working paper-tavakoli khah

دانشكد&= #1607; علوم اجتماع= 10; دانشگاه تهران

&nb= sp;

ن&= #1602;د و بررسی کتاب &l= aquo;ایران دوران قاجار = 608; برآمدن رضاخان»؛ نوشته نیکی کدی=

&nb= sp;

معصوم= ;ه توکلی خواه=

كارنوش&= #1578; دانشجويي براي درس مباني تاريخ اجتماعي ايران

موض&= #1608;ع: خلاصه و نقد کتاب

زير نظر دكتر محمدرض= 75; جوادي يگانه

تیر 1385

&n= bsp; = ; &n= bsp; = ;

شرح مختصري درباره نويسنده :

(نيكي.آر.كدي) استاد تاريخ دردانشگاه كاليفرنيا وساكن ايالت لوس آنجلس آمريكا است. او متولد 1930بوده ودرسال 1955دكتراي خودرا دررشت= 07; تاريخ خاورم= 10;انه ازدانشگاه كاليفرنيا اخذ كرده است. او بورسيه بنياد راكفل= 85; بوده وبارها به ايران مسا= 601;رت داشته وايرا= 06; قبل از انقلا= 576; ونيز بعد از انقلاب راديده است.ا= 608; درحال حاضر75ساله است وساكن لو= 587; آنجلس مي باشد.

كدي علاقه مند به موضوعات ايران ازجمل= 07; سياست،تاريž= 2;واجتماع آن ازدوره قاجار تا عصر حاضر است .آثاراو بيشت= 585; درباره ايرا= 06; ودنياي اسلا= 05; است.نخستين اثر او درخصو= 589; نهضت تنباكو درعصر ناصري است.

وي تا كنون كتاب هاي مذه= 576; وشورش،ريشه هاي انقلاب ايران با همكاري يان ريچارد،مجم = 8;عه مقالات (ايران،دين،= 87;ياست)،ايران دردوره قاجا= 85;وبرامدن رضاخان،انق = 4;اب ايران وجمهوري اسلامي،يك پ= 75;سخ سياسي به امپرياليسم ومكتوبات مذهبي وسياس= 10; سيد جمال الدين اسد آبادي را به تحرير درآور= 83;ه است كه به فارسي ترجمه شده اندوكتا= 76; هاي مناظره درخصوص انقلاب ،انقلاب ايران وجهان اسلام ،تشيع واعتراض اجتماعي ،مذهب وساست درايران ،شيعه گري از آرامش تا انقلاب وسولات دربا= 85;ه ايران ازتاليفات اوست كه به فارسي ترجمه = 606;شده است.

كدي با برسي تاريخي قدرت ونقش علماي شيعه ونهاد مرجعيت درتاريخ اجتماعي سياسي ايران معتقد است كه استقلال وقدرت علماي شيعه درمقاي= 87;ه با همتايان خود پس ازصفويه درايران رو ب= 607; فزوني گذاشت= 07; است. تمركز قدرت درايرا= 06; طي قرون 18-19 درمقايسه با دولت هاي عثماني ومصر = 576;رخارج بود. علماي بزرگ از حيطه قدرت دولت ها= 610; ايران طي قرو= 606; 19-20خارج بودند واستقلال اقتصادي آن ه= 575; به دليل استفاده از منابعي چون موقوفات وماليات هاي اسلامي مانن= 83; خمس وذكات وتعددمرجعي= 8; ونفي زمانداران دنيوي بوده است. او درنظريات خو= 83; پيوندهاي ديني بين اقش= 575;رجامعه با علما ونقش اين پيوند درجنبش هاي سياسي اين دو قرن را مورد تاكيد قرار م= 610; دهدومعتقد است كه علي رغم نوسازي اقتصادي واجتماعي درقرن بيستم بازار خصوصيات سنت= 10; خود را دربسياري از موارد حفظ كرد به عنوان كانون اصلي حركت هاي ضد رژيم باقي ماند

<= /span>

= =

علل نگارش كتاب :

كتاب دوران قاجاروبرآا = 5;دن رضاخان تاري= 82; مختصراما جامعي از دوران قاجار (1304-1175ه.ش) به دست م= 10; دهد كه سراسر دوران سلطنت اين دودمان وبه قدرت رسي= 583;ن رضاخان تازمان عزل قاجاريه ازسلطنت را د= 585;برمي گيرد.هدف مول= 601; ارائه تاريخ بنيادي اين د= 608;ره است.ازاينرو او تنها به اقدام هاي دولت مركزي وفرمانرواي= 5;ن نمي پردازد بلكه اقتصاد = 548;جامعه ،روابط خارجي،فرهن«= 1; ونقش زنان واقليت ها را نيزدردوران قاجار مورد توجه قرار مي دهد.نيكي .آر.كدي كه استاد ممتاز تاريخ در اوكلا وعضو آكادمي علوم وهنرهاي آمريكاست كتاب هاي زيادي دربار= 07; تاريخ ايران تاليف كرده است.

اين كتاب توسط پرفسور كدي درسال 1999 ميلادي نگار= 88; شده است كه از جمله دلايل نگارش كتاب م= 610; توان به پايا= 606; يافتن جنگ سر= 583; بين آمريكا و= 588;وروي سابق اشاره كرد كه موجب بوجود آمدن ر= 608;يكرد جديدي در سياست خارجي ايالات متحد= 07; وتوجه صد چندان به مطالعات خاورميانه و بخصوص مطالع= 07; در خصوص تاري= 582; معاصر ايران باشد. منجمله &#= 1578;اثير انقلاب ايرا= 06; بر تمامي تاليفات پرف= 87;ور كدي كاملاً مشهود بوده وتيغ قلم ايشان در جرا= 581;ي تاريخ معاصر ايران نشان ا= 586; جستجو براي ي= 575;فتن عوامل بزرگترين انقلاب ديني دنيا ميباشد . عليرغم اعلا= 05; بيطرفي پرفسور كدي د= 585; مقدمه كتاب نسبت به تحلي= 604; وقايع دوره ق= 575;جار درتمامي آثارشان عين= 03; ليبراليستي ايشان براي خوانندگان وطني مشهود است .

