working paper- broojerdi

دا= 606;شكده علوم اجتماع= 10; دانشگاه تهران

هوی= 78; ایرانی و زعیم تشیع «آیت الله بروجردی»<= /b>

<= b>سارا ت = 2;ی بروجردی

كا= 585;نوشت دانشجويي براي درس مباني تاريخ اجتماعي ايران

<= span lang=3DFA style=3D'font-size:10.0pt;font-family:Tahoma;color:black;mso-bidi= -language: FA'>موضوع: تركيب هويت ايراني در شخصيت‌هاي ايراني در دو سده گذشته

زي= 585; نظر دكتر محمدرض= 75; جوادي يگانه

تی= 585; 1386

مقدمه=

از ديرباز, انسا= 606; ها به دنبال تعريف و شناسايى خوي= 88;, قبيله, قوم و مليت و نيز كشف تم&#= 1575;يزات خود از ديگرا= 606; بوده اند. مفهوم هويت, د&#= 1585; حقيقت پاسخى به سوال چه كسى بودن و = 670;گونه شناسايى شدن است. پاسخ به اين سوالات ا= 587;ت كه يك فرد انسانى را از همنوع خود = 605;تمايز مى نمايد, ارزش هاى او را از ارزش هاى ديگرى ممتاز مى كند, تعلق فرد به گروه خا&#= 1589;ى را نشان مى دهد و بالاخر= 607; اين كه هويت جمعى او را تعريف نموده = 608; نشان مى دهد كه او كيست؟ به چه جامعه اى و به چه ارزش هايى تعلق دارد؟ بدين صورت هر جامعه اي داراي ويژگي هاي خاصي است كه عامل تماي= 586; بين آن ها و جوامع ديگر م= 610; شود. كشور ايران نيز با داشتن تاريخچه بلن= 83; و تمدن چند هزار ساله خود براي مردم سرزمين خود هويتي ويژه ر= 575; به همراه آورده است. قرار گرفتن ايران در منطقه جغراف= 10;اي خاص خود و شكل گيري تمدن از زماني دور باعث تغييرا= 78; بسياري در خصائص و عقاي= 583; ايرانيان در طي زمان شده است.اين عوام= 604; و عوامل متعد= 583; ديگري نوع هويت ايراني را شكل داده است. در اين راستا در اين مقاله براي روشن شدن نوع هويت ايراني = 608; عوامل اصلي تشكيل دهنده آن به سخن مي پردازيم و براي نمود هويت ايراني يك فرد ايران= 610; را انتخاب مي نماييم تا به صورت بارزتر با ويژگي هاي هويت ايراني آشنا شويم. در اين مقاله فر= 583;ي را كه انتخاب كرده ايم حضر= 578; آيت الله بروجردي مي باشد. ايشان فردي است كه رتبه اول مرجعيت تشيع را در زمان خود دارا بودند و همينطور ايشان نقش چشمگيري در ر= 607;بري ديني مردم و حتي در جهت دهي به برخي از خواسته ها= 610; سياسي آن زما= 606; داشتند. در ابتدا به عنا= 589;ر اصلي هويت ايراني و پيچيدگي اين عناصر مي پرد= 575;زيم و سپس به تاريخچه اي ا= 586; زندگي آيت الله بروجرد= 10; اشاره اي مي نماييم و بر ط&#= 1576;ق هدف مقاله به نشان دادن عناصر ايران= 10; و تركيب آن ها در اين شخصيت فرزانه مي پردازيم.

هويت ايراني و عناصر هويت =

= هويت از آن جمله واژه هايي كه به مرور زمان درگير تغيير مي شود و ثابت بودن و تغيير &#= 1606;اپذير بودن آن ممكن پذير نيست. تعامل با محي= 591; و آشنايي و ارتباط با جوامع مختلف باعث شكل گير= 610; اين واژه مي شود. عناصر مرتبط با هوي= 578; ايراني را اسلام ، پادش= 575;هي، سنت و تجدد مي دانيم.

از چمله مهم تري= 606; عناصر شكل دهنده ساختا= 85; اجتماعي گذشته ما، شاهنشاهي اس= 78; كه در تاريخ تمدن ايراني همواره وجود داشته است. علاوه بر جنب= 607; سياسي ، شاهنشاه سرزمين بايستي دارا= 10; منزلت قوي و معنوي مي بود= 607; است. از جمله مهمترين اتف= 75;قاتي كه براي مردم ايران در صحن= 607; هاي مختلف سي= 575;سي و مذهبي و اجتماعي رخ داد ورود آئي= 606; اسلام به داخ= 604; كشور از طريق بيرق داري عر= 576; صورت گرفت. اين تحول همراه با خود منجر به تحول= 575;تي شگرف در حكومتداري ايران نيز شد و مي توان گفت كه با ورود اسلام به ايران فصلي ن= 608; در باورهاي جامعه ايران= 10; ايجاد شد.

بنابراين, هويت ايرانى در قرون اولي= 607; اسلامى از دو آيين مايه گرفت: آيينى از گذشته = 576;استانى اش كه آميزه اى از ادبيات و فرهنگ و روح ايرانى بود و= 583;يگري دين جديد كه دگرگونى بزرگي را در فكر و فرهنگ و هويت ايرانى به وجود آورد. به هرشكل ž= 3;ر قرون اول اسلامى, پس از يك دوره پرتلاطم, هوي= 578; ايرانى دچار چالش = 711;رديد. در اين ميان, تلاش هوشمندانه ايرانيان بو= 83; كه نوعى همزي= 587;تى و آشتى ميان فرهنگ ديرين= 07; خود با دين = 580;ديد يعنى اسلام ايجاد كرد.

( http<= span dir=3DLTR style=3D'font-size:10.0pt;font-family:Tahoma'>://www.shareh.com/c= ontent/view/7867/0 ) اندي&= #1588;ه تجدد يكى از مهمترين مفاهيم حوزه= انديشه سياسى و اجتماعى است. &#= 1578;كوين و شكل گيرى انديشه تجدد در ايران كه از پيوند = 576;ا دو عامل، آگاهى به عقب ماندگى ايرا= 06; و تمايل به پيشرف= ت و ترقى خواهي برخوردار است، از همان آغاز با مخالفت جدى گروههاى مختلفى از جامعه سنتى ايران روبرو شد.<= span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:10.0pt;font-family:Tahoma'>= ایرانیان از راههای مختلفی با امواج دنیای = 580;دید مواجه شدند، اما جامعه = 575;یران بعد از گذشت سالها هنوز ه= 605; چندان آشنای= 40; با مبانی تجد= 583; ندارند و بیشتر در بند ظواهر و دستاوردهای آن هستند .با اين اوضاع مدرنيست ايراني نه توانسته سنت خود را به شكل اوليه اش حفظ كند و نه اين كه ارتباط مناسب با صور= 578; جديد مدنيت تجدد يافته ، داشته باشد.

پيچيدگي = 608; دشواري اين عناصر

همانطور كه گفته شد پديد= 607; هويت از آن جمله مفهوماتي اس= 78; كه به مرور زمان دستخوش تحولاتي مي شود. يافتن ريشه و منشا اين تغييرات كار مهمي است . در ايران به واسطه شيوه كشورداري و تمدن ايراني= 48; سنت و پادشاه= 610; از آن جمله عناصري است ك= 607; با افكار ايرانيان مخلوط شده اس= 578; و بر اساس رسومات و افك= 575;ر گذشتگان خود با عقايدشان آميزه يافته = 575;ست. اما در خصوص ورود اسلام و مدرنيته و تجدد از كشورهاي ديگ= 85; با تمدن متفاوت عواملي هستن= 83; كه در شكل هويت ايراني تغييراتي را حادث شد. اين آميزگي تجدد = 608; اسلام با هوي= 578; ايراني با تو= 580;ه به ويژگي هاي خاص ايرانيا= 06; در طول زمان رخ داده است. با توجه به مقدم بودن اسلام و يا مي توان گفت با ريشه دار كرد= 606; آن با فرهنگ ايراني اين تداخل و آميختگي به شكلي شده است كه چندان قاب= 604; تفكيك از هوي= 578; ايرانيان نم= 10; باشد. از طرفي ديگر با گستر= 588; ارتباطات ميان جوامع م= 582;تلف نيز بر دروني شده بسياري ا= 586; عادات در ايرانيان را باعث شده است. اين عوامل به گونه در هويت ايراني مخلو= 91; شده است كه نمي توانيم هويت خود را بدون هر كدام از اين عناصر &#= 1576;شناسيم.

اهميت و سودمندي بررسي شخصيت ها براي فهم ترکيب هويت ايراني

با مشاهده اين تركيب در شكل گيري هوي= 578; ايراني، ما گاه در بين اشخاصي غلبه بودن يكي از اين عناصر را &#= 1576;ه خوبي مي توانيم درك كنيم. با اين سخن مي توانيم اين ر= 575; حدس بزنيم كه اين تداخل عن= 575;صر در ويژگي هاي ايرانيان به يك ميزان نمي باشد و در ميان افراد داراي درجات متفاوتي است. &#= 1601;ردي را كه من براي بررسي هويت ايراني در يك شخصيت نمونه ايراني انتخاب كرده ام آيت الله بروجردي مي باشد. ايشان مرجعيت تشيع را بر عهده داشته اند و نقش بسزايي د= 585; نشان دادن اسلام در جايگاه هاي متفاوت دارن= 83;.

م= ختصر تاريخچه اي ا= 586; زندگي آيت الله بر= 608;جردي

آيت الله حا= 580; آقا حسين طباطبايي بر= 08;جردي در ماه صفر سال 1292 هجري قمري در شهر تاريخي بروجرد ديده به جهان گشودند(http://w= ww.irib.ir/presidency/lorestan/ayatollah_borujerdi.htm). ايشان علاوه بر شخصيت علم= 610; و ديني و موقعيت ممتا= 86;ي كه داشتند از جانب پدري و مادريشان وا= 85;ث مرجعيت و رياست ديني م= 610; باشند(دواني.73:= 1372). اين دانشمند فرزانه علوم مقدماتي و صرف، نحو، منطق، معاني= 48; بيان، بديع و سطح فقه و اصول را نزد پدر گراميشا= 06; و ديگر اساتي= 583; بروجرد آموخ= 78;ند. در سال 1310 براي مدت 9 سال در دو سفر به اصفها= 606; رفتندو طي اي= 606; چند سال علوم فقه و اصول و فلسفه و و رياضي را نزد فقهاي بزرگ آ آن جا تكميل نمودند. در سال 1319 به نجف ا= 88;رف عزيمت نمودن= 83;. ايشان براي تكميل فقه و اصول و تحكيم و پايه اجتها= 583; 9 سال به حوزه در س آيت الله آخوند ملا محمد كاظم خراساني مي روند. در سال 1328 آيت الله بروجردي به طور موقت به بروجرد برمي گردند. پس از شش ماه از ورود ايشان پدر بزرگوارشان فوت مي كنند و پس از چند ماه ديگر نيز در سال 1329 آيت الل = 7; خراساني جها= 06; فاني راوداع مي گويند( دواني،201:137).آيت الله از هنگا= 605; بازگشت به بروجرد تا موقع امدن به قم جمعاٌ 33 سال در ان شهر اقامت داشتن= 83; در طول اين چند سال در تمام اوقات تدريس مي كردند و در اوقات فراغت به تاليف و تصنيف كتابهايي در فقه و اصول و رجال و حديث مي پرداختند.

12 شوال 1380 مصادف با 10 فروردين 1340 آيت الله بروجرد= 10; جان به جان آفرين تسليم كردند. خبر رحلت پيشواي بزرگ شيعيان فورا به وسيل= 607; خبرگزاري ها= 10; مهم جهان به تمام دنيا مخابره شد و به عنوان يك حادثه مهم در جرايد معروف جهان انتشار يافت(دواني،267:= 1372).

كمتر اتفاق مي افتاد كه ايشان با پاد= 588;اه و نخست وزيرا= 606; و وزيران و اولياي امور سخن بگويند و اسمي از نقاي= 589; فرهنگ و برنامه آن ها نبرند. ايشان از پيشرفت ها= 610; بيگانگان در علوم و صنايع و عقب ماندگي كشورهاي اسل= 75;مي و سلطه دشمن بر جان و مال آن ها سخت منقلب مي شدن= 583; و مي فرمودند&qu= ot; اگر زعماي مل= 604; اسلامي به رم= 586; تقدم و ترقي ملل مترقي جهان در امر صنايع و علوم مادي واقف شوند و علاقه به استقلال مسلمانان و عظمت دين اسلام داشته باشند مي توانند در سايه عمل به تعاليم عالي= 07; اسلام تمام عقب ماندگي هاي خود را جبران كنند."

وجود هر يک از چهار عنصر در زندگ= 610; و نظرات وي

<= /span>آيت الله سيد محم= 583; باقر سلطاني طبا طبائي مي فرمايند: توس= 591; آيت الله بروجردي خدمات ارزشمندي صورت پذيرفت كه از آن جمله مي توان به موارد زير اشاراتي را داشت: مدارس علميه و فرهنگي و مساجد و حسينيه هاي زيادي توسط ايشان تاسيس گرديد. چاپ كتاب هاي قدم= 575; را بر چاپ كتا&#= 1576; هاي خودشان مقدم مي داشتند و انه= 575; را احيا مي كردند.اعزام مبلغان به نقاط مختلف داخل و خارج، كوشش در راه وحدت امت مسلمان و مراقبت شديد از حيثيت اسلام و مسلمين و روحانيت از خدمات آن بزرگوار است.توسط ايشان حوزه ع= 604;ميه قم از جهت علمي و تشكيلاتي احيا شد.(احمد&#= 1610; و ديگران، 40:1379)

= سنت ايراني در شخصيت آيت الله بروجرد= 10;

<= /span> آيت الله بروجرد= 10; داراي فضائل = 608; ملكات اخلاق= 10; برجسته اي بوده اند كه در زيز به مواردي از آن ها اشاره مي كنيم. در اين خصوص آيت الل= 607; محمد فاضل لنكراني درب= 75;ره فضايل آيت الله مي گويند: زهد و ساده زيستي، ايشان با اين كه وجوهات بس= 610;اري را در اختيار داشت ولي در زندگي داخلي بسيار ساده و زاهدانه بود = 608; در مصارف شخص= 610; از وجوهات اس= 578;فاده نمي كرد.

دوري از تظاهر، در عي= 606; حال كه مرد زاهدي بود ول= 610; از تظاهر به تقدس و زهد مآبي اجتناب مي كردند.

پذيرايي از مهمان، ايشان مقيد بودند كه خيل= 610; خوب از مهمان پذيرايي كنن= 83;.

رعايت ادب، در جهت رعايت ادب ، فوق العاده مودب بودند( احمدي و ديگران، 153:1379 ).

بي اعتنايي به مقام هاي دنيوي( احمدي و ديگران، 200:1379 )

نظر آيت الله مكارم شيرازي درباره خصاي= 89; آيت الله بروجردي اين گونه است: احت&#= 1585;ام به حقوق ديگران، ايشان با كما= 604; دقت مواظب بودند كاري ك= 607; حقي از حقوق ديگران را پايمال كند ا= 586; او سر نزند.

پشتكار عجيب، هرگز مطالعه را فراموش نمي كرد. ايشان در نيمه دوم شب از خواب برمي خواست و به مطلعه و عباد= 578; مشغول مي شدند.

سعه صدر، اين ويژگي در مسائل علمي جلوه بيشتري داشت. هنگامي كه مساله اي را عنوان مي نمود با كمال بي طرفي اقول و نظريات علماي بزرگ ر= 575; با متانت و با استدلال كامل، بدون تعصب تشريح م= 610; كرد.

علاقه شديد به تربي= 578; شاگردان، سخاوت كم نظي= 585;، طرفداري شدي= 83; از نظم و انضباط، حفظ كيان روحاني= 78;، مبارزه با عوام زدگي، ايمان قوي به رابطه دين و سياست و اهتمام فوق العاده به مساله وحدت مسلمين= نيز از ديگر ويژگي هاي اي= 606; دانشمند فرز= 75;نه مي باشد(احمد= 610; و ديگران، 258:1379).

در بالا با نگاه= 610; بر ويژگي هاي اين فرد بزرگوار مي توانيم نشان= 07; هايي از فرهن= 711; ايراني و خصوصيات ايرانيان را دريابيم.

اسلام در شخصيت آيت الله بروجرد= 10;

توجه به خصائص اسلام= 10; و رعايت كردن قوانين اسلا= 05;ي از ديگر مشخصات بارز اين بزرگوار است. براي مثال در زير به مواردي اش= 575;راتي كوتاه مي كنيم.

حساسي= ت ديني، آيت الله محمد فاضل لنكران= 10; مي گويند: ايشان در برابر منكر بسيار حساس بودند. اگر مي ديدند كه خلافي تحقق پيدا مي كند بسيار ناراح= 78; مي شدند و تا حد امكان در رفع آن مي كوشيدند. كه مي توانيم در اين زمينه به حساسيت ايشا= 06; بر روي حجاب و يا ماجراي بهاييان در ايران اشاره كنيم( احمدي و ديگران، 157:1379).

چند بهايي يكي از همكيشان خود را كشته، با نيرنگ جوانا= 06; مؤمن را به قانون سپردن= 83;. يكي از اين جوانان به اعدام محكوم شد و حكم بايد در روز نيمة شعبان به اجر= 575; در مي‎آمد. اين خبر مرجع پارساي قم را در نگراني فر= 608; برد. بي‎در&#= 1606;گ نامه‎ها&#= 1610;ي خطاب به = 588;اه، نخست وزير و آية الله بهبهاني نوشته، به ته= 585;ان گسيل داشت، سپس به هر كه سودمند = 605;ي‎دانست تلفن زده، قضيه را دنبا= 604; كرد تا سرانج= 575;م نيمه شب خبر لغو حكم اعدا= 605; را به وي رساندند. با شنيدن اين خب= 585; اشك از ديدگانش روا= 06; شد و پروردگا= 585; را بسيار سپا= 587; گفتند. اي= 88;ان در ارتباط با اين ماجرا مي گفتند: هر وقت فكر مي‎كر&#= 1583;م خون مسلمان بي‎گن&#= 1575;هي ريخته مي‎شو&#= 1583;، همة بدنم مي‎لرزيد و متحير مي‎ما&#= 1606;دم كه فرداي قيامت جواب خداوند عالم را چه بگ&#= 1608;يم(http://www.andisheqom.com/Files/olamabio.php?level=3D4&scid=3D24166)

تقوا، تقوا معيار شخصيت انسان = 608; ارج او در پيش&#= 1711;اه خداوند است. ايشان به تما= 605; معني متقي بودند. با كمال دقت مواظب بود تا از سخنش، نامش، دستگا= 07;ش عملي كه بر خلاف رضاي خد= 575; است سر نزند

مدرنيته در شخصيت آيت الله بروجرد= 10;

<= /span>سيد حسين بدلا: مرحوم آيت الله بروجرد= 10; نسبت به اسلا= 605; يك ديد جهاني داشت. براساس همين ديدگاه بود كه به تبل&#= 1610;غات خارج از كشور، اهميت مي دا= 583; كه تا آن زمان سابقه نداشت. در زمان ايشا= 606; نمايندگان تبليغي به كشورهاي اسلامي و نيز غير اسلامي فرستاده شد. اين نوع نگاه ناشي از نوعي نگرش روشننف= 03;رانه در اين شخصيت مي باشد( احمدي و ديگران، 109:1379).

بعد سياس= 610; شخصيت آيت الله بروجرد= 10;

حجت الاسلام و المسلمين سي= 83; حسين بدلا درباره شيوه برخورد آقاي بروجردي با شاه و ماجراي اصلاحات ارض= 10; مي گويند: شيو&#= 1607; برخورد آيت الله بروجرد= 10; و شاه اين گونه بود كه ايشان اين عقيده را نداشت كه شاه نباشد بلكه م= 610; گفتند شاه باشد ولي اسلامي باشد. ايشان مبارز= 07; علني با شاه نداشتند ولي اين چنين نبو= 583; كه در برابر اعمال خلاف شاه و دستگاه حاكمه بي تفا= 608;ت باشد. براي نمونه مثال د= 585; زير در رابطه با برخورد ايشان با اصلاحات ارض= 10; را بيان مي كنيم. شاه برنامه اي به نام اصل&#= 1575;حات ارضي داشتند كه مي خواستن= 583; آن را اجرا كن&#= 1606;د، كه مورد اعتراض شديد مرحوم آيت الله بروجرد= 10; قرار گرفت. شاه در پاسخ به اعتراض نامه اي نوشتند با اي= 606; مضمون " اصلاحات ارضي، در مما= 604;ك اسلامي هم انجام گرفته است. مانند: تركيه و پاكس= 578;ان و ... مصالح كشور را بايد رعاي= 578; نمود، نه خوا= 587;ته هاي عده مال پرست را". متن جوابيه آيت الله نيز اين چنين بود: " شما كه مي گوييد: در ممالك ديگر اسلامي، قانون اصلاحات اجر= 75; شده است، آن ممالك اول جمهوري شدند بعد اصلاحات ارضي اجرا شد.&q= uot; اين موضع گير= 610; باعث شد كه شاه تا زمان حيات ايشان مساله اصلاحات ارض= 10; را متوقف كند(اح= 605;دي و ديگران، 106:1379).

آيت الله سيد محمد باق= 585; سلطاني طباطبائي مي = 711;ويند: آيت الله بروجردي ناراحت بودن= 83; كه دولت از يك طرف، تحت فشا= 585; بيگانگان و تحت تاثير آن ها است و از طرف ديگر ما هم قدرتي نداريم. براي مردم رمقي نمانده است و متحد نيستند. ايشان مي فرمودند: "قص= 07; ما مشك آب خالي و پرهيز است. گاهي تشري به دربا= 585; مي زنيم. اما مي دانيم كه مردم آمادگي ندارند و اگر تهديد و فشار= 610; پيش بيايد، شانه خالي خواهند كرد. اين گونه نيس= 578; كه تا پاي جان بايستند(احم= 83;ي و ديگران، 59:1379 ). <= /o:p>

ترکيب اين عناصر و وجود با هم اين عناصر

دين و سياست

آيت الله بروجردي علاوه برآن ك= 607; در حوزه مذهب، مرجعيت شيعيان را بر &#= 1593;هده داشتند؛ دستگاه سياسي كشور و اعما= 604; آن را زير نظر داشتند و هر وقت كه انجام عملي را ناسازگار با دستورات دين= 10; مي ديدند در ب&#= 1585;ابر آن موضع مي گرفتند. نشان= 607; هاي آن را مي توان در اعتراض هاي ايشان با تاسيس مجلس موسسان، بي ح= 580;ابي، خانه زن، محاكمه و اعدام آيت الله كاشاني = 608; ... به عيان مي بينيم. اما اوضاع و احوا= 604; اجتماعي در نظر ايشان براي حركتي بنيادين و دگرگوني اساسي مهيا نبود؛ كه علت آن را مي توانيم دلاي= 04; زير را بدانيم.

دفاع دستگاه از اسلام در آ= 06; زمان دستگاه سياسي كشور ب= 607; دليل استوار سازي پايه ها= 610; حكومت مدافع اسلام و و مطي&#= 1593; فرمان علما بود.

عدم بلوغ جامعه مرد = 5; در آن زمان از نظر تحليل و فهم مسائل سي= 575;سي اجتماعي، در حد بلوغ نبودند و برا= 610; تحمل مشكلات يك حركت بنيادين ناپايدار و ناشكيبا بود= 06;د.

حوزه نامنسجم و ضعيف، آيت الله بروجرد= 10; براي در افتادن با دستگاه و تغيير دادن اوضاع و احوا= 604; از بازوي فكر= 610; حوزه محروم بودند.

ترس از هرج و مرج رشد انديشه هاي الحادي د= 585; جامعه از جمل= 607; نگراني هاي ايشان بود.

بازسازي حوزه، ايش= 5;ن حركت هاي تند سياسي را به صلاح حوزه نم= 610; دانستندو تر= 87; اين را داشتن= 583; كه شيرازه آن از هم بپاشد. ايشان حوزه ر= 575; براي يك حركت عميق علمي و سياسي و اجتماعي و ... آماده كردند(احمدي = 608; ديگران، 29:1379).

دين و سنت

در خصوص تركيب دين و سنت بنابرآنچه ك= 07; من متوجه شده ام ايشان نيز داراي ويژگي هايي بودند ك= 607; در ميان بسياري از ايرانيان به چشم مي خورد. كه در اين جا من به دو مورد زير اشاره مي كنم.

<= /span>در اين خصوص آيت الله محمد فاضل لنكران= 10; مي گويند: پذي&#= 1585;ايي از مهمان، ايشان در سال دو نوبت مهما= 606;ي مي دادند، در اين مهماني ه= 575; ايشان به گون= 607; اي از مهمانا= 606; پذيرايي مي كردند كه در جاهاي ديگر كمتر به چشم مي خورد. پذيرايي كنندگان موظ= 01; بودند به مجر= 583; اين كه مقدار= 610; از غذاي مهما= 606; خالي مي شد فوراٌ آن را پ&#= 1585; كنند، تا هميشه ظرف مهمان پر باش= 583; و معلوم نشود هركس چقدر غذ= 575; خورده است. در اين جا ما همر&#= 1575;ه با هم پذيراي= 610; شايسته از مهمان كه در سنت ايرانيا= 06; و همينطور در اسلام آمده ر= 575; مشاهده مي كنيم(احمدي و ديگران، 155:1379). مورد ديگري اين گونه است كه آيت الله به دليل پا درد به آب گرم محلات رفته بودند. عده اي از مردم براي ملاقات با ايشان به نزدشان آمده بودند.كه از جمله آنان عد= 607; بسياري فقرا بودند كه آمد= 607; بودند آيت الله به آنان كمك كنند. ايشان ضمن اي= 606; كه به فقرا پول دادند. دستور دادند چند گوسفند بخرند و گوشت آنها را بين فقرا تقسيم كنند.پس از تقسيم گوشت، مقداري را براي آيت الل= 607; نگه داشتند ت= 575; يك وعده كباب درست كنند زماني كه سفر= 607; را انداختند ايشان پرسيد اين كباب از كجاست؟و وقت= 10; متوجه شدند ك= 607; از گوشت قرباني بود. فرمودند اين كباب را بين فقرا تقسيم كنيد چون كه آن ها بوي آن را شنيده اند. ايشان همان ماست و خيار را تناول كردند(احمدي = 608; ديگران، 154:1379). كمك به فقرا و بخشيدن مقداري از غذ= 575; به دليل بوي غذا هم در اسلام سفارش شده و هم در فر&= #1607;نگ ايراني جاي دارد.

مدرنيته = 608; سنت

آيت الله بروجردي گاه فعاليت هايي = 583;اشتند كه حاكي از اين موضوع بوده است كه ايشان با وجو= 583; قوي بودن روحيه اسلام= 10; و با توجه به ا&= #1610;راني بودنشان به مسائل روز با نگاهي روشنفكرانه برخورد مي كردند ودر مقابل غرب و پيشرفت هاي ا= 606; ها نگاهي واق= 593; بينانه داشتند.از جمله كارهاي= 10; كه ايشان برا= 610; ارتباط با غر= 576; برقرار مي كنند اعزام روحانيون به خارج، از جمل= 607; اروپا براي تبليغ مذهبي = 608; رسيدگي به مسايل ديني شيعيان خارج كشور كه اعزا= 605; دكتر سيد محم= 583; بهشتي يكي از آن ها مي باشد. نمونه ديگري كه در اين جا مي توانيم به آن اشاره كنيم، آغاز ب= 607; آموزش زبان انگليسي كه ت= 575; اين زمان مور= 583; مخالفت مقدسين بود.زيرا آن را زبان كفر مي دانستند(= ht= tp://www.emadbaghi.com/archives/000727.php ).

حجه الاسلام و المسلمين سي= 83; حسين بدلا مي گويند: محلي كه اكنون خيابان چهار مردان است، د= 585; گذشته كوچه پس كوچه هاتي عجيبي بود. از طرف دولت مي خواستند خيابان بكشن= 83;. عده اي از مالكين خدمت آيت الله برو= 580;ردي آمدند و مي گفتند: مامورين دول= 78; مي خواهند خانه هاي ما را خراب كنن و خيابان بكشن= 83;. ايشان در جوا= 576; فرمودند: "امروز وضعيت جوري است كه اقتضا= 569; طرح اين مسال= 607; را دارد. امرو&#= 1586; شهر ها نياز به خيابان و راه دارند. يا خود شما و يا ما براي شما اين كار را انجام مي دهيم. آيا خوب است استعمارگرا = 6; بيايند براي ما چنين كاره= 575;يي را بكنند؟ "همت وقت ها اين مقدسين ا= 586; اين خيابان هاي جديدالاحدا= 9; عبور نمي كرد= 606;د و از كوچه ها رفت و آمد مي كردند. آقاي بروجردي شخصاً آمدند = 608; از همين خيابان و اماكن مخروب= 07; عبور كردند. تا عملاً نشا= 606; دهند كه اين كار جايز است( احمدي و ديگر= 575;ن، 111:1379 ).

دين و مدرنيته=

<= /span>حضرت آيت الله بروجردي به ايجاد وحدت بين مسلمانا= 06; بسيار علاقه مند بود. بر روي همين اصل از دارالتقريب بسيار حمايت مي كردند. نتيجه اين حركت فتواي شيخ شلتوت در به رسميت شناختن فقه شيعه در الازهر شد(اح= 605;دي و ديگران،109:1379). فقيد معظم، هدف هاي تقري= 576; بين مذاهب را تقدير نمود و با مكاتبه و مراسله با زعماي دانشگاه اسلامي الازهر و دارالتفريبš= 8; آنان را در اين راه مقدس تشويق مي فرمودند(احم= 83;ي و ديگران،268:1379 ).

ايشان در راه گسترش اسلام و تقوي= 578; وحدت بين مسل= 605;انان اقدام به اين چنين كارهاييي مي زدند كه نشان دهنده افكار= 10; بدور از جانب داري از تفكر= 575;ت جدايي بين سن= 610; و شيعه مي باشد. داشتن چشم انداز بلند مدت در اين زمينه و راهبري عقلانيت به همراه دين از جمله ي خصلت هاي ايشان مي باشد.

<= /span>آيت الله جعفر سبحاني درباره گشود= 06; درهاي غرب به روي حوزه و فعاليت آقاي بروجردي اين چنين مي گويند: از ديگر خدمت ها= 610; آيت الله بروجردي به حوزه علميه ق= 605; اين بود كه ايشان با طرح تفكر شيعه در غرب به حوزه هاي علميه يك ديد جهاني داد، ايشان مسجدي را در هامبورگ ايجاد كردند.در آن زمان ايجاد چنين مسجدي ا= 586; طرف مرجع شيعيان، در غرب، براي معرفي اسلام = 608; شيعه بي سابق= 607; بود.غربي ها پيش از آن شناخت چندان= 10; از شيعه نداشتند.اگر آن ها اسلام را مي شناختن= 583; يا از طريق اهل سنت و يا از طريق قادياني هاي هند بود. آبت الله بروجرد= 10; با اين عمل خويش به حوزويان فهماند كه مسئوليت ما تنها در محدوده حوزه = 608; ايران نيست، بلكه ما بايد براي آن سوي مرزها هم برنامه داشت= 07; باشيم( احمدي و ديگرا، 188:1379).

نقد به شخصيت مورد نظر و تركيب عناصر هويت ايراني

در زماني كه آيت الله بروجردي زند= 11;ي مي كردند فعاليت هاي سياسي در جهت مخالف نظام پادشاهي ايران بسيار بوده است. با توجه به جايگ= 575;ه ويژه اي كه آيت الله بروجردي در آ= 606; زمان داشتند عملكردهاي ايشان براي درباريان و م= 585;دم و علما مهم واقع مي شده است. با نگاهي كه به خاطرات و نظراتي كه از وي شده است اين گونه برد= 575;شت شده است كه ايشان در زما= 606; خود حركتي براي تغيير حكومت را مناسب نمي دانستد و به همين منظور سعي در تقويت نيروهاي حوزوي مي پرد= 575;زند. ايشان از درگيري سياس= 10; اجتناب مي ور= 586;يدند و به امور حوزه و مسائل اساسي تر مسلمانان مي پرداختند و كار فرهنگي ر= 575; ارجح تر از فع&#= 1575;ليت هاي سياسي مي دانستند.

همينطور درخصوص تشكي= 04; مجلس موسسان كه شاه مي خواست سه متم= 605; را براي افزودن به قا= 606;ون اساسي از طري= 602; مجلس موسسان به تصويب برساند نظر آيت الله برو= 580;ردي براي شاه و ديگر علما مورد توجه بود. در ان زمان شايع شد= 607; بود كه شاه علاوه بر اين سه متمم قصد تغيير مذهب رسمي كشور و نظارت 5 مجتهد &= #1576;ر مصوبات مجلس را دارد.

<= /span> آيت الل = 7; بروجردى با اين اصلاحيه هيچ مخالفتى نكرد ولى = 570;يت الله كاشانى با صدور اعلاميه اى ب= 607; شدت آن را محكوم كرد. بنا به روايت= 609; آيت الله خمينى نيز بر اساس دعوت آي= 578; الله بروجرد= 09; در جلسه ديدا= 585; اقبال با آيت الله بروجردى حضو= 85; داشته و صريح= 575;ً با او مخالفت مى كند و مى گويد: «ما<= /span> = 607;رگز اجازه چنين تغييرى در قانون اساسى را نمى دهيم كه هر وقت سياست و مناف= 593; دولت اق&#= 1578;ضا كند در قانون اساسى دست برد». اما آنچه مسلم اس= 578; آيت الله بروجرى در = 575;ستفسارى كه توسط عده اى از روحانيون از ايشان صورت گرفت با اشار= 607; به مذاكرات انجام = 588;ده با حضور عده اى از علماى اعلام شايعه موافقت خود ب= 575; تغييرات اصو= 04; مربوطه به = 583;يانت را تكذيب كرد= 607; و گفت كه شاه ابلاغ كرده ا= 587;ت كه در آن موارد هيچ تصرفى نخواه= 83; شد؛ اما آيت الله بروجردى در خصوص سه اصل ديگر سكوت كر= 583; و به اين وسيله عدم مخالفت = 582;ويش را با تشكيل مجلس موسسان اعلام داشت و شاه توانست گام هاى بعدى خويش را بردا= 585;د. در اين موضوع داشتن رويكر= 83; متفاوت ايشا= 06; با ديگر علما به روشني قاب= 604; تشخيص مي باشد(ht= tp://www.emadbaghi.com/archives/000727.php ).

<= /span>بنا به صحبت هاي آيت الله شيخ علي پناه اشتهاردي در زمان آيت الل= 607; بروجردي حرك= 78; ها و جنبش هايي وجود دا= 588;ت كه از جمله ي آن ها: برخي از آن ها تحريكا= 578; خود رژيم بود كه براي شناسايي مخا= 04;فين خود به راه مي انداخت. برخي ديگر از اين ح&#= 1585;كت ها از اساس ماهيت ديني و اسلامي نداشتند. و برخي ديگر حركت هاي حوزوي بودو بعضي از جنبش ها نيز گرچه حركت هاي خوب= 610; بودند ولي پشتوانه مرد= 05;ي نداشتند(احم= 83;ي و ديگران،203:1379). يكي از نقد هايي كه به آيت الله مي شود دخالت نك= 585;دن و يا لازم نبودن موضع گيري در براب= 585; برخي از اين جنبش ها مي باشد. حتي ايشان حركت هاي حوزه را به صلاح نمي دانستند و به علما و طلاب مي فرمودند ك= 607; از درگيري خودداري نمايند. با توجه به جايگاه والايي كه ايشان در جام= 593;ه داشتند اين عملكرد كمي جاي بحث دارد. ايشان نه با حكومت موافق= 78; كامل داشتند = 608; نه اين كه با آن ها مخالفت &#= 1580;دي داشتند.

<= /span>البته از نظر گرد آورنده اين مقاله، آيت الله بروجرد= 10; داراي نگاهي جامع نگر بودند و به تمام زمينه ه= 575; براي يك تحول اسلامي توجه داشتند. به همين منظور ايشان به تقويت حوزه علميه قم مي پردازد و از طرفي ديگر از جمله تلاش هايي كه ايشا= 606; در تقويت اسلام داشتن= 83; اتحاد ميان مسلمين بود. ايشان به وحد= 578; كلمه بين سرا= 606; ممالك اسلام= 10; سفارش بسيار مي كردند. ايجاد زمينه هايي براي در دست داشتن حمايت هاي مردمي از طري= 602; نزديكي به مردم نيز از جمله كار هاي ايشان بود. البته آيت الله برو= 580;ردي به افراد حوز= 607; و علما نسبت به روشنفكرا= 06; و قشر عامه مرد= 605; بيشتر توجه داشتند.

نتيجه گيري

&n= bsp; از نگاه گرد= 570;ورنده اين مقاله عنصر پادشاه= 10; را نمي توان جزو عناصر هويتي يك فرد ايراني امروزي نامي= 83;. اين ويژگي شايد مربوط ب= 607; گذشتگان ما باشد و در حال، در چالش شخصيت خود و اطرافيانم اين عنصر را خيلي ضعيف و مي توانم بگويم بدون نقش مي بينم. ولي اين عقيد= 607; را دارم كه عناصر سنت و اسلاميت و تجدد در شخصي= 578; ايرانيان جا= 10;گاه قابل ملاحظه اي را دارند. هويت ايراني به دليل داشت= 606; تمدن و تاريخ= 610; كهن و همينطو= 585; ويژگي هاي اسلامي در مقابل تجدد پايداري مي كند اگر چه تجدد به راحت= 610; به ايران وار= 583; شد ولي هويت ا&#= 1610;راني در انطباق خو= 583; با فرايند مدرن شدن در يك سرگشتگي ب= 607; سر مي برد. اگر چه در بسياري از كارهايما= 06; از جمله پوشش= 548; استفاده از و= 587;ايل پيشرفته و يا حتي استفاده از تئوري هاي از غرب و الگوهاي غرب= 10; تبعيت مي كني= 605; ولي هنوز نتو= 575;نسته ايم به يك ثبات قابل پذيرش در نظا= 605; اجتماعي خود برسيم. وجود ويژگي هاي اي= 585;اني (سنت) و هضم شدن تا اندازه زيادي مذهب اسلام در روحيات و افكار ايرانيان باعث ايجاد ويژگي خاصي د= 585; آن ها شده است كه آن خصوصيت= 548; داشتن روحيه اي معنوي است كه به دور از خلقيات قانو= 06; مند جامعه عقلاني غرب م= 610; باشد. همين امر تا انداز= 607; بسياري باعث سخت پذيرفتن قواعد مدرنيته در جامعه ما مي شود. به گونه اي كه ما در درون خود نوع= 610; چندگانگي را احساس مي كنيم. به نوعي هم برخوردار از شئونات اسلامي هستي= 05; و تا اندازه اي سعي در بكار گيري روابط مدرن د= 585; زندگي خود مي باشيم. از طرفي ديگر ني= 586; داشتن خصائص ايرانيت بر رفتار هاي ما حكمفرما است. امتزاج و دره= 605; آميختگي اين عناصر با توج= 607; به عناصر قوي= 610; كه در شخصيت ايراني ها وج= 608;د دارد نياز به زمان طولاني اي دارد.تا به حالت يكنواختي در نظام رفتاري = 608; اجتماعي ما حاكم شود.

= آيت الله بروجرد= 10; از لحاظ شخصيتي و اخلاقي دارا= 10; مراتب بالاي= 10; بودند. آيت ال&#= 1604;ه شيخ لطف الله صافي گلپايگاني د= 85; باب مرتبه عرفاني ايشا= 06; مي گويند: مرتبه عرفان= 10; و معرفتي ايشان بسيار عالي بود. ايشان از جمل كساني بودند كه حقيقت حق را درك كرده بودند.عرفان= 88; ار عرفان خالص توحيدي و قرآني الهام گرفته بود. ايشان اسلام ناب را خالي از رهبانيت و بي تفاوتي مي شمردند. و در اسلام و راه مكتب اهل بيت (ع) ذوب شده بودند(احمدي = 608; ديگران،141:1379 ).

<= /span>آيت الله شيخ علي پناه اشتهاردي در باره عواملي كه موجب درخش= 588; ايشان شد اين چنين مي گويند:

- جديت كامل در امر تحصيل، به طوري كه ايشا= 606; مي فرمودند ا= 586; ابتداي جوان= 10;م، وقتم را بيهوده مصرف نكرده ام.

- بي اعتنايي به مقام

- وجود برخي از حواد= 579; طبيعي، مانن= 83; رحلت آيت الل= 607; اصفهاني و مراجع و زعما= 610; ثلاث قم در طول دو سال.

= شايد مهم ترين عامل، استعداد كامل، ايمان قوي، عقل اداره جامعه = 608; نيز تحمل بلاها و مصائ= 576; در اين بزرگوار فرز= 75;نه بود كه ايشان را اين گونه برجسته و بزر= 711; ساخته است(اح= 605;دي و ديگران،204:1379 ).

<= /span>از ديگر خصائص ايشان اين بو= 583; كه نسبت به شاگردان خود احترام بليغ را داشتند و همينطور با ت= 581;ريك و تشويق بزرگان و تجا= 585; و مردم آن ها را تشويق به كمك به فقرا مي كردند. ايشان ويژگي ها و مراتب گرانقدري داشتند كه در اين مقاله برخي از آن ها را نام برده ايم و تمام اين ويژگي ها و برخي از ديگر خصوصبي= 75;ت ايشان، كه در اين مقاله ذك= 585; نگرديد، باع= 79; شده كه ايشان در ميان مردم ايران در جاي= 711;اه بالايي قرار گيرند و در ياد اذهان با احترام ياد گردد.

حفظ عناصر هويتي درآيت الله بروجرد= 10; به وضوح قابل مشاهده مي باشد آن چنان كه در بالا به آن اشاره شد. اگر به شخصيت افراد نگاهي داشته باشم متوجه اين موضوع مي شوي= 605; كه هر شخصيتي= 548; با داشتن تركيبي از اي= 606; عناصر، در يك= 610; از اين ابعاد قوي تر مي باشد و آن عنصر نقش غال= 576; تري در ويژگي هاي شخصيتي فرد را دارد. از اين نظر در ويژگي هاي آي= 578; الله بروجرد= 10; مي توانيم به صورت مشهود ب= 585; اين امر واقف شويم كه ايشا= 606; نگاه اسلامي خود را در سنت و يا حتي در سياست ومدرنيته وارد كرده ان= 583; و سه عنصر ديگر را در لواي مذهب قرار مي دادند.

منابع

- احمدي، مجتبي و ديگران(گرد آورنده). (1379)، چش= ;م و چراغ مرجعي= 578;، مصاحبه هاي ويژه مجله حوزه با شاگردان آيت = 575;لله بروجردي، مركز انتشارات دفتر تبليغا= 78; اسلامي، چاپ اول، قم.

- دواني. علي، (1372). زندگا= ني زعيم بزرگ عالم تشيع آي= 578; الله بروجرد= 10;، نشر مطهر، ته= 585;ان.

http://www.irib.ir/presidency/lorestan= /ayatollah_borujerdi.htm -=

<= span lang=3DFA style=3D'font-size:10.0pt;font-family:Tahoma;mso-bidi-language:FA= '>

- http://www.emadbaghi.com/archiv= es/000727.php

= دوشنبه 28 فروردین 1385=

http://w= ww.andisheqom.com/Files/olamabio.php?level=3D4&scid=3D24166 -

شنبه ۵ خرداد ۱۳۸۶

<= span style=3D'font-size:10.0pt;font-family:Tahoma'>ht= tp://www.shareh.com/content/view/7867/0/

زهيرى، عليرضا، هوي&= #1578; ملى ايرانيا= 06;، معاو&= #1606;ت پژوهشي دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم.