اینکه آیا حسادت در بین ایرانیان وج= 08;د دارد ؟ یا نه ؟ متسافانه باید بگوییم = 548; بلی! کمتر کسی هست که بتوان= 583; جلوی بروز حسادت را بگی= 585;د .

وقتی در یک حرمسرایی با وجود چندین ز= 606; که هرکدام دس= 578; به هر کاری می زنند که حود را به شاه نزد&#= 1740;ک تر کنند ! دلیل این کارها چیست ؟ چرا شما در بین ای&#= 1606; زنان کمتر کس= 740; را پیدا می کنید که به همتایش حساد= 78; نورزد ؟ چون این طور بار امده اند یعن= 740; شاهی که بلد نبوده عدالت را در بین زنا&#= 1606; خود رعایت کن= 583; ، آنان را دچار این مشک= 604; کرده است . شاهی که برای ارضای غریزه های خود ، مشغ&#= 1608;ل شهوت رانی در حرمسرایش باشد ، چگونه می تواند یک کشور آن هم با آن عظمت را اداره کند ؟ دیگرذهن او ی= 575;رای تصمیم گیری برای پیشرفت مملکت را نخو= 575;هد داشت؟

البته یک نقد به نویسنده وارد است که یکی از مصادی= 602; حسادت را ، پوشش بین زن و مرد غریبه می داند . و به این خاطر عصبانی می شود که نتوانسته رو= 40; زنان ایرانی را تماشا کند.

موانع مذهبی=

" خوشبختانه مملکت روسیه از حیث تمدن خیلی ترقی کرده و تعالی= 605; مذهبی نیز مانع نیست که هموطنان محتاط و آگاه مای میل و اراده خود زندگانی نکن= 06;د. " (ص277)

نویسنده در این جا بر روی زخم ما نمک پاشیده وی می گوید ، یکی از عوامل ، عقب ماندگی ، وجو= 583; تعالیم دین اسلام است . که این جا شرمندگی بر م= 575;ست که با رفتار خود ، وجهه دین اسلام را نیز خراب کرد= 607; ایم .

عوا= 05;ل فرهنگی و اجتماعی

- نبود محبت:

" نجاتعلی بیک برادرزاده عسگر خان که با عمویش به پاریس رفته ب= 740; نهایت خلیق و مهربانست، د= 85; زبان فرانسه ید طولائی دارد. از مهر و صداقت و حجب و حیا که کمتر در ایرانیان دیده می‎شود محبوب تمام اعضای سفارت شده است. "(ص 89)

البته در این جا باید بر این موضوع اذعان داشت ک= 607; نویسنده ، گماشته ی دول= 578; روس است و باید طوری بنویسد که آنان می خواهند .

این نویسنده که از در طول سفر با سران و اعیان مملکت= 40; بوده است و حتی در یک جمع مردم هم حضور &#= 1606;داشته ، چگونه می تواند ادعا کند که مردم ایران بی محب= 578; و بی حیا بوده اند ؟!

- عدم انسانیت و نبود اعتماد:

" قراء اطراف این کلیسا بهترین مناظ= 85; را داراست و چ&#= 1608;ن در یک امتداد جمع شده است شهر آباد حاصلخیری تشکیل داده. از مراقبت حکمران ایروان امنی= 78; در تمام نقاط این سرزمین حکمفرماست ولی ضمناً حک= 605; غارت این دیر و متعلقات آن را هم صادر کر&#= 1583;ه است. گمان می کنم ولایتعه= 83; عظمی با آن همه علو رای و بلندی نظر از این قضایا بی &#= 1575;طلاع باشند والا چطور ممکن بو= 583; تا حال مردم ب&#= 1583;بخت این محل را از شر این شقی خلاص نفرمود= 07; باشند. از وقتی که این حاکم بدین مح= 604; آمده تمول عج= 740;بی پیدا کرده، گرچه کبر سن نخواهد گذاش= 78; که استفاده‎ای از آن کند ولی عادت به ظلم و شقاوت او را وادار به این اعمال کرده است- منتها درجه عیشش اذیت و آزار این راهبان است، همینکه بشنود یک مسافر مسیحی یکشب در این دیر بر برده فورا مالیات جدیدی برآنا= 06; تحمیل می‎کند و گمان نمی کنم اقام= 578; ما هم برای ایشان ارزان تمام شده باشد. نمی دانم چگونه توانست این عبارت را بدو= 606; شرم و حیا ادا کند «این سگ عیسویان ایچ میازین از پذیرائی برادران دین= 40; خود محظوظ می شوند که هیچ چیز نزد ایشا= 606; قدر و قیمت آن را ندارد.

وقتی که هیچ بهانه‎ای برای اخذ غرامت نداشت= 07; باشد به عزم شکار از ایروان خارج شده ملاقاتی از این راهبان م= 740;‎کند، البته در چنین مواق= 593; مجبورند در مقابل این منتی که برایشان نهاده تحف و هدایای ذیقی= 05;تی تقدیم وی کنند. رفقا و محارم حاکم برای شرب شرا= 576; و مست کردن هفته ها درای= 606; صومعه رحل اق= 575;مت افکنند، چه د= 585; مذهب ایشان شرب خمر ممنو= 593; است و مجازات سخت دارد. ولی در این جا مجازات نمی شوند. چیزی که هست دیگر شرا= 576; با خود نمی برند ولی اگر کمترین چیزی از ایشان دری= 594; شود فوراً به جعل راپورت‎های خلاف مبادرت جسته به سمع حکمران می رسانند و غرامات بسیاری از اولیای دیر مأخوذ می‎شود.

مرکز مذهب ارامنه به جه= 578; مذکوره دائم در معرض تعدی= 575;ت مردی شقی است که در عین حال شخصاً خمارت= 85;ین مردم این ولایت است.

رئیس کشیشان باعلم به اتلاف هدایا= 40; معتقدین و مومنین همه روزه مجبور است مقداری ا= 586; این نفایش را فروخته صرف غرامات تحمیلی کند. (ص = 101 ، 102)

خان نخجوان که پیرمرد کوری بود ب= 5; چندهزار سوا= 85; باستقبال ما آمد، خانه‎ها و معابر تمام ا= 586; مردان مسلح م= 605;لو و این منتها درجه تحلیل و تکریم بود. این مرد محتر= 605; که شاید متقی ترین اشخاص این ولایت و م&#= 1608;سوم به کلبعلی اس= 578; زمانی که اعاظم مالکی= 06; نخجوان بشما= 85; می آمده و چون دولت نسبت به او خوش بین نبوده چشمش ر= 575; برسم معمول کور و اموالش &#= 1585;ا ضبط کرده و پنج سال است باین صورت با خانواده خود بسر می برد. (ص 144) <= o:p>

انسانیت یک مسئله مهم در ایران ماست ، اینکه با یک ز&#= 1604;زله و سیل ، مردم داوطلب فداکاری می شوند . اما اینکه آیا ای= 606; انسانیت همیشه بوده و یا بر اثر تبلیغات و یا محرک های دیگ= 585; در بین مردم تحریک می شود را باید بررس= 740; کرد .

یکی از مشکلات نویسنده این است که این فرد با دیدن یک اخلاق منف= 740; در یک نفر آن را به تمام مردم ایران نسبت می داده است . البته در این که افراد= 740; همیشه هستند که اصول انسانی را زی= 585; پا می گذارند ، شکی نیست . و اصولا چون فطرت های تما= 605; انسان ها از یک نوع است ، از نظر انسان= 740; نباید فرقی بین مردم باش= 583; .

یکی دیگر از مشکلات بزرگ ما در گذشته و شاید در حال ، عدم اعتماد د= 585; میان مردم و مخصوصا صدر ح= 705;ومت است . این عدم اعتماد ها در تاریخ ما کم ن&#= 1740;ست . چرا ؟ به این دلیل که وقتی یک فرد ، حرف هایی می زد که در انتقاد از شاه بود ، شاه سریع عکس العمل نشان داده او را می کشته یا کور م&#= 1740; کرده و...

همین بوده که وقتی افرادی از روی دلسوز= 740; و نه عناد سعی در اصلاح داشتند ، سریعا از چرخ= 607; خارج می شدند.

- بیگانه پرستی:

" اهالی محل متحیر مانده بودند که این مرد متکبر که شاه را بزور استقبال می‎کند چه شد= 607; که به سفیری اینقدر احترام می گذارد، سفیر هم خصوصاً به این عناوین علاقه داشت و شاید برای سر= 583;ار هم سابقه نداشت که تا استخوان از آ= 576; باران‎تر شد= 07; باشد. "(ص110)

بیگانه پرستی یکی از خصوصیات منف= 40; مردم ماست ، این موضوع ای= 606; مسئله را نشا= 606; می دهد که چون ایرانیان اعتماد به نف= 587; نداشتند ، وقتی که یک فرد با کلاس را می بینند ، زود خودشان ر= 575; گم می کنند . شاید در مطلب بالا ، نویسنده ، خو= 583; و هیات همراه را زیادی تحویل گرفته است ؛ اما اگر از منظر کلی نگاه کنیم ای= 606; خصیصه وجود دارد و هنوز هم از بین نرف&#= 1578;ه است .

- راح&#= 1578; طلبی ، شکم پرستی ، تجمل و چاپلوسی:

" ازخانه بیرون نروند مگر سواره. منتهای ابهت = 608; صلابت را در آن دانند که نزدیک پنجره نشسته بادست چپ قبضه خنجر را گیرند و دست راست را در موقع صحبت حرکت دهند، پیشخدمت ها دائم بیرون د= 585; اطاق ایستاد= 07; منتظر فرمانند و آق= 575; هر یک ربع ساعت یک غلیا= 606; خبر می‎کن= 583;.

برای هر میهمانی یک غلیان می آورند – بادگیر و سربعضی از آنها طلا و ممکنست جواهرنشا نی= 86; باشد- به فاصله شیرین= 40; و شربت و میوه و مربا آورده صرف می‎کن= 606;د- اغلب مطالبی که گفته می‎شود محتاج تعقل نیست- بیشتر به تعارف و احوالپرسی صاحبخانه برگزار می‎شود. اگر گویند رنگت ب= 607; سیب سرخ ماند خیلی خشنود م= 740;‎شود. گاه از نور آفتاب و زمانی از فرو= 594; ماه سخن می رانند یا دعا= 740; خیری کرده فی‎المثل گویند «باغ زندگانیت از گلهای سعادت خالی نشود».

در مقابل تمام این اظهارات و چاپلوسیها خان ایرانی لبخندی زده اظهار لطف و مهربانی کند سپس چند کلمه از خوبی هوا و لطف باران صحبت کرده منتظر می‎شود که موقع نماز مغرب یا عزیمت مهمان شود. موقع خداحافظی دوباره تعار= 01; شروع می‎شود که واقعاً روزی به این خوبی بسر نبرده ام= 548; چقدر سعادتمند بوده ام، همینکه میهمان کفش خ= 608;د را پوشید مجددا یکربع صرف تعارف و خداحافظی می‎شود تا از خانه بیرون رود. متمولین درجه اول عمو= 605;اً سوار اسب شده بیست نفر از مستخدمین وی = 585;ا مراقبت کنند = 608; یکی از آنان افسار اسب را گرفته آهسته براه افتد.

شاهزادگان و اعیان درجه اول ممکنست ی= 705; روز هزار نفر را دعوت کنند ولی بین میزبان و مهمان یک کلم= 607; رد وبدل نشود تا روز بسر آید. (ص 112)

شهرهای ایران عموما= 11; جز کوچه‎های تنگ چیزی ندا= 585;د، طرفین این کوچه‎ها دو ردیف دیوار ساده مشاهده می‎شو= 583; که به درب ورود خانه‎ه= 75; مثقب است. هرگز در کوچه= 206;ها کسی گردش نمی‎کند و در باغ‎ها جز درخت میوه و چفته موچیزی = 583;یده نمی‎شو= 583;.

سردار هم مرتباً برنج چربی را با سه انگشت لقمه گرفته بدهان می گذاشت بدون آنکه ریش و سبیلش را چرب کند بعد لقمه نانی کنده قب= 604; از خوردن انگشتانش را بدان پاک کرد و بقدری این عمل را ادامه داد تااز آنچ= 607; خوش آیندش بو= 583; سیر شد سپس شربت و یک گیلاس شراب نوشیده رو به مهمانان خند= 07; محبت آمیزی کرد.

اما روسی‎ها از ترس این که مبادا ظروفی که رویهم چید= 607; شده برگشته موجب خنده حضار شود دست به هیچ چیز نزدند، مستخدمین هم این عمل را حمل بر مناعت طبع ما کرده تمام را جمع کردند چه بزر= 711;ترین رجال و اشراف مملکت کسی اس= 578; که کمتر از سا&#= 1740;رین غذا بخورد چه شکم پرستی درین مملکت ا= 586; عیوب عظیمه بشمار می آید. (= ص 119)

از چیزهائی که عبث در انتظا= 585; آن بودم مشاهده زندگ= 40; با تجمل مشرق زمینی بود، قسمت خارجی خانه زینتی زائد بر تزئینات ظاهری چادر نداشت، در قسمت داخلی ه= 605; جز چند تخته قالی که عبار= 578; از تمام اثاث البیت بود چی= 586; دیگری مشاهد= 07; نمی‎شد. بزرگ= 575;ن آسیا تمام علائم بزرگی را به لباس خود انحصار داده اند. چه شالهای کشمیری پوشن= 83; و شمشیر و خنجری بخود آویزند که زینت آن نسلا= 611; بعد نسل ارث می‎رسد، برا= 40; سواری هم اسب خوبی دارند ک= 607; یراق و دهانه آن طلاست. این بود تجمل خارجی ایشان.اما در موضوع خدمه آنان که حتی د&#= 1585; خانه یک وزیر هم دیده می‎شود همه دارای البسه کثیف مندرسی هستند. رویهم= 585;فته کمال مطلوب مردم از نقطه نظر خودپسند= 40; و خودستائی آنست که گرانبهاتری = 6; اشیاء خود را همیشه باخود همراه داشته باشند چه اهالی مشرق زمین چشمشان = 576;ه ظاهر اشخاص است و بر خلاف از تجمل و جاه و جلا = 4; و اثاثیه قیمتی اروپا و ظرو = 1; نقره و مطلا و کالسکه و تشریفات ما ک= 607; به عقیده من عظمت حقیقی آ= 606; است بکلی بی خبرند.

عقاید و حدسیات ما در موضوع خود پسندی و تجمل &#= 1570;سیا ازین جا ناشی شده که از خیلی قدیم تا حال مشرق زمی= 606;یان به سبک امروز زندگی می‎کنند و حال آ = 6; که در آن اعصار اروپائیان د= 85; ورطه جهالت غوطه ور بوده اند. " (ص 276 و 277)

به نظر من راحت طلبی و تجمل از خصیص= 607; های بسیار بد دولتمردان م= 75; بوده ، به جای اینکه شاه مم= 604;کت را در سختی ها بپرورانند و اورا آماده مملکت داری ک= 606;ند ، آنقدر در سختی ها و مشکلات اسیر= 88; کنند که روحا و جسما آماده شود ، او را با = مشغول کردن به تجملات و خوا= 576; و خوراک و عیش و نوش ، چنان لوس بار می آورند ، که حتی از انجام کارهای شخصی خود باز می ماند و در آینده که حاک= 605; می شود ، مملکت را به تباهی می کشاند ، از این دسته بای= 583; به اکثر شاها= 606; قاجار توجه کرد . شاهان عیاش و بی غیرت که تنها کارشان این است که یا تمام زورشان را در بلند کردن ریششان بگذارند یا ا= 586; تمام غذا ها به اندازه یک بند انگشت در یک وعدهخ بچشند .

اینهاست که مملکت را به عقب می راند .

- خودستایی ایرانیان و افراط در کارها:

" خودستائی و تکبر که عادت ملی ایرانیا= 06; است منفور طب= 593; حضرت ولیعهد است و درنظام نیز اصلاحات زیاد نموده منجمله قدغن کرده در قشون عده‎ای را معطل نکنند ک= 607; برای صاحب منصبان ارشد غلیان چاق کنند چه نه تنها این عمل برای حیات و س&#= 1585;مایه اشخاص مضر اس= 578; بلکه اغلب بواسطه آتش دائمی که بای= 583; حاضر داشته باشند موجب حریق اردو می‎شود.

عباس میرزا بیان خود را قطع نکرده گف= 578; استعمال دخانیات کار بدی نیست ولی در ممالک ما بقدری در آن افراط می‎کنند که اغلب امور مهمه را از اشتغال بدان فراموش می‎نمایند. د= 585; این خصوص هم خود ر= 5; سرمشق قرار داده استعما= 04; دخانیات را ترک کرده‎ام = 608; این ترک عادت به علت کار زیادی بوده ک= 607; داشته‎ام ول= 40; ایرانیان بیکار ممکن نیست بتوانن= 83; از آن صرفنظر کنند و حتم دارم در این خصوص تقلید م= 585;ا نخواهندکرد. &qu= ot; ( 177 و 178)

نویسنده خودستایی را از عادات ایرانیان خو= 75;نده است .

خودستایی و تکبر از رذای= 604; اخلاقی است ، اما در جایی که متکبری ، کبر ورزید باید در مقابلش متکب= 85; بود . خودستایی هم مانند سایر موارد در بین انسان ها وجو= 583; دارد و خاص ایرانی و خارجی هم نیس= 578; و کسی که م یخواهد به کمال برسد باید این اخلاق منفی ر= 575; کنار بگذارد .

- علاقه زنان ایران به هرزگی:

" گرچه من نتوانستم باور کنم که این زنان محبوس در حرم بتوانند با خارج رابطه عاشقانه داشته باشند= 48; ولی از بعضی نقاشیهای ایرانی که دیدم چنین مستفاد می‎ش= 83; که این قبیل قضایا هم رخ داده است؛ بدین نحو که وقتی شوهران به جنگ یا ماموریتهای دوردست می روند مستحفظین نابکار حرم ک= 607; عموماً از خب= 591; و خطابری نیستند وسائ= 04; را فراهم می سازند. معمولاً این قبیل عملیات بوسیله کوره= 75; انجام می‎گی= 85;د چون بدون اینکه خود بدانند کجا م= 740; رنند داخل حر= 605; شده زنان هم ایشان را در گوشه‎ای پنهان می‎کنند وموقعی که میسر شود بیرون آورده آزاد می نمایند. اگر خواجه‎ها همدست زنان شوند دیگر کا= 585; بهتر و آسانت= 585; صورت می گیرد.

زنان مشرق زمین بصحت و سلامتی شوهران خود خیلی علاقه دارند چه در بیوه ماندن زحمتشان خیل= 40; بیشتر است.

بطوریکه ذکر شد پسری که تا سن ده سالگی نزد مادر خود در حرم نشو و نما کند و ناظر عملیات سحرآمیز ماد= 85; باشد طبیعه نمی‎تو= 575;ند علاقه زیادی بسایر اقوام خود پیدا کند. &= #1583;ر بزرگی هم البته از مراوده با زنان دیگر پد= 585;ش سوءاستفاده کرده آنان را به عملیات منافی عفت دعوت می‎کند، و مادر نیز بنوبه خو= 583; او را کمک و معاضدت می‎ن= 05;ایند. چنانکه نظای= 85; آن زیاد است و خیلی از رجال ایران هستند که پسرها را از ملاقات مادرشان نیز محروم می‎کنند.

این قبیل موضوعات زیادست ولی بهتر آنست من از آنها پرده برنگیرم که بیش ازین بشرافت انسا= 06;یت لطمه وارد نیاید. قارئی= 606; البته شکر خواهند کرد ک= 607; در مملکتی متولد شده‎ا= 06;د که زنان را عزت نفس و شرافت بسیار است. " (ص 191)

در این جا سخ = 6; مترجم را که در پاورقی صفحه 191 و 192 آمده اکتفا می کنم ، با ذکر این مسئله که من این مسئله را در ایران رد نمی کنم ولی فردی که خود د&#= 1585; این منجلاب ه= 575; بزرگ شده نباید در این مورد نظر بده= 583; :

" خوشبختانه در اروپا با وجود قهوه خانه ها و رقاص خانه ها و هتلها و بالاخره جنگلها زنان احتیاج بکور ندارند و در کمال آزادی انواع فجایع رابا جوانان چشم دار مرتک= 576; میشوند.

نویسنده عجب خاکی به چشم مردم عالم پاشیده و بی عفتی و نانجیبی زنا= 06; اروپا را بزنان ایران= 40; نسبت داده. مضحک اینست که عملیات مناف= 40; عفت اغلب زنا= 606; اروپائی حتی ملکه ها مثل کاترین و غیر= 607; نقل تمام مجالس و محاف= 604; است، و بقدری قصه و افسانه درین موضوع برشته تحریر درآمده که نم= 740;‎شود کسی چندین فقره ازین فجایع ر= 575; ندانسته یا ن= 582;وانده باشد، معذلک انتساب آنرا نویسنده به مشرق زمینیا= 06; می‎ده= 583;. عموماً هر وق= 578; اروپائی خواسته راجع به مشرق زمین چیزی بنویسد نتوانسته دم از بیان آراج= 740;ف و مزخرفات فروبندد. و سعی کرده برا= 740; خوش آیند هموطنان خود هر قصه‎ای را با دو هزار شاخ و برگ جلوه دهد. عیب اینجاست که ت= 575; حال ایرانیا= 06; قلم خود را بذکر فجایع و بی عفتیهای اروپائیان نیالوده اند تا ننگ عالم بشریت معلوم شود کیست! "

- مخالفت مرد = 5; با اصلاح و تغییر:

" کسی که از علاقه ایرانیان به حفظ آداب و رسوم قدیمه خود اطلاع داشته باشد م= 740; فهمد که تغیی= 585;ات تازه چقدر به چشم مردم ناگوارست و حضرت ولیعهد باید متحمل چ= 607; زحماتی شده باشد که تا این اندازه موفقیت حاصل نموده باشد، بعلاوه باید فکر منوری هم مثل او داشت تا بتوان در تبریز چنین قشون مرتبی ترتی= 76; داد. بیشتر توجهش معطوف پیاده نظام و توپخانه است = 608; از همین جا معلوم می‎شود که خوب ملتفت کار شد= 607; چه سواره نظا= 605; ایران گرچه ق= 575;بل مقایسه با قشون منظمش نیست ولی فعلاً هم نمی‎توان گفت بد است. از طرفی چون سبک عملیات سوار= 07; نظام ایران ت= 575; اندازه‎ای مربوط به احساسات ملی = 608; منیت سواران است دیده اگر بخواهد تغییراتی ده= 83; شاید خطرناک باشد و عاقلانه هم فکر کرده . اعلیحضرت پادشاه ایرا= 06; نه تنها شاهز= 575;ده عباس میرزا ر= 575; برای محامد صفات و محاسن اخلاقی که داراست بولایت- عهد برگزیده بلک= 07; بیشتر برای آ= 606; است که مادرش نیز از خاندا= 606; قاجار است. برادر بزرگ عباس میرزا ک= 607; به چندین ایا= 604;ت جنوبی ایران فرمانروائی داشت از این ح&#= 1587;ن اتفاق برای کسی که به حکم طبیعت مجبور = 576;ه منابعت اوست خرسند نیست بعلاوه مردی است بغایت سفاک و بی باک. لذتش در این است که مجرمی= 606; را در حضورش زجر دهند گاه چشمشان را کو= 585; کند و زمانی قلبشان را در آورد یا به مجازاتهای سخت تری محکو= 605; نماید.

وقتی شاهزاده عبا= 87; میرزا در انظار خانواده هائ= 40; که اولادشان در قشون او خدمت می‎کرد= 06;د بد جلوه گر شده بودند، یعنی نه تنها تشکیل یک قشو= 606; منظم را مسخر= 607; تلقی می‎کرد= 06;د بلکه کفر و جنایت می دانستند ، بد= 740;ن معنی که تصدی چنین امری مستزم ارتبا= 91; با خارجیها بود که البته با عقاید مذهبی مغایر = 575;ست.

این شاهزاده سالوس هم وقت را غنیمت شمر= 583;ه تحریک می کرد که روابط صمیمانه برادرش با ار= 608;پائیان دیر یا زود عقاید مردم ر= 575; تغییر داده حتی لباس و مذهب آن را عوض خواهد کرد. این عناو&#= 1740;ن در خیلی از اشخاص احمق کهنه‎پرست ک= 07; جز تن‎پروری = 608; راحت گزینی کاری ندارند تاثیر کرد و ب&#= 1575;طناً با اقدامات و نظامات عباس میرزا مخالف= 78; داشتند.

ثبات و عزم حضرت ولیعهد چنان بود که باین تحریکا= 78; از تعقیب خیالات عالی خود منصرف نشد. دو پسر خود را برای تحصیل به انگلستان فرستاد و نوی= 583; می داد که همان کاری را که پطر کبیر در روسیه کرد او در ایران خواهد کرد.

پیاده نظام و توپخانه لبا= 87;‎های ساده‎ای دارند لباس پیاده نظام ا= 586; ماهوت آبی یا قرمز انگلیس= 40; و لباس توپچی= 206;ها از ماهوت آبی بود. نوار لباس سربازا= 06; یشمی و مال صاحب منصبان نقره ای یا طلائیست بعلاوه صاحب منصبان اشار= 62; ابریشمی قرمزی هم مانند نظامی= 75;ن انگلیسی دارند. شلوارها عموماً سفید = 608; گشاد و کلاهی برسم معمول مملکت از پوس= 578; بره بر سر دارند که ابداً به این لباس نمی آید و به جای کفش راحتی هم چکم= 607; دارند.

عات به پوشیدن چکمه هم از جمله کارهایی بود= 07; که باید ولیعهد برای آن خیلی زحمت کشیده باشد و چون امر او بوده از امثا= 604; آن فروگذار نکرده اند.

تفنگها عموماً انگل= 40;سی است. یک کارخانه توپ ریزی هم در تبریز تاسیس کرده‎اند. باروت را خود ایرانیان می سازند. مشق افراد نظامی خیلی سهل است چه عموماً از فن تیرانداز= 40; بی بهره نیستند. عده توپخانه و سواره نظام عموماً قدار= 07; انگلیسی و پیاده نظام سرنیزه دارن= 83;. " (ص 169)

در این جا باž= 6; باید نویسند= 07; را به باد انتقاد گرفت که هرجا که مشکلی می بین= 583; ، سریعا آن را به مذهب ما نسبت می دهد .

به نظر من مردم ما با تغییر و اصلا= 581; مخالف نبوده اند ، اما چه اصلاحی ، اصلاحی که طب= 602; اسلام باشد ، نه اصلاحی که عقاید اسلام= 40; مردم را زیر سوال ببرد . اصلاحی که بدون هیچ فرهنگ سازی قبلی ، در مملکت اجرا شود ، محکوم به شکست است . که نویسنده اصلاحات را طبق آموخته های غربی خود می بیند . اگر چه اگر منصف باشیم ، عقای= 583; خرافی و نیز خودساخته و دور از شریعت اسلام که در مردم بوده اس= 578; ، از عوامل مهم عقب ماندگی ماست .

- فمینیسم :

" اهالی از مشاهده لباس زنان روسی سی= 585; نمی شدند، خصوصاً تعجب کرده بودند ک= 607; چرا این زنان چادر ندارند= 48; می پرسیدند ک= 607; چطور زنان ما گشاده روی حرکت می‎کنند و تنبیه نمی شوند، من گفتم اغلب اوقات هم وجاهت بدون عواقب و خیمه بچش ما جلوه گر نمی‎شو= 583;، ولی این جواب &#= 1576;یشتر به معما شبیه بود تا جوابی که ایشان انت= 592;ار داشتند. " (ص 202)=

متاسفانه چون نویسنده سطحی نگر است و افکارش بر آزادی منطبق بر قوانین غر= 576; رشد یافته ، چادر را خلقیات منفی ایرانیان می داند .

اگر چه در گذشته و شاید در حال ، مقدس مآبی بعضی از مسلمان نماه= 75; باعث شده است که بعضی از زنان ما اسلا= 605; را عامل محدو= 583;یتشان می دانند . اما در واقع عامل محدودیتشان به خاطر عمل مسلمانان اس= 78; .

- جنگ های داخلی :

" مملکت ایران همیشه گرفتار اغتشاشات داخل و جنگها= 740; پیاپی بوده. در میان سلاطین اخیر آن سه نفر را می‎تو= 575;ن بزرگتر از دیگران شمرد. تیمورلنگ معروف یا نادرشاه، شا= 07; عباس کبیر و فتحعلیشاه ک= 07; هنوز به سلطن= 578; باقی است آن د&#= 1608; پادشاه مملک= 78; را بضرب شمشی= 585; توسعه داده م= 604;ک را از تعرض بیگانگان خلاص کردند،ولی فتحعلیشاه صلح طلب و طرفدار سعاد= 78; و راحتی ملت خویش است. " (ص 252)

عوامل شهری و اقتصادی

- سا&= #1586;ه بد شهری:

" شهرهای ایران عموما= 11; جز کوچه‎های تنگ چیزی ندارد، طرفی= 06; این کوچه‎ها دو ردیف دیوا= 585; ساده مشاهده می‎شو= 583; که به درب ورود خانه‎ه= 75; مثقب است. هرگز در کوچه= 206;ها کسی گردش نمی‎کند و در باغ̴= 6;ها جز درخت میوه و چفته موچیز= 740; دیده نمی‎شود. " (ص 112 و 113)

- بدی راه و ترابری:

" اهالی این مملکت گاری چرخ دارندید= 07; اند، از همین= 580;ا می‎ش= 608;د حالت اسفناک راه ها را حدس زد، راه ها عبارت از خطوطیست که علف آن پایما= 604; شده و در اراض&#= 1740; سنگلاخ که آثار پا نمی ماند بدون بل= 583; مسافر گم می‎= ;شود. " (ص 138)

بازار بد
" چون قرار بود که چندین روز در زنجان بمانیم موقع را غنیمت شمرده به تما= 588;ای بازاری که در نهایت فقر و کثافت بود رفتم. در تمام دکاکین مقدا= 85; زیادی فیروز= 07; دیده می‎شود ولی با اینکه این سن= 711; محصول خاک ایرانست در روسیه ارزانتر می‎توان آن را تحصیل نمود. استخراج این سنگ در دنیای امروز منحصر بدو معدن ایرانست که یکی از آنها اخیراً کشف شده و فیروزه آن متوسط است= 548; معدن دیگر که ملکیت آن بشا= 607; اختصاص دارد درخراسان واقع شده که متاسفانه فعلاً در انقلاب است.

میوه در بازار زیاد بود ولی اغلب کال است فقط ب&#= 1607;ترین گلابیها را د= 585; آنجا یافتم. " (&= #1589; 228)

نتیجه گیری

در پایان باید در جواب سوال ، آیا ایرانیان هم خلقیات منفی دارند ؟ بگوی= 740;م بلی !

ایرانیان که تافته جدا بافته ای نیستند که یک &#= 1605;شت فرشته بی گنا= 607; باشند . در توضیحاتی که در ذیل بعضی از خلقیات منفی دادم ، شاهد این هستیم که ایرانیان هم دارای خلقیا= 78; منفی هستند .

که این خلقیات باعث این شده که آن ابهتی که کشو= 585; های اسلامی و مخصوصا ایرا= 06; در اوایل شکل گیری تمدن اسلامی داشتند ، از دست بدهد .

در اینجا ذکر چند عامل خال= 740; از لطف نیست :

1-      در زمان= 610; که ما در اوج بوديم ، غرب اصلا تمدن و ف&#= 1585;هنگي نداشت که بخواهد با تمدن و فرهنگ &#= 1605;ا رقابت کند .

2-   بروز جن= 711; هاي صليبي که غربي ها را با دنياي خارج آشنا ساخت و هنگامي که پيشرفت هاي مسلمانان را ديدند تازه ب= 607; خودشان آمدن= 83; که چقدر از عل&#= 1605; و فرهنگ دور بوده اند .

3-      استفاد= 07; غربي ها از وسايل روز و تکنولوژي ها= 10;شان و اسير بودن ما ايرانيان در خرافات و د&#= 1608;ري از استفاده ا= 586; وسايل جديد و نو .

4-   از همه بدتر گم کردن هويت اصلي خو= 583; و نيز دچار يک نوع سکون و بي حرکتي شدن بو= 583; ، که از مهمترين عوامل فروپاشي يک تمدن است . و اين مسئله اد= 575;مه پبدا مي کند تا زمان قاجا= 585; ها که يک عده منور الفکر ک= 607; مي خواستند ب= 607; اصطلاح مملک= 78; را به پيشرفت برسانند . امام متاسفانه به جاي اينکه مباني اصلي و علوم پيشرفت= 07; را فراگيرند = 548; در اين توهم دچار شدند که اسلام علت عق= 576; ماندگي ماست = 608; آمدند سطوح و ظواهر غرب را از غرب گرفتن= 583; ، همان چيز هايي که غرب اصلا به آن توجه نمي کرد . =

سالها قبل غرب آمد واز اسلام ما استفاده کرد = 608; به پيشرفت رسيد و روشنفکران م= 75; به جاي اينکه راه را پيدا کنند ، پا را در منجلاب رفتار هاي حيواني غرب گذاشتند .

ما هميشه به ايراني بودن خود مي باليم ولي متاسفان= 07; گذشته ما داراي نقاط سياهي است که اگر بازگو کنيم ، شايد ديگر آن احساسي که الان از ايرا= 606; يا بهتر بگوي= 605; گذشتگان خود داريم ، ديگر نداشته باشي= 05; .

مردم ايران ، مردمي با اعتقاد هستن= 83; اما در بعضي از مواقع نمي دانند از اين عقيده چطور استفاده کنن= 83; . براي مثال ما حمله مغول را يکي از علل عقب ماندگي خود مي دانيم . وقتي مغول ها حمله کردند داراي پانصد هزار نظامي جنگجو بودند در حالي که سپاه ايران داراي پنج ميليون جنگج= 08; بوده ، اما چر&#= 1575; جلوي اين دشمنان ايستادگي نم= 10; کنند و آن فجا&#= 1610;ع بار مي آيد ؟ فقط به دليل اين است که ايرانيان در آن زمان اعتقادشان اين بوده که شاه چون صاحب فر ايزدي است و سايه خداون= 583; است ، هرچه بگويد همان باد بشود و وقتي خوارزمشاه ا= 86; ميدان مي گريزد و چنگي= 586; صاحب فر ايزد= 610; مي گردد ، نبايد جلوي ا= 608; ايستاد حتي اگر به هيچکس &#= 1585;حم نکند !!!

و با همين عقيده شاهان تا مدت هاي مديدي بر اين مردم ساده با تمام ظلم و ستم حکومت کرده و هيچکس اعتراضي به وضع موجود نداشته است و اگر کسي هم اعتراض مي کر= 583; توسط خود مرد= 605; تکفير مي شد و مي بايست سر به تيغ جلاد بسپارد .

البته به نظر من اين عقيده في نفسه خوب است اما در جايي که براي امام معصوم خرج شود .

هزاران بار تاسف که فرزن= 583; فاطمه (س) را با فجيع ترين حالات به شهادت مي رسا= 606;ند و خم به ابروي کسي نمي آيد ، امام شاه هر ک&#= 1575;ري راکه مي خواه= 583; مي کند و مردم و همه تایيد م&#= 1610; کنند .

اگر امامان معصوم ما در ايران بودند = 608; يا ما تحت حکومت آنان بوديم ، با اين عقيده که ما داشتيم ، الان وضع جها= 606; به اين گونه نبود .

البته نبايد از اين موضوع مهم گذشت که در همين ربع قرن گذشته مرداني آمدن= 83; که آبروي ريخته ما را به ما بازگرداندنž= 3; و گويي روح انقلابي زما= 06; حضرت محمد (ص) در کالبد جها= 606; دميده شد .

چه شد که يک انقلاب در تمام دنيا با تمام تهديدا= 78; و تحريم ها و بي محلي ها به بار نشست و در حال حاضر به عنوان الگوي مبارزات با نظام سلطه گشته است ؟

در اینجا نگاه به خود نویسنده کتا= 76; هم لازم است ، ایشان یک فرد= 740; است که از طرف بزرگان روسی= 07; وارد ایران شده با پیش زمینه فکری ، آن هم نگرش منفی نسبت به ایرا= 606; و ایرانی و نیز اجازه ند= 575;شته هرچه که می بیند ، یادداشت کند = 608; باید طبق سیاست های دولت روس جلو برود ، که اگر نرود از نان و آب می افتد .

اگر در این کتاب دقتی شو= 583; ، می بینیم که او در اکثر جاها از شاها= 606; و رئوس تمجید می کند و از عوام انتقاد . چرا که رئوس آن ها را در طول سفر تحوی= 604; گرفته و بزرگشان کرد= 07; اند ، اما مردم چه ؟ اصلا به مردم چه ربطی دارد که با خارجی ها معاشرت کنند ؟!

نویسنده طبق پیش زمینه ها= 740; فکری این مسائل را در ایران بیان م= 740; کند که بعضی ها از دستکار= 740; غرض ها مصون مانده و درست از آب در می آید .

در چند جا نویسنده عام= 04; این خلقیات ر= 575; مذهب و شریعت می داند . که از این مسئله می توان دو نتیجه گرفت :

1-      شخص نسب= 578; به اسلام شناخت نداشت= 07; و یا اگر داشته با نگر= 588; منفی داشته=

2-      عمل بد مسلمانان عامل این است که نامسلمانان = 48; اسلام را عام= 604; رذایل اخلاق= 40; دانند .

در میان خلقات منفی ذکر شده چند نمونه بود که &#= 1605;ی توان گفت از دلایل عقب ماندگی ماست :

1-   در چارچوب دین اسلام ، دینی که بهترین ها را برای انسا= 606; به ارمغان می آورد ، حرکت نکردن ؛ و از د&= #1740;ن برداشت شخصی کردن و به صورت منفعتی از دی استفاد= 607; کردن .

2-      راحت طلبی و ترسو بودن شاهان و آماده نبودن آنان در مواج= 607; با مشکلات

3-      از بین بردن کسانی ک= 607; از روی دلسوز= 740; خواستار اصلاح بودند

4-      افراط و تفریط در کار ها که تا الان نیز از عوامل مهم عقب ماندگی ماست .