توصیف مختصر= ی از کتاب:

دوران فرمانروایی سلسله قاجار(1925-1796=3D1304-1175 ه.ش) شاهد تغیرات مهمی در ایرا= 606; بود، به ویژه آن که حکومت مرکزی پایدا= 85; دوباره بنیا= 83; نهاده شده، اما قدرت های توانمند اروپایی نیز به ایران دست اندازی کردند.این قر= 606; دیرپای نوزدهم شاهد اصلاحات اول= 40;ه وتقویت خود د= 585; برابر تهدید= 75;ت آینده،ونیز= 8;غیرات اجتماعی واقتصادی،اž= 6;جمله هم مقداری نوسازی وهم انواع گوناگون ناآرامی ها وآشفتگی ها بود. با وجود تنوع وتحول داخلی دربسترزمانš= 8;شاید بتوان دربار= 07; ساختارها وپ= 40;شرفت های داخلی دردوران قاج= 75;ر،که برخی ازآن ها دردوره های پ= 740;شین ریشه داشتند وبرخی نیزتا= 86;ه بودند،به چن= 83; گزاره کلی دس= 578; یافت.

1.دردوران قاجار،پاید= 5;ری سرزمین وحکومت افزا= 40;ش یافت وحکومت = 575;یلاتی جای خود را به شیوه های متمرکزتر بخ= 88;ید.قاجارها سرزمین ایرا= 06; را که پس از سقوط صفویه در1722(1101ه.ش)دچارچ&= #1606;د دستگی وجنگ شده بود،دوباره = 40;کپارچه ساختندکه ای= 06; یکپارچگی تا حدی باعث پ&#= 1740;شرفت وبهبود وضع اقتصادی شد.دوران قاجارحکومت®= 0; واحد و،پس از دهه های نخست= 740;ن،مرزهای ثابتی را به وجود آورد که بسیاری ازای= 85;انیان می توانستند با آن ها هویت کنند،هرچند که اکثرآنها ازقاجارمتن = 1;ربودند.ایلا&#= 1578; کوچ نشین وروسای محلی قدرت مستقل خود را تا حد ز&= #1740;ادی حفظ کردند،ه= 40;چ راه آهنی احداث نشد وتنها چند را= 607; شوسه بنا گرد= 740;دو قدرت مرکزی افزایش یافت.

2.این دوره شاهد گسترش چشمگیرمناس= 6;ات سیاسی،اجتم= 5;عی-اقتصادی،&#= 1608;فکری با غرب بود.تجارت با غرب گسترش پی= 583;ا کرد واز جممه واردات فراورده های صنعتی از غرب به صنایع دست= 740; ایران به جز فرش آسیب رساند،ودرع = 8;ض به کسانی که ازراه صادرا= 78; محصولات کشاورزی و تجارت کسب درآمد می کردند کمک کرد.برخی شخص= 740;ت های حکومتی وروشنفکرانª= 5;ه به عرصه های نظری وعملی درغرب آشنا م= 740; شدند،به آن ه= 575; به عنوان راه هایی برای غلبه برعقب ماندگی ایرا= 06; وایجاد یک دولت وشهروندگان = 06;یرومند می نگریستند= 48;و گروهی تقاضا= 40; محدود شدن قدرت سلطنت ر= 575; بیش تربر پای= 607; الگوهای غرب= 40; مطرح می ساختند که او= 580; آن به نهضتی تبدیل شد که به قانون اسا= 587;ی 07-1906(86-1285ه.ش) انجامی&= #1583;.

3.دوران قاجاž= 5;با وجود تهدیده= 75;ی سیاسی ونظام= 40; غرب وچندین تلاش اصلاحگرانه شاهد اصلاحا= 78; عمده ای ازجانب دولت سلطنتی نبود.عمده موانع فرا رو= 740; اصلاحات ضعف نسبی سیاسی ومالی حکومت مرکزی علی رغ= 605; قدرت به ظاهرخودکام= 5; نه اش بود.چیز&#= 1740; که حکومت مرک= 586;ی را محدود می کردمنافع پا برجا یا سرزم= 740;نی اشراف وبزرگان،خا = 6; های ایلات،ش= 82;صیت های مذهبی(عل= 605;ا)وکسان دیگری بود که درصورت تقوی= 78; حکومت مرکزی که لازمه اصلاحات بود قدرتشان را ازدست می دادند.

4.با آنکه تغی= 85;ات اجتماعی-اقت= 89;ادی چشمگیری چه ازدرون وچه ب= 607; واسطه روابط با غرب پدید آمد اما بسیا= 585;ی ازساختارها®= 0; جامعه نسبتا پایدارماند.= 11;روه های قدرتمند= 40; که دراین دور= 607; بهترین زمین ها راتصاحب کردند عبارت بودند از:الف)خاندا= 606; های سلطنتی،= 05;ه به واسطه کثر= 578; فرزندان که ازچند همسری ناشی میشدبس= 40;ارگسترده بود واعضای بلند مرتبه ا= 740;ل قاجار.ازدوا= 80; با طایفه های مختلف ایل قاجاروسایر= 5;یلات به منظورتقو= 40;ت خاندان ودلت تشویق می شد.ب)خان های ا&= #1740;لات که فرمانروا= 40; قلمرو خویش بودندواغلب = 06;یروهای جنگی کارآمد= 40; راتحت فرمان داشتند وعلاوه برافرادایل= 5;ت چادرنشین بردهقانان ن= 40;زفرمان می راندند.ج)اعض= 575;ی خاندان های قدرتمندغیر = 75;یلاتی که اغلب مناص= 576; حکومتی ملی ی= 575; محلی را دراخ= 578;یارداشتندو&= #1583;رامدهای کلانی راعمدتا ازز= 05;ین نصیب می بردند.د)علما= 740; والا مقام که املاک خصوصی وسیعی دراخت= 40;ارداشتندوا&#= 1586;زمین های وقفی وما= 604;یات های مذهبی نی= 586;کسب درآمد می کردندوبرقو= 5;نین مذهبی ،آموز= 88; وخدمات اجتماعی نظارت وکنتر= 04; داشتندونفوž= 4; کلامآن ها برفکرطلاب د= 40;نی وطبقات بازا= 85;ی بسیارزیاد بود.

5.زنان هم گرو= 07; جداگانه ای ر= 575; تشکیل می دادند.زنان طبقه بالای شهری هنگام خروج ازخانه با حجاب کامل ظاهرمی شدنداما درو= 06; خانه آزادتربودنž= 3;.زنان شهری بیش اززنان روست= 75;یی ازحق ارث و مالکیت آن طورکه قرآن تجویزکرده برخورداربوž= 3;ند.زنان درباری وایل= 75;تی گاهی قدرت سی= 575;سی قابل ملاحظه = 575;ی کسب می کردند.

6.خانواده واحداصلی گروهای مختل= 01; دارای سازما= 06; سلسله مراتب= 40; درجامعه بود.معمولا س= 606; وجنس درکسب اقتدارواخت®= 0;ارنقش داشت.مردان وپسران صاحب اختیاربودنž= 3;وبرزنان فرمان میران= 83;ند.

7.کوچ نشینان درآغازدوره = 02;اجاریک سوم تا یک دوم ودرپایان ای= 06; دوره حدود یک چهارم جمعیت = 575;یران را تشکیل مید= 575;دند.

8.دوره قاجارشاهد افزایش قدرت واغلب نارضا= 40;تی روحانیت یا علما بود که دراین دوره ازنظراقتصاž= 3;ی قدرتمندتر شده بودندوب= 87;یاری ازعلما برجسته درشهرهای مقدس عراق عثمانی ودوراز کنتر= 04; ایران اقامت داشتند.اتحا= 83; میان بسیاری ازعلما،تجاž= 5;ودیگران گاهی حکومت ر= 575; مجبوربه تغی= 40;رسیاست هایش می کرد.همین اتحاد درجنب= 88; های بزرگ مخالفان از1890(1269)تا1911(1290)نقش مهمی ایفا کرد.

9.زندگی فکری وفرهنگی تا ح= 583; زیادی تحت تا= 579;یرآمیزه متغییری ازعوامل بوم= 40; وغربی قرارد= 75;شت.یکی ازتغیرات فرهنگی درای= 06; دوره هویت یا= 576;ی ملی با انگار= 607; واصطلاح ((ایر&#= 1575;ن)) بود که بسیار= 740; با هویت شیعی درهم می آمیخ= 578;.وسایرهویت های قومی ومذهبی نیزت= 83;اوم وگسترش یافت= 06;د.

10.ایرانیان دراین دوره گرفتاربیماž= 5;ی های همه گیری نظیروبا ،وقطحی وسوتغذیه بودند.رشد جم= 593;یت جایگزین کاه= 88; یا رکود آن درقر= 606; هجدهم به سبب جنگ شد .دراین دوره چند پزش= 705; ومدرسه امرو= 86;ی چه با کمک خارجیان وچه به صورت محلی به وجودآمد.

11.این دوره شاهد شورش ها وسرکشی های متعددی بودک= 07; بسیاری از آن ها محلی بود وبر مدار افرادقدرتم = 6;د شکل می گرفت.بروز یک جنبش مخالفت جویانه توده= 75;ی ازنوع جدیدی بودکه دراعتراض موفقیت آمیز نسبت به واگذاری امت= 40;ازتوتون وتنباکو به انگیلیسی ها درسالهای 92-1891(71-1270ه.ش)وانقلا&#= 1576; مشروطه(11-1905=3D90-1284ه.ش= )دوام آورد.

12.موضع علمای = 588;یعه تقویت پیدا کرد.درنیمه قرن حرکتی درجهت بازشناسی مخصوص گروه مجتهدین طرازاول آغازشد.درای= 06; دوره به تدری= 580; نارضایتی علما ومشارک= 78; موثرشان درشورش وانقلاب افز= 75;یش یافت.

اين كتاب درهفت فصل نگاشته شده است كه شامل اين موارد است:

1.گرايش هاي اصلي درتاري= 82; وفرهنگ ايرا= 06;

2.سلسله قاجاردوران اوليه1231-1175(1852-1796م.)<= /span>

3.سياست وجامعه ايرا= 06; 1269-1231(1890-1852م.)

4.شورش وانقلاب1293-1296(1914-1890م= .)

5.ازجنگ جهان¡= 0; تا كودتا1299-1293(1921-1914م= ;.)

6.رضاخان ازكودتا تا تاج گذاري1304-1299(26-1921م.)

7.نتيجه گيري=

پرسش هاي اساسي كه به دنبال آن هستيم شامل موارد زيراس= 78;:

1. وضعيت اجتماعي مرد= 05; درزمان قاجارچگونه بود؟

2.وضعيت زندگ¡= 0; زنان وسايرگروها¡= 0; اجتماعي چگو= 06;ه بود؟

3.وضعيت اجتماعي-اقت= 89;ادي،فرهنگي&#= 1548;زيست محيطي دوران قاجار چگونه بوده؟

4.وضعيت زندگ¡= 0; اقليت هاي ديني چگونه بوده ؟

1. این دوره شاه= 583; گسترش چشمگی= 85;مناسبات سیاسی،اجتم= 5;عی-اقتصادی،&#= 1608;فکری با غرب بود.تجارت با غرب گسترش پی= 583;ا کرد واز جممه واردات فراورده های صنعتی از غرب به صنایع دست= 740; ایران به جز فرش آسیب رساند،ودرع = 8;ض به کسانی که ازراه صادرا= 78; محصولات کشاورزی و تجارت کسب درآمد می کردند کمک کرد.برخی شخص= 740;ت های حکومتی وروشنفکرانª= 5;ه به عرصه های نظری وعملی درغرب آشنا م= 740; شدند،به آن ه= 575; به عنوان راه هایی برای غلبه برعقب ماندگی ایرا= 06; وایجاد یک دولت وشهروندگان = 06;یرومند می نگریستند= 48;و گروهی تقاضا= 40; محدود شدن قدرت سلطنت ر= 575; بیش تربر پای= 607; الگوهای غرب= 40; مطرح می ساختند.

2..<= /b>زنان هم گروه جداگانه ای ر= 575; تشکیل می دادند.زنان ط= 576;قه بالای شهری هنگام خروج ازخانه با حجاب کامل ظاهرمی شدنداما درو= 06; خانه آزادتربودنž= 3;.زنان شهری بیش اززنان روست= 75;یی ازحق ارث و مالکیت آن طورکه قرآن تجویزکرده برخورداربوž= 3;ند همچنين زنان درباری وایل= 75;تی گاهی قدرت سی= 575;سی قابل ملاحظه = 575;ی کسب می کردند. وزنان ازنظر حقوقي درمقا= 05; فرودست ودرج= 07; دوم قرارداشتند. زنان حتي بيش ازغلامان يا كساني كه پير= 608; مذاهب اقليت بودند همراه درچنين وضعيتي قرار داشتند چرا ك= 607; غلامان يا اقليت هاي مذهبي ممكن بود آزاد شون= 583; يا تغييرمذه= 76; دهند اما زنا= 606; نمي توانستن= 83; جايگاه حقوق= 10; خود را تغيير دهند. زناني كه به طبقات مختلف تعلق داشتند ازنظرقواني = 6;ي مثل ازدواج وطلاق ،سرپرستي فرزندان ،مالكيت ،ارث،آزادي جابه جايي وكار با يكديگر اختل= 75;ف داشتند.

3. تاريخ اقتصادي وزيست محيطي ايران دراصل به پيشرفت ها= 610; سياسي ومذهب= 10; وابسته بود.ايران ني= 586; مانند اكثر نقاط خاورميانه زميني بود كه درآن اهلي كردن گياهان وحيوانات خي= 04;ي زود _هزاران سال پيش ازميلاد شرو= 93; شدومازاد اقتصادي آن قدربالا بود كه منجربه تقسيم كارطب= 02;اتي وپيدايش دول= 78; شد.درقرن نوزدهم ايرا= 06; نسبت به غرب سرمايه دار و روبه صنعتي شدن ازنظراق= 78;صادي بسياركم توسعه وازنظرسياس¡= 0; ضعيف بود.يك ويژگي ايران كه باستاني است وازشراي= 91; زيست محيطي آن منش= 575; گرفته كنش و واكنشي سه سو= 610;ه ميان كشاورزان ،ايلات كوچ نشين وشهرنشينان است. ايران ازديرباز محور اصلي تجارت بين ال= 605;للي هم ازشرق وغر= 576; وهم ازشمال وجنوب بود وك= 575;لاها ازراه كشتي وكاروان شتران جابه ج= 575; ميشد.

4.اقليت هاي ديني عمدتا د= 585; شهرهاي مختل= 01; يافت مي شدند كه معمولا در محله هاي مربوط به خودشان زندگ= 10; مي كردند. با يهوديان ومسيحيان وزرتشتيان ب= 07; عنوان اهل كتاب مدارا م= 610; شد گرچه گاهي نيز مورد آزا= 585; وستم قرار مي گرفتند .مسيحيان ارم= 606;ي به ويژه در تجارت بين المللي نقش مهمي داشتند. با بهايي ها به عنوان گروهي كه از اسلام گسسته بودند از لحا= 592; نظري مدارا ن= 605;ي شد وتحت انوا= 593; آزار و سركوب قرار داش

گرايش هاي اصلي در تاري= 582; وفرهنگ ايرا= 06; :

دوران سلسله قاجار بعنوا= 06; دوران عرضه داشت هاي فرهنگي وهنر= 10; وجنبش هاي مه= 605; مردمي داراي = 576;رجستگي هاي گيراي بسياري است اين دوران مرحله اصلي گزار از جامع= 607; وفرهنگ ايراني پيش ا= 586; مدرن به توسع= 607; نووين ايران بشمار مي آيد ايرا از دورا= 606; باستان تا عص= 585; جديد سهم عمد= 607; اي در ادبيات &#= 1548; هنر وزندگي انديش مندان= 07; جهان داشته وزيست گاه چندين دولت ، امپراتوري ، مذهب وجنبش هاي انقلابي ومخالفت جويانه اي بوده كه هم در درون وهم بسيار فراتر از مرزهايش منشاء تاثير= 75; عمده اي بوده است .پيوستگي فرهنگي ودگرگوني ها= 10; مكرر واغلب ناهاني سياس= 10; يا سياسي مذه= 576;ي دو ويژگي عمد= 607; ايران از گذشته هاي دو= 585; بوده است . كه گاهي ناظران خارجي را دچا= 585; حيرت وسر درگمي كرده است.غربي ها ايران دوران قاجار رااغل= 76; جامه شرقي عق= 576; افتاده اي ديده اند كه در آن ارزش هاي گوناگون واغلب نابخردانه ا= 10; حاكم بوده ودربهترين حالت نويسندگان غربي تنها توانسته اند درباره جنبش هاي مخالف سياسي ومذهب= 10; نظير بابيه ي= 575; انقلابيون سال هاي 1284تا1290ب&#= 1575; همدلي ودلبستگي چيزي بنويسن= 83;. موضوع هايي چون تاريخ زبان،فرهنگ ومذهب درتفكرايرا = 6; قرن نوزدهم وبيستم جايگاه مهمي داشته است ام= 575; بايد درنظرداشت ك= 07; كساني كه برملي گرايي = 575;يراني تاكيد دارند ديدشان درباره اين موضوع ها نسب= 578; به كساني كه به اسلام تكي= 607; مي كنند بسيارمتفاو= 8; است.سومين گرايش عمده فكري كه تحت تاثير ماركسيسم قرارداشت ،دردوران قا= 80;ار ظهوركردوبعž= 3;ها نشو ونما ياف= 578; . اين گرايش برعوامل طبقاتي واجتماعي –اقتصادي بي= 88; از عوامل ملي يا اسلامي تاكيد داشته است.

گزارشي از گذشته دور :

زبان فارسي وايران پيش ا= 586; اسلام: در غرب مردم مدتها ايران را پرشيا ( پارس ) مي ناميدند وبسياري گما= 06; مي كنند كه اين رضاشاه ش= 575;ه اول سلسله پهلوي بود كه خواستار تغي= 85; اين نام شد واز خارجيان خواست كه بجا= 610; آنم از نام اي&#= 1585;ان استفاده كنن= 83;. ف&= #1575;رسي يك زبان هندواروپاي¡= 0; است يعني با انگليسي وفرانسه ريش= 07; مشترك دارد وبه سانسكري= 78; وزبان هند شم= 575;لي بيش ترنزديك است.زبان فارسي باستا= 06; شايد درحدود1500= پيش ازميلاد به ايران آمد يعني درزمان= 10; كه يك شاخه ازمردم هندواروپاي¡= 0; به نام هندوا= 610;راني به سرزمين ايران كوچيدند.اين زبان به فارس= 610; ميانه ،وپس ازچيرگي اعراب به فارسي جديد تحول يافت.چيرگي اعراب تعدادزيادي واژه عربي راوارد زبان فارسي كرد والفباي عرب= 10; جانشين خط ميخي باستان= 10; خاورنزديك شد،اما يك زب= 575;ن براساس ساختاراصلي وواژگان بنيادي خود هويت مي يابد. ايران پهناورترين منطقه خاورم= 10;انه بودكه توانس= 78; پس ازچيرگي نخستين اعرا= 76; درقرن هفتم زبان پيشين خود را حفظ كند. به همين دليل ايرانيان عر= 76; نيستند چرا ك= 607; امروزه به كساني عرب گفته ميشود ك= 607; زبان اصلي آنها عربي اس= 578; .درايران به بسياري زبان هاي ديگر هم سخن گفته ميش= 608;د كه عمدتا ازد= 608; گروه هستند:تركي (يعني آذرباي= 580;اني ،قشقايي ،تركمني)وزي= 85; خانواده ايراني يا خويشاوند فارسي (يعني كردي،بلوچيš= 8;لري)اما عربي وزبانهاي ديگرهم رواج دارد.

گذشته اززبان امپراطوري هاي ايراني پيش ازاسلام ساختارحكوم= 8;ي نسبتا پيچيد= 07; ونظريهاي پش= 78;يبان حكومت داشتند.بيش تراين نظريه وعمل حكومتي ايران برخط مشي حكومي وفرهنگي اسلامي تاثي= 85; بسزايي گذاش= 78; چرا كه اعراب مسلمان فاتح تجربه اداره امپراطوري هاي پهناورودول= 8; هاي سازمان يافته را نداشتند.قاب= 04;يت هاي معماري،هنر¡= 0; وتزييني پيش ازاسلام نيزازويران = 7; هاي شكوهمند كاخ هخامنشيان درتخت جمشيد به نيكوه تري= 606; وجهي نمايان است.اين قابليت ها درهنرها وصن= 75;يع دستي دوره اسلامي نيزمتجلي شد.از نظرمذهبي اي= 85;ان پيش ازاسلام عمدتا زرتشت= 10; بود ويهوديا= 06; ازدوران هخامنشيان ب= 07; بعدومسيحيا = 6; ازعصرساسان¡= 0;ان درامپراطور¡= 0; ايران حظورداشتند.= 75;يران پيش ازاسلام با جنبش هاي مذهبي كه وجه مشخصه ايران بوده است آشنايي داشت.مهمتري= 06; اين جنبش ها نهضت مانوي بود كه درقرن سوم ميلادي پديد آمد .

دردوران قاجارملي گرايي ايران= 10; عمدتا عرصه ف= 593;اليت روشنفكران تندرويي بود كه مي خواستن= 583; درحكومت اصلاحات عمد= 07; ونويني ايجا= 83; كنندوبرآن بودند كه اين اصلاحات باي= 83; برشالوده شي= 08;ه هاي عمل ايرا= 606; پيش ازاسلام شكل گيرد وافول وزوال اخيرايران راناشي ازقدرت فرمانروايا = 6; متعصب وروحانيت مسلمان ميدانستند.=

دوره اسلامي= : ا&= #1593;راب مسلمان برامپراطور¡= 0; روبه افول ساساني نسبت= 75; آسان چيره گشتند واين بزرگترين دولتي بود كه آن ها توانستند برآن چيره شوند.نخستين سلسله خلفا يعني امويان درفرهنگ وسياست تا حد زيادي عرب بودنداما سلسله بزرگ بعدي خلفا يعني عباسيا= 06; (1285-751=3D646-130ه.ش) درشيو= 07; هاي حكومتي ا= 586; كاربست هاي ايراني الگو گرفتند ودرفرهنگ تا= 79;يرپذيري زيادياز ايرانيان نشان دادند.

مذهب شيعه به صورت يك نيرو= 610; عمده وحدت بخ= 588; درايران باق= 10; مانده است.مذهب شيع= 607; تا به امروز با هئيت ملي ايران به وسع= 578; درآميخته اس= 78;. اززمان صفوي= 07; مذهب شيعه درهويت اكثر= 75;يرانيان كه شيعه هستن= 583; جاي مهمي را به خود اختصا= 589; داده است. اكثرشيعيان ايراني تا به هنگام انقلا= 76; مشروطه (1911-1905=3D1290-1284ه.&#= 1588;) بيش ترمايل بودند كه با ا&#= 1589;لاحات اسلامي يا شي= 593;ي هويت خود را مشخص سازند ت= 575; اصلاحات ايراني كه به هرحال درطول تاريخ ايران نقش بازي مي ك&#= 1585;د.

تاريخ روحانيت يعه ايران درجها= 06; اسلام بي همت= 575; ست وزمينه سازمشاركت روحانيان دردو انقلاب بزرگ ايران درقرن بيستم يعني انقلاب مشروطه (1911-1905=3D1290-1284ه.ش)وانقل&#= 1575;ب اسلامي 79-1978(1357) بوده است. درمذهب شيعه امامان سرچشمه رهبر= 10; سياسي ومذهب= 10; ولغزش ناپذيرند.=

گرايش هاي اجتماعي_اقت= 89;ادي،فرهنگي&#= 1548;وزيست محيطي

تاريخ اقتصادي وزيست محيطي ايران دراصل به پيشرفت ها= 610; سياسي ومذهب= 10; وابسته بود.ايران ني= 586; مانند اكثر نقاط خاورميانه زميني بود كه درآن اهلي كردن گياهان وحيوانات خيلي زود _هزا&#= 1585;ان سال پيش ازميلاد شرو= 93; شدومازاد اقتصادي آن قدربالا بود كه منجربه تقسيم كارطبقاتي وپيدايش دول= 78; شد.درقرن نوزدهم ايرا= 06; نسبت به غرب سرمايه دار و روبه صنعتي شدن ازنظراق= 78;صادي بسياركم توسعه وازنظرسياس¡= 0; ضعيف بود.

يك ويژگي ايران كه باستاني است وازشرايط زيست محيطي آ= 606; منشا گرفته كنش و واكنشي سه سويه ميان كشاورزان ،ايلات كوچ نشين وشهرنشينان است. ايران ازديرباز محور اصلي تجارت بين المللي هم ازشرق وغرب وهم ازشمال وجنوب بود وكالاها ازر= 75;ه كشتي وكاروا= 06; شتران جابه ج= 575; ميشد.

تاريخ اجتماعي ايران به ويژ= 607; ازقرن يازده= 05; به شدت تحت تاثير دوستي ها ودشمني ها= 610; گروهاي ساكن = 608;كوچ نشين بود. ايران بسياركمتراž= 6;مناطق اسكان يافته تر دراروپا ،آسياي شرقي ياحتي نواحي پرآب واسكان يافته خاورميانه نظير مصر برا= 610; تشكيل يك دول= 578; مركزي قوي مناسب بود. جغرافياي ايران با كم آبي ، كوهاي مرتفع ،ونداشتن رو= 83;خانه هاي قابل كشتيراني دراين گرايش مركز گريزنق= 88; داشت.

هنروادبيات ايراني درتاريخ فرهنگ ايران تا حدي نقش وحدت بخش داشت. ادبيات ايران ازدوران باس= 78;ان تا كنون اهمي= 578; واصالت خود راحفظ كرده ا= 587;ت. ايرانيان چه دردوران پيش = 575;زاسلام وچه دردوره اسلامي درزمينه هاي علمي ودانشو= 85;ي نظيرپزشكي ،علوم،فلسف = 7;،تاريخ،جغر= 575;في وكتاب هاي مربوط به كشورداري سه= 05; ونقش برجسته اي داشتتند.

آنچه تاريخ نويسان مي دانند تا حد زيادي به بود= 608;نبود اسناد دست او= 604; از دوران هاي اوليه بستگي دارد ومتاسفانه چ= 07; درباره اكثريت وسيع جمعيت كه اكنون غالبا طبقات عامه ناميده مي شوند وچه درمورد زنان مستندات نسب= 78;ا كمي دردسترس است.اقليت ها وغلامان وزنان ازنظر حقوقي درمقا= 05; فرودست ودرج= 07; دوم قرارداش= 78;ند. زنان حتي بيش ازغلامان يا كساني كه پير= 608; مذاهب اقليت بودند همراه درچنين وضعيتي قرار داشتند چرا ك= 607; غلامان يا اقليت هاي مذهبي ممكن بود آزاد شون= 583; يا تغييرمذه= 76; دهند اما زنا= 606; نمي توانستن= 83; جايگاه حقوق= 10; خود را تغيير دهند. زناني كه به طبقات مختلف تعلق داشتند ازنظ= 85;قوانيني مثل ازدواج وطلاق ،سرپرستي فرزندان ،مالكيت ،ارث،آزادي جابه جايي وكار با يكدي= 711;ر اختلاف داشتند.

سلسله قاجار:دوران اوليه1231-1175(1852-1796م.)<= /span>

دوران فرمانروايي سلسله قاجار شاهد تغييرا= 78; مهمي درايرا= 06; بودكه شامل اصلاحات عمد= 07; وناآرامي درايران بود.دردوران قاجار پايداري سرز= 05;ين وحكومت افزايش يافت. قاجارها سرزمين ايرا= 06; رايكپارچه كردند. دوران قاجارحكومت¡= 0; واحد ومرزها= 10; ثابتي به وجو= 583; آورد. ايلات كوچ نشين وروساي محلي قدرت مستقل خود را تا حد زيادي حفظ كردند.

دوره قاجار شاهد گسترش چشمگير مناسبات سيا= 87;ي ،اجتماعي –اقتصادي وفكري با غرب بود. تجارت با غرب گسترش پيدا كرد .طبقات بازار= 610; نيزاز اهميت برخورداربوž= 3;ند وبازرگانان عمده فروش در راسشان قرار داشتند.اربا= 76; حرف عمده واصناف صاحب نفوذ بودند. اين طبقات به علما نزديك بودند واغلب از حكومت مركزي يا محل= 610; وشرايط اقتصادي ورقابت غربي= 75;ن شكايت داشتن= 83;. اكثريت مردم به هيچ كدام ازاين طبقات صاحب قدرت تعلق نداشتندبلك = 7; مرد و زن به كاربدني مشغول بودند. دردربار قاج= 75;ر نيز غلامان سياه وسفيد درسمت هاي مختلف به چشم مي خوردند.

دوره قاجار شاهد افزايش قدرت ونارضايتي روحانيت يا علما بود كه پيوندي نزدي= 03; با بازاريان داشتند. زندگ= 610; فكري وفرهنگ= 10; تا حد زيادي تحت تاثيرعوامل بومي وغربي قرارداشت.اد= 76; وهنردرباري دست كم درمور= 583; نقاشي وصناي= 93; دستي با كيفي= 578; عالي ودلبستگي پايدار به حياتش ادامه مي داد.هنراز زمان صفويه ب= 575; عوامل غربي درآميخته بو= 83; .نمودهاي فرهنگي مهمي = 608;جود داشت كه متعل= 602; به همه طبقات بود از جمله ن&#= 1605;ايشهاي مذهبي(تعزيه)= 603;ه مورد علاقه همه طبقات بو= 583; واغللب شاها= 06; وبرگزيدگان از آنها پشتي= 576;اني به عمل مي آوردند ونمايش خانه هاي مخصوصي براي اجراي آ= 606; ها بنا مي كردند. نقش فرهنگي اسلا= 05; از جمله تعلي= 605; وتربيت كه تح= 578; كنترل علما بود ومراسم سوگواري سالانه براي امام حسن درم= 610;ان اكثرمردم بسيار نيرومندترو = 5;وثرتر از فرهنگ درباري بود.

دوره قاجار شاهد شورش ها وسركشي هاي متعددي بود ك= 607; بسياري از آن ها محلي بود وبرمدارافر= 5;د قدرتمند شكل مي گرفت. بروز يك جنبش مخالفت جويا= 06;ه توده اي از نوع جديدي بو= 583; كه دراعتراض موفقيت آميز نسبت به واگذاري امتياز توتو= 06; وتنباكو به انگليسي ها د= 585;سال 92-1891(71-1270ه.ش) وانقلاب مشروطه (11-1905=3D90-1284ه.ش)نمايان شدكه ايران ر= 575; صاحب يك قانو= 606; اساسي كردكه تا سال 1979(1357)دوام آورد.

دردوره قاجار تحولاتي رخ داد كه باعث تقويت موضع علماي شيعه شد. دراواخر قرن نوزدهم نحله اي از علما به نام اصولي ها كه براي روحاني= 08;ن برجسته ،مجتهدين قدرت زيادي قايل بودند برنحله رقيب پيروز شد واز آن پس به صورت &= #1606;حله ومكتب غالب درآمد.اين نحله برآن بو= 583; كه تمام مومنان بايد از احكام يك مجتهد به انتخاب خود پيروي كنند ووجوهات مذهبي خود را مستقيما به ا= 608; بپردازند. درنيمه قرن حركتي درجهت = 576;ازشناسي مخصوص گروه مجتهدين طرا= 86; اول يا حتي يك مجتهد بي همت= 575; آغاز شد. درحالي كه علما غالبا ا= 586; دولت پشتيباني مي كردند در اين دوره به تدري= 580; نارضايي علم= 75; ومشاركت موثرشان درشورش وانقلاب افزايش يافت

دوران قاجاراز1796تا1852(117= 5تا1231ه.ش)

پس ازصفويه 1722-1501=3D1101-880ه.ش كه به خاطرتبديل مذهب شيعه به مذهب اكثريت ودولت ايران ونيزبه خاطر دستاوردهاي فرهنگي ،سياسي،اجت = 5;اعي-اقتصادي شان بلندآوازه ب= 08;دند قاجاريه نخستين سلسل= 07; بزرگي بودند كه ايران را ازنو يكپارچ= 07; كردند وبرآن فرمان راندن= 83;.

ازجنگ هاي ايالاتي آقامحمد خان رئيس ايل بزر= 711; ومهم قاجارب= 07; عنوان نيروي مسلط دردهه 1780(1160)سربرآورد.ا&= #1608; نخست كنترل ايلات شمالي رادردست گرف= 78; ،سپاهي كارآمد تشكي= 04; داد ،شهرشما= 04;ي تهران راپايتخت خو= 83; ساخت ،وبعداصفها = 6; وشيراز را ازدست زنديه گرفت ودرنيم= 07; دهه1790(1170)ايران را از نو يكپارچه ساخ= 78;.

درسه دهه نخست سلطنت قاجار يعني ا= 586; تاج گذاري آق= 575; محمدشاه قاجار در1796(1175)تا معاهده تركم= 06; چاي در1828(1207)كه به دنبال شكست ايران دردومين جنگ ايران وروس صورت گرفت دو گرايش متضاد به چشم مي خورد .از يك سو ايران براي نخستين بار پ= 587; ازشكست وسرن= 11;وني صفويه به دست افغان هادر1722(1101)عملا به صورت يك كشوريكپارچ = 7; با حكومتي پابرجا درآمد.قاجار= 07;اي اوليه به اقدامات موث= 85;ي براي ايجاد تمركز دست زدند تا دولت= 610; پايداروكار= 0;مد ايجاد كنند.آ= 606; ها جنگ ودرگيري ايل= 75;ت را تا حد زيادي كاهش دادند.اعتقا= 83; حاكمان جديد قاجاربه اين كه مي توانند مرزهاي دولت صفويه را به ويژه درناحي= 07; ثروت خيز وتج= 575;رت محورشمال غربي(قفقاز)ب= 575;زپس گيرندتحقق ن= 10;افت ودرعوض تمام منطقه به دست روس ها افتاد.

آقا محمد خان جنگاوري برجسته بود ك= 607; درطول دو دهه بخش عمده سرزميني را ك= 607; زماني دراختيار صف= 08;يه بود به زير فرمان خود درآورد.سياس= 78; يكپارچه سازي مجدد قاجاردربستž= 5; زمان به جنگ ه&#= 1575;ي داخلي كه عمدتا ايلات= 10; بود وزوال اقتصادي كه وجه مشخصه قر= 606; هجدهم بود پايان داد.ام= 575; قاجارها درس= 78; درزماني به قدرت رسيدند كه ايران داش= 578; وارد محاسبا= 78; دولت هاي اروپايي مي شد.

پس ازآقا محمدخان برادرزاده ا= 88; فتحعلي شاه ج= 575;نشين او شد كه از1797ت= 5; 1834(1176تا1213ه.ش)حكوم= 78; كرد.او به خاط&#= 1585;شكوه وجلال خودودربارش شهره بود.زنا= 606; بسياروبيش ازيكصد فرزن= 83; داشت. شايد از آنجا كه بنيا= 606;گذارسلطنت قاجارخواجه بود مي خواست برمردانگي وباروري خاندانش تاكيد ورزد.

تقويت دولت موجب رشد ديوان سالار= 10; ، گسترش قدرت دولتي به ايالت هاي پيراموني وا= 78;حاد غير رسمي با علماي برجست= 07; اي شد كه بسيار از آنه= 575; از حمايت سياسي واقتصادي حكومت برخور= 83;ار شدند.

حكومت قدرت افكار عمومي را به رسميت مي شناخت وغا= 604;باً نظرات علما وشهر نشينان را در تصميما= 578; سياسي خود مورد توجه قرار مي داد.

دلبستگي قاجاربه همپيماني با انگليس وفرا= 06;سه عمدتاً از تمايل به بازپس گيري گرجستان ناش= 10; مي شد كه در جنگ نخست با روسيه كه از سال 1804 تا 1813 ( 1183 تا 1392 ه.ش) به طول انجاميد موضوع اصلي بود. قاجار ها همچنين براي جبران بخشي ا= 586; هزينه هاي جن= 711; در عوض پرداخ= 578; دست مزد به كساني كه خدمات نظامي يا خدمات ديگ= 585; انجام مي دادند قطعه زمينهايي را معاف از ماليات به آنها واگزار مي كردند كه به تدريج به صورت موروثي در آمد واز فهرست عا يدا= 578; دولت خارج شد.

درايران دوره قاجارب= 75; توجه به كمبو= 583; اصلاحات حكومتي وهزينه هاي گزاف جنگ سودجويي مقامات وزندگي پرهزينه دربار نتايج منفي ومختل كننده مناسبات اقتصادي لجا= 05; گسيخته با غر= 576; چشمگيربود.=

عباس ميرزا درخاندان قاجار تنها كسي بود كه به اصلاحات كه پايه هاي حكومت را تقويت مي كرد &#= 1593;لاقه داشت ودرمدت= 10; كه فرمانروا= 10; آذربايجان بود اجراي آن را درارتش دستگاه ديواني وآموزش وپرورش آغازكرد.

درتمام طول دوره 1851-1796(1230-1175ه.ش) علما نقش مهم= 610; ايفا كردند وقدرت اقتصادي ونهاديشان درست مثل اوا= 582;ردوران قاجارافزايž= 8; يافت. دردوره قاجارتعداد مجتهدان رو ب= 607; افزايش بود درقرن نوزده= 05; درميان آن ها رتبه بندي رايج شد.از مي&#= 1575;نه اين قرن به بعد نظربراي= 06; بود يك مجتهد واحد طراز او= 604; وجود داشته باشد گرچه اغلب درواقع چنين نشد.افزون بر///ان برخي مجتهدان معتبرتر از ديگران شمرد= 07; مي شدند ومجتهدان بزرگ يا اعظم (آيت الله يا آيت الله العظمي) به حساب مي آمدن= 583;.

دوره 1852-1796(1231-1175ه.ش) شاهد تجديد ساختاردولت يكپارچه ايران تحت حا= 603;ميت سلسله اي ديرپا ازيك س= 608; وفروكاستگي مرزهاي كشوربراثرج = 6;گ با روس ها درشمال غربي وفشارانگليž= 7;ي ها درشرق ازسوي ديگر بود.دراين دو= 585;ه درراه اصلاحات جدي موانع ساختاري وجودداشت وشاهان نيزعزم اصلاحگري نداشتند ودرنتيجه فر= 75;يند نوسازي پيشرفت چنداني نكرد.عدم انجام اصلاح= 75;ت وپيامدهاي نفوذ غرب باع= 579; آشفتگي وبي ن= 592;مي ومشكلات اقتصادي شد ونارضايتي هايي رابران= 11;يخت كه دردادخواست ها واعتراض هاي محلي ،شو= 585;ش ها وجدايي طلبي ها خود رانشان دادوتاحدي سبب جنبش يكپارچه بابيان گشت.پيشرفت هاي فرهنگي وديني چشمگيربودا = 5;ا نتوانست ازآشفتگي ها= 10; فزاينده سياسي واقتصادي جلوگيري كند.

سياست وجامعه ايرا= 06; 1296-1231(1890-1852ه.ش)

سال هاي 1851(1230)و1852(1231)شاهد يك گسستگي درتاريخ ايران بود چراكه اميركبير صدراعظم اصلاح طلب به دستور شاه بركنار شده بودوبه كاشا= 06; تبعيد شد وسرانجام در1852(1231)درحمام به قتل رسيد.

دردوران قاجاربرخي ازايرانيان برده شدند. قح&#= 1591;ي درميان انبو= 07; مشكلات دورا= 06; قاجارازهمه = 76;دتر بود نتيجه چندين سال خشكي وكاهش محصولات كشاورزي ،تبديل گندم زارها به كشت خشخاش وپنبه براي صادرات وصدورمواد غذايي به خار= 580; براي كسب درامد بيش تر بودوكشور را دربرابر قحط= 10; وگرسنگي آسي= 76; پذيرتر كرد.

تاثير مناسبات با غرب تماما منفي نبود تعداد زيادي ازبازرگانا = 6; درسراسردور= 5;ن قاجار ازاين مناسبات بهر= 07; بردند وافزايش تجارت داخلي وخارجي آن ها را بزرگ تر وثروتمندتر كرد وفرصت ها= 610; اقتصادي تاز= 07; اي براي صدور فرش ومحصولا= 78; كشاورزي فراهم آورد.

سفرناصرالد&= #1610;ن شاه به اروپا درسال1873(1252)ازآن جهت اهميت داشت كه او را با راه ورسم زندگي اروپا= 10;ي آشنا كرد . دردوران سلطنت چهل وهشت ساله نا= 589;رالدين شاه فقدان اصلاحات چشمگيرودير¦= 2;ا بيش تر خود را نشان مي داد تا برخي تلاش هاي اصلاحي پراكنده شد.شاه دربرابرمخا = 4;فت علما يا چهره هاي سرشناس وحكومتي كه تمركز وپاسخگويي قدرت وامتيازاتش= 5;ن را مورد تهدي= 583; قرار مي داد از كوشش هاي اصلاحي محتاطانه خو= 83; عقب نشست.درحالي كه منافع ديرينه معمولا مانع اصلي اصلاحا= 78; بود علما نيز كه چه به لحاظ اقتصادي وچه از نظر انديشگي صاح= 76; قدرت بودند ب= 575; اصلاحات به ويژه دردو عرصه سرنوشت ساز قضاوت وتعليم وتربيت كه در كنترل آن ها بود مخالفت م= 610; كردند. گرچه دولت برقوانين اداري وبرخي = 602;وانين جزايي كه عرف ناميده مي شد كنترل داشت ا= 605;ا علما مسئولي= 78; اكثر دادگاه ها وامورