working paper- amouee

دا= 606;شكده علوم اجتماع= 10; دانشگاه تهران

<= b>معلق ميان پريروز = 608; پس فرداي تاريخ

<= b>گذž= 5;ي بر هويت انديشي سيد احمد فرديد= <= /b>

<= span lang=3DFA style=3D'font-family:Tahoma'>

<= b>کوž= 5;ش عموئي

كا= 585;نوشت دانشجويي براي درس مباني تاريخ اجتماعي ايران

<= span lang=3DFA style=3D'font-size:10.0pt;font-family:Tahoma;color:black'>م= وضوع: ت= ;ركيب هويت ايراني = 583;ر شخصيت‌هاي ايراني در دو سده گذشته

زي= 585; نظر دكتر محمدرضا جوادي يگانه

تی= 585; 1386

<= b>

که ايم و کجاييم

چه مي گوييم و در چه کاريم؟

پاسخي کو؟

به انتظارِ پاسخي

عصب مي کِشيم

و به لطمه ي پژواکي

کوه وار

در هم مي شکنيم.

احمد شاملو

درآم&= #1583;

از سده ي نوزدهم ميلادي و با ورود دست و پا شکسته ي تجدد يا مدرنيت به ايران، هويت ايراني به شکلِ کلافي س= 585; در گم و گره خورده در آمد= 607; است. عناصر سه گانه ي ايران و سنت و اسلام، که به تعبير فرهنگ رجايي، در بستر رودخان= 07; ي هويت در جريان بودند = 608; تناقض نماي ح= 585;کت در عين پا بر جا بودن را معني مي دادند، در دويست سالِ گذشته و با آمدن عنصري جديد از مغرب زمين، يعني همان تجدد، شکل توده اي از نخ هاي در هم تنيده را گرفته اند که گره هاي کور شان، بيش و پيش از همه، چشم انسان اي= 585;اني را نابينا کرده است و او را ناتوان از بازيگري در اين عرصه ي جديد.

باز جاي شکر باقي است که متفکران معاصر حداقل موفق به يافت= 606; چهار سرِ اين کلافِ هويت شده اند ( هر چن= د که در باز کردن گره ي آن توفيقي به دس= 578; نياورده اند ). هويت چهل تکه ي ايراني اما= 548; که از تنيده شدن چهار نخِ ايران و نظام سياسي، سنت و عرف، دين و اسلام، و تجد= 583; و مدرنيت ساخته شده، نياز به گفتمان ها و پژوهش هاي بي= 588;تر دارد، تا که شايد آن گره هايش اندکي ش= 604; تر شوند.

بدون شک ارائه ي ترکيبي مناس= 76; از اين چهار عنصر بسيار مشکل است. نگاهي گذرا ب= 585; تاريخ دو قرن &#= 1711;ذشته ي ايران، به روشني نشان م= 610; دهد که ترکيب= 575;ت ناقص و کج و معوج، چگونه = 575;يران را به سمت محکم تر شدنِ گره سوق داده اند. گاه نگرشِ قدرت و سلطه، خود را در نقاب آزاد= 610; پنهان کرده و در قالب ديکتاتوري رضا شاه ظهور &#= 1606;موده. گاه اصالت دادنِ بيش از حد به سنت و دين، ايدئولوژيک شدنِ آن دو و اسکيزوفرني فرهنگي را به ارمغان آورد= 07;. و خيلي " گاه " هاي ديگر که بحث درباره شان از حوصله ي اين نوشته خارج است.

اما آيا در اين ميان، بررسي شخصيت هاي دو سده ي گذشته، براي فهم ترکيب هويت ايراني سودمند خواه= 83; بود؟

به احتمال زياد= 48; پرداختن به " مصاديق " مي تواند ما را در فهم بهتر " مفهوم " ياري رساند. اما با&#= 1610;د به خاطر داشت که هيچ ( و مطلقاً هيچ ) شخصيتي را نخ= 608;اهيم يافت که مصدا= 602; کاملي از ترکيب مناسب اين چهار عنص= 585; باشد. حتي پا را فراتر مي گذاريم و مي گوييم که در هيچ برهه اي از تاريخ ايران نمي تو= 575;ن شخصيتي را يافت که مناس= 576; ترين ترکيب هويتي عصر خو= 583; را ارائه کرد= 607; باشد. مفهوم " انسان کامل " فقط مي تواند در انتزاعيا= 78; به کار رود و در مورد مصدا= 602; ها هميشه باي= 583; به ياد داشته باشيم که از ابزار " نقد " غافل نشويم و به جدا کردن سره از نا سره در ابعاد گوناگون شخصيت افراد بپردازيم.=

بر همين اساس، تلاشِ اين نوشته نه در راستاي يافت= 06; شخصي است که نمونه ي خوبي از ترکيب عناصر هويتي = 576;وده باشد، بلکه يافتن يکي از &q= uot; ناقص " ترين ش= 582;صيت ها ( و در عين حال از تاثير گذار ترين آن ها ) و پرداختن به جنبه هاي مثبت و منفي زندگي و افکا= 585; اوست، تا بتوان در خلا= 604; اين امر به ماهيت گره ها= 610; هويتي ايرانيان بيشتر و بهتر پي برد.

سعي شد تا در بررسي ابعاد مختلف زندگي سيد احمد فرديد، از نگاه سياسي و هم چنين روان شناختي پرهي= 86; کنيم ( که هر دو آفتي هستند د= 585; بررسي شخصيت ها و مخصوصاً همين دکتر فرديد ) و بيشتر فلسفي = 608; جامعه شناخت= 10; به مسئله بنگريم.

زندگي

سيد احمد مهيني يزدي، بنا بر مشهور ترين اقوال در سال 12= 89 شمسي در يزد ب&#= 1607; دنيا آمد ( وي نام فرديد را بعد ها خود انتخاب کرد ). در شانزده سالگي به تهران آمد و بعد از اتمام تحصيلات متوسطه در مدرسه ي دارالفنون، = 05;وفق به اخذ درجه ي ليسانس در رشته ي فلسفه و علوم تربيت= 610; از دانشسراي عالي شد و به تدريس در دانشکده ي ادبيات دانشگاه تهران پرداخ= 78;. وي در سال هاي ابتدايي دهه = 610; 20 از حاشيه نشينان ميز صادق هدايت د= 585; کافه فردوسي = 576;ود. در سال 1326 ابتد= 5; به فرانسه و سپس به آلمان رفت و در دانشگاه سوربن و هايدلبرگ به تحصيل مشغول شد و در سال 1334 ب= 607; ايران بازگش= 78; و در مقام استادي فلسف= 07; در دانشگاه ت= 607;ران تدريس را از سر گرفت. فرديد در دهه ي 40 محفلي را متشکل از روش= 606; فکران برجست= 07; اي چون داريو= 588; آشوري، نجف دريا بندري، رضا داوري، امير حسين جهانبگلو، ابوالحسن جليلي، شاهر= 82; مسکوب و داريوش شايگان به دو= 585; خود جمع کرد. او بعد از انقلاب هم تا مدتي در دانشگاه تهر= 75;ن تدريس مي کرد= 548; اما محافل خصوصي اش هم چنان پا بر جا بود و فقط در سال هاي آخر عمر اندکي گو= 588;ه نشيني و عزلت اختيار کرد. فيلسوف شفاه= 10; سر انجام در 25 مرداد 1373، با ک = 5; تر از پنج-شش مقاله به قلم خود، در تهرا= 606; در گذشت. ( اتحاد، 1378 ؛ هاشمي، 1384 )

حضور چهار عنصر هويتي=

بدون شک زندگي نام= 607; اي که در بالا آمده، در شنا= 582;ت ابعاد فکري و شخصيتي دکتر فرديد بسيار نا کافي است. در اين جا سعي مي شود علاوه بر نمايش چها= 585; عنصر هويت ايراني در او= 548; به بررسي عمي= 602; تر و همه جانبه تر از زندگي مردي بپردازيم که به قول داريو= 588; آشوري: " با مر&#= 1711; او، دفتر يک دوران از تاريخ فکر و روشنفکري در اين کشور بست= 607; شد. و اگر چه، جز چند مقاله اي در دوران جواني، چيزي ننوشت، حضور= 16; نيرومند و اث= 585; گذارِ او در رابطه ي رويارويي سب= 76; مي شد که انديشه ي او در ذهن گروهي از جوانان اث= 585; گذارد و در نوشته هاي برخي از نويس= 606;دگانِ دو نسل پس از او بازتاب داشته باشد. " ( هاشمي، 1384 : 25 )

1. نظام سياسي=

آشوري مي نويسد: " فرديد در دوران دو رژي= 605; شاهنشاهي و اسلامي دو چهره از خود نشان داد. در دوران شاه در مجالس سخنراني و در برنامه هايي که در تلويزيون براي او ترتي= 576; مي دادند مدح شاه را مي گفت و مي گفت که شاهنشاه هم گفته اند برو= 610;م به راه معنويت! در کمسيونِ شاهنشاهي تد= 08;ينِ ايدئولوژي حزب رستاخيز هم در سال هاي 55 و 56 شرکت داشت و دو-سه صفحه اي به زبان ياجو= 580; و ماجوج خود به عنوان در آمدي بر ايدئ= 608;لوژي حزب رستاخيز نوشته بود. ( ... ) اما با درگير شدنِ انقلاب = 608; فرو ريختن نظام شاهنشاهي، فرديد با شور و شتاب به ميانِ معرکه = 610; انقلابِ پير= 08;زمند پريد. وجه خطرناک شخصيتِ نمايشگر و قد= 585;ت پرست و کينه توزِ وي در سال هاي نخست پس از انقلاب فرصتِ نمودِ کامل يافت. وص&#= 1604;ه-پينه اي که فرديد از هايدگر و محي الدين عر= 576;ي و روايت امام زمان (ع) و آخرت باوري ضدِ مد= 585;نيت و غرب مي کرد، هم چنين جهاد= 616; ضدِ طاغوتِ ا= 608;، در فضايي از هيجان و پرخاشگري انقلابي، ان= 76;وهي از جوانانِ مسلمانِ انقلابي را ب= 607; دور و برِ او کشيد که تشنه ي شنيدنِ حرف هاي تازه اي بودند که مي توانست به انقلاب اسلا= 05;ي و حکومت نوخاسته ي آن نمايي معنوي ببخشد و رسال= 578;ي براي رهايي بشر از هر چه طاغوت و طاغوتي است. "

قضاوت آشوري در مور= 583; رويکرد سياس= 10; فرديد قبل از انقلاب، جاي بحث دارد. بعضي هم چون دکتر غلامرض= 75; اعواني اعتقاد دارن= 83; که نشاندن " ولايت " به جا= 610; " فره ايزدي " از همان قبل انقلاب در انديشه ي فرديد وجود داشته و مدام از زبان او تکرار مي شده ( اعواني، 1384 ). شايد فرديد د= 585; مواقعي هم به دفاع از شاه پرداخته بود= 48; اما چيزي که از سير تفکرات و نظريات او بر مي آيد، تاکيدي است ب= 585; همان گفته ها= 610; اعواني. چنان که خود در مورد حضورش د= 585; تلويزيون مي گويد: " خدا آن قدر به من قدرت داده بو= 583; که بروم تلويزيون مطالبي را مطرح کنم، چن= 575;ن چه هشت تا نه ماه رفتم اخلال کردم. فکر نکنيد که بنده متوجه نبودم، بنده متعهد به مبارزه بودم با توجه و تفکر آماده گ= 585; و انتظار آماده گر، به اين کل مطلق غرب زده ي ننگ&#= 1610;ن... " ( فرديد، 1381: 274 )<= /span>

2. دين

فرديد در همان ايام نوجواني در يزد، به تحصي= 604; در حوزه و آشنايي با معارف اسلام= 10; پرداخته بود. در آن سال ها زبان عربي را هم به خوبي فرا گرفت. مطالعات او د= 585; زمينه ي فقه و اصول و حديث و .= .. تا آخر عمر ادامه داشت. در تهران نزد علمائي همچون محمدرضا تنکابني، سي= 83; کاظم عصار و رضاقلي شريعت سنگلجي درس خواند. اما آن چه اهميت دارد تسلط او بر فلسفه ي اسلا= 605;ي و مخصوصاً عرفان نظري و شخص ابن عربي است. فرديد " حکمت انسي " ر= 575; مطرح مي کند و مي گويد: " حکمت انسي حکمتي است که اهل طريق در سير خود به سوي معبود و قرب وجود بدا= 606; دست يافته اند. ( ... ) حکمت و هنر انسي از تفکر امت واحده ي سر آغاز تاريخ ( پريروز ) مبدا مي گيرد و رو به سوي امت واحده ي پايا= 606; تاريخ ( پس فردا ) دارد و حامل ودايع ت= 575;ريخي پريروزي برا= 10; پس فردا ست. " اعواني مي گويد حتي جزوات قبل از انقلاب اش هم پر بود از آيه هاي قرآن و احاديث گوناگون.

اما آشوري در مور= 583; دين داري فرديد مي گويد: " فرديد با همه جوش و خروشي که بالاي منبر براي معنويت = 608; جهاد با نفس اماره از خود نشان مي داد، در زندگاني شخصي و روابط انساني هيچ نشاني از جها= 583; با نفس اماره و همچنين هيچ نشاني از بزرگي و بزرگواري در او نبود. " دکتر غلامحسين ابراهيمي ديناني نيز ذ= 705;ر مي کند که هيچ وقت نديده بو= 583; آقاي فرديد ن= 605;از بخواند. ولي باز هم نظر اعواني قابل توجه است که مي گويد يک روز عصر و به طور اتفاقي و پنهاني فردي= 83; را ديده که دارد وضو مي گيرد و خودش هم از ديدن اين صحنه تعج= 576; کرده!

3. سنت

فرديد به زبان هاي سانسکريت و پهلوي تسلط کامل داشت و حتي صادق هدايت متن برگردان " زن= 83; و هومن يسن " را به او مي دهد تا ويراي= 588; کند. حافظه ي شعري او بد نبوده و سخنا= 606; خود را مرتب با اشعار حاف= 592; و جامي و مولوي و ... زينت مي بخشيده و شاهد مثال مي آورده. قبل از انقلاب هم در سلسله جلسات= 10; در تلويزيون حافظ مي خوان= 583;ه و به سبک خودش تفسير مي کرد= 607; ( جلساتي که با واکنش شديد دکتر رضا براهني و مقالات آتشي= 06; اش در مجله ي فردوسي رو به &#= 1585;و شده ).

جايي مي گويد: " هايدگر درباره ي تکنيک مي رود &#= 1576;ه اين که بگويد: اي خدا بنماي تو هر چيز را / آن چنان که هست در خدعه سرا "

ذکر اين نکته که فحاشي هاي فرديد به افراد گوناگ= 08;ن، از سروش و آشوري و نراق= 610; گرفته تا سارتر و آرون و پوپر، هيچ بويي از " اعتدال و ميا= 606;ه روي " و " فتوت و جوان مردي " ( چنان که رجاي= 610; مي گويد ) نبرده، خالي از لطف نيست.

در ضمن نبايد از خلاقيت او در واژه سازي و انتخاب معادلات فارسي براي اصطلاحات لاتين غافل شد. همين عبارت " غرب زدگي "، يا " پديدار شناس= 10; " در برابر فنومنولوژيš= 8; يا " ترس آگاه= 610; " و " مرگ آگاه= 610; "، و خيلي چيزهاي ديگر.<= /p>

4. تجدد

اما مهم ترين و شايد بحث برانگيز تري= 06; عنصر هويتي د= 585; فرديد، تجدد = 608; مدرنيت است. فرديد شايد ا= 608;لين کسي باشد بعد از محمد علي فروغي و سير ح&#= 1705;مت در اروپايش ک= 607; جامعه ي ايرا= 606; را به طور عمي&#= 1602; با انديشه ها= 610; فلسفي مغرب ز= 605;ين آشنا مي کند، آن هم در زماني که انتلکتئول هاي ايران در نوعي رخوت و نا خود آگاهي به سر مي برده اند. تسلط او بر دو زبان فرانسه و آلم= 575;ني را بسياري نق= 604; کرده اند. آشنايي او با هدايت در گسترش ديدش نسبت به غرب بسيار موثر بوده ( نگارند&#= 1607; قصد دارد در فرصتي مناسب = 608; در يادداشتي ديگر، به اهميت رابطه = 610; صادق هدايت و دکتر فرديد بپردازد و مخصوصاً دو تقرير فرديد: &q= uot; انديشه هاي صادق هدايت " = 608; " سقوط هدايت در چاله هرز ادبيات فرانسه " ). سپس فرديد به ارو= 662;ا مي رود و غرب را ( و احتمالاً هايدگر را ) از نزديک لمس مي کند. هايدگر ف&#= 1610;لسوفي است که فرديد به او ارادت پيدا مي کند و بعد از آن هر چه که مي بيند از دريچه ي ذهن فيلسوف آلماني است. فرديد در دهه ي 40 شمسي که مصادف است با دهه 60 ميلادي و به قول داريو= 588; شايگان " دور= 75;ن عصيان عليه ارزش هاي غرب= 610; و دوران هيپي بازي و عصر ضد فرهنگ "، مفه= 08;م " غرب زدگي " ر= 575; ابداع مي کند و بدين ترتيب شايد مهم تري= 606; و جريان ساز ترين مسئله ي يک قرن اخير ايران را مطر= 581; مي سازد. مفهومي که او= 604; از همه آل احمد، با کتا= 576; معروف اش به همين نام، و س&#= 1662;س ديگر شاگردا= 06; فرديد به بسط و تعميق و رواج اش مي پردازند. و همين مفهوم غ= 585;ب زدگي و نقد تکنيک و شعار بازگشت به خويشتن است ک= 607; پايه هاي اوليه ي انقلاب اسلامي را شک= 604; مي دهد.

فرديد مي گويد: &q= uot; غرب زدگي با يونان آغاز = مي ‌شود. غرب زدگي را بايد تصريح كرد كه يونان زدگي است. من همواره مطرح كرده ام در اين يونان ‌زدگي انسان نسبتي پيدا مي ‌كند با آدم و عالم و مبدا آدم و عالم. اين<= /span> نسبت يعني نسبت يوناني را كه با سقراط و افلاطون شرو= 93; مي ‌شود متافيزيك ميR= 04;ناميم. " " ما غرب زده ‌هاي زيادي داريم= 48; مانند صادق هدايت و ديگراني چون جلال آل احمد و بالاخره هم= 607; غرب زده‌ايم= 48; يك وقت است كه غرب زده ايم = ولي نسبت به آن خودآگاهي= 05; و گاه غرب زده &= #8204;ايم و خود آگاه نيستيم كه دو تاست. يكي بسيط است و يكي مركب. " " حالا غرب زدگي مضاعف وقتي مي ‌آيد كه غربي در مقاب= 604; خداي پس فردا هميستاري ( مخ&#= 1575;لفت ) پيدا مي ‌كند. "

ترکيب چهار عنصر هويتي=

پرداختنِ بيشتر به افکار و نظريات فردي= 83;، و هم چنين نمايش حضور ه= 585; يک از عناصر هويتي در او، با اين که جاي کار بيشتر دارد، متاسفانه در اين مقال نمي گنجد. در اين قسمت، به عنوان بحث پاياني، به نحوه ي ترکيب اين چهار عنص= 585; هويتي توسط فرديد مي پردازيم. عناصري که فرديد همه را به گونه اي به هم پيوند زده= 548; و اشکال اساس= 610; کار او هم در همين نحوه ي پيوند است.

بهترين توصيف اين ترکيب را شايگان ارائ= 07; مي دهد: " فرديد متفکر= 10; هايدگري بود. و فيلسوف آلم= 575;ني را چنان مي ستود که به بت پرستي مي مانست. و از آن جا که در ضمن در عرفان نظر= 610; دست داشت، مل= 594;مه اي شگفت به وجود آورده ب= 608;د که ذهن ها را به حيرت وا مي داشت. ( ... ) خلاصه آن که زنجيره اي از شبيه سازي ها بود که عقايد و مف&#= 1575;هيمي را که از زمينه هاي به کلي متفاوت ب= 585; مي آمدند، در يک کفه ترازو مي نهاد. آن چه از ميانه غال= 576; بود و موجب شگفتي برون ا= 586; وصف من مي شد، نا آگاهي کلي نسبت به شکاف ها و بريدگي هاي ميان تمد= 606; ها بود. گويي ک&= #1607; فرديد با نگا= 607; شعبده بازانه، از فراز قرون، آ= 587;مان را به ريسمان گره مي زد. پس از انقلاب، ه= 606;گامي که مدرنيته ر= 575; به هيات يک ديکتاتور تو= 89;يف کرد که نفس اماره اش بر نفس مطمئنه چيره است، عقايد ارتجاعي اش ابعاد واقعا خطرناکي ياف= 78;. " ( شايگان، 1374: 77 )<= /o:p>

ملغمه. شايد اين واژه جوهره ي تمام زندگي فرديد است. مي دانيم که فرديد در تمام عمر، به جز چند مقاله که در جواني نوشته است، ديگر دست به قلم نبرده. اما همان چند مقاله هم کاف= 610; است تا به عدم &= #1606;ظم ذهني دکتر پي ببريم. علي رغم تبحر در واژه سازي و انتخاب کلمات، استا= 83; از عدم نظم ذهني در نگاشتن جملا= 78; رنج مي برد. به روايتي چون تفکرش در سيلان و جوش و خروش بود و رو به سوي تعالي داشت. ( هاشمي، 1384: 69 ) براي نوشتن، ذهن ب= 607; نظم و ساختار احتياج دارد. و بدون شک ذهني که در جه&#= 1578; ملغمه ي همه چيز است، توا= 606; نوشتن نخواه= 83; داشت. رضا براهني، که د= 585; رمان " آواز کشتگان " هم شخصيتي خلق کرده با نام " دکتر فيلسوف &qu= ot; که از قضا همان دکتر فرديد خودما= 06; است و تصويري طنز آميز از استاد به دست داده، مي گويد: " آيا تقصير از مغز مستعمره شده = 610; فيلسوف هفتا= 83; ساله نيست که در طول پنجاه سال تفحص فلسفي فقط چهار تا مقال= 607; مي نويسد و آن هم فقط به عنوان انگول= 05; به ديگران؟ " ( براهني، 1353: 15 )

باقر پرهام مي نويسد: " نخستين چيزي که ما از تدري&#= 1587; ايشان فهميديم اين بود که گويند= 607; همه چيز مي گويد و هيچ چيز نمي گويد. مطالبي را پراکنده و بد= 608;ن مقدمه از اين جا و آن جا به ميان مي آورد. بدون آن که قبلاً فلسفه اي را به دقت بشناسد و بشن= 575;ساند به آن حمله مي کند. تعاريف اش دقيق نيست &#= 1608; به کلمات به دلخواه خودش معني مي دهد. ( ... ) تعبيرات خود= 88; را از ادبيات فارسي و شعرا= 610; ايراني، به ح= 583; مطلق مي رسان= 583; و آن ها را به فيلسوفان امروزي اروپ= 75; تعميم مي دهد= 548; يعني هيدگر، ياسپرس، سارتر و ديگران را از خلال تصوف و عرفان گذشته = 610; ايران درک مي کند. " ( پرهام، 1378: 88 )

در کتاب " ديدار فرهي و فتوحا= 578; آخر الازمان "، که گزيده ا= 610; است از درس گفته هاي فرديد در سال &#= 1607;اي اول بعد از انقلاب، نمونه هاي بسياري از ملغمه ها و اين شاخه به آن شاخه پريد= 606; ها و نگاه شعبده بازان= 07; ( به قول شايگان ) را مي توان يافت:

" من هيدگر را با اسلام تفسير مي کنم. يگانه متفکر= 10; که در جهت جمهوري اسلامي است هيدگر است. " ( فرديد، 1381: 446 )

" مراد هيدگر ا= 586; ساحت اقدس و قدس و ساحت اسلام زمان باقي است که براي بشر فرو بسته و ما در آستانه باز شدن و فتوح اي&#= 1606; ساحت هستيم. ( ... ) اين زمان با نفس اماره ي بشر قرين است. " ( فرديد، 1381: 61 )

" زمان هايدگر به نظر من زمان مهدي موعود است. ها&#= 1610;دگر در کتاب زمان و وجود زمان باقي را به رواق وجود تفسير مي کند. رواق منزل چش= 605; تو آشيانه ي ماست. ( ... ) نيهيليسم غر= 76; زدگي مضاعف ا= 587;ت و هايدگر از دور به ياد حافظ قدم بر مي دارد که بسيار بالات= 85; از ملاصدرا است. ( ... ) هايدگر و محي الدين عربي اطلاق وجود و موجود را بر يکديگر فقط ب= 585; سبيل مجاز مي دانند. کائن در مقابل موجود که در قرآن آمده صحيح تر است. " ( هاشمي، 1384: 85 )

آشوري هم در مقاله ي مفصل " اسطور= 07; ي فلسفه در مي&#= 1575;ن ما "، که درباره ي فرديد است، ذيل عنوان " م= 604;غمه ي محيي الدين عربي و هايدگ= 585; " به شرح مفصل ابداعات عجي= 76; و غريب فرديد مي پردازد: " دستگاه عرفا= 06; نظري ابن عرب= 610; با خود خواناست، دستگاه انديشگي هگل = 608; هايدگر نيز. اما، در آميخ= 578;ن اين ها با هم، يعني از اسطوره به تاريخ جهاني پريدن و باز از تاريخ جهاني به اسطوره معلق زدن، همين قامت ناسازي مي شود که فرديد سر هم مي کند. اين پريشان گويي ها با توفش و غرشي از واژگاني پر طمطراق و ترساننده، و = 585;گباري از دانش بي کران فلسفي و زباني، در فض= 575;يي آکنده از هيجان و شوريدگي و ني= 586; ترس و ناداني= 548; به زبان مي آيد، چنان که به کسي فرصت درنگ درباره = 610; منطق آن را نمي دهد. " ( آشوري، 1384: 322 )

نتيجه گيري

ترکيبي که فرديد از چهار عنصر هويتي ارائه داده، به نظر ناهمساز مي رسد. ضعف اصلي او، عدم توجه به شکاف هاي عميق بين اين عناصر است. ( مخصوصا در مورد ارتباط تجدد با ديگر اجزا ). ديدگاه تجدد ستيزان= 07; ي او و چشم فرو بستن اش بر دستاورد هاي نيک مدرنيت و اين که در برابر تمام غرب موضع نفي مي گرفت را همواره شاهد هستيم. در اند&#= 1610;شه ي او، ولايت و غرب زدگي و آخر الزمان و نفس اماره و شعر حافظ و بسياري چيزهاي ديگر= 48; همه از دريچه ي چشم هايدگر نگريسته مي شوند و شعبده بازانه به هم گره مي خورند و شايد که فقط گره هويتي را کورتر مي کنند. مطلق نگري فرديد و اين که هايدگ= 585; را تا حد منجي و معصوم بالا مي بُرد و همه ي ديگران را به باد ناسزا مي گرفت و ماسون و ماسو= 606; زاده و صهيونيست مي خواندشان، معرکه ي آرا را به معرکه ي جهان بيني ها تبديل کرده است.

منابع

آشوري، داريوش ( 1384 ) ما = 8; مدرنيت، تهران: موسسه &#= 1601;رهنگي صراط.

اتحاد، هوشنگ ( 1378 ) پژوه= ;شگران معاصر ايران: صادق هدايت، تهران: معاصر.

اعواني، غلامرضا ( 1384 ) مص= ;احبه ي منتشر نشده با مسعود راع= 610; و پيمان علي محمدي، تهران: انجمن حکمت و فلسفه ايران.

براهني، رضا ( 1382 ) آواز کشتگان، تهران: نشر و پژوهش دادار.

براهني، رضا ( 1353 ) " صادق هدايت و دکتر فرديد "، نگين، 19: 14-16.

پرهام، باقر ( 1378 ) باهم نگري و يکتا نگري، تهران: نشر آگه.

رجايي، فرهنگ ( 1385 ) مشکل= ;ه هويت ايرانيان امروز، تهران: ني.

شايگان، داريوش ( 1374 ) زير آسمان هاي جهان، تهران: نشر پژوهش فرزان روز.

فرديد، احمد ( 1381 ) ديدار فرهي و فتوحا= 578; آخر الزمان، تهران: موسسه فرهنگي پژوهشي چاپ و نشر نظر.

فرديد، احمد ( 1352 ) " سقوط هدايت در چال= 607; هرز ادبيات فرانسه "، روزنامه اطلاعات، 14337: 19.

فرديد، احمد ( 1356 ) " تلويزيون متوجه عزايم همگاني است "= ، تماشا، 356: 14-15.

کتيرائي، محمود ( 1349 ) کتاب صادق هدايت، تهران: سازما= 606; انتشاراتي اشرفي.

هاشمي، محمد منصور ( 1384 ) <= b>هويت انديشان و ميراث فکري احمد فرديد، تهران: انتشارات کوير.

http://www.ahmadfardid.com<= /p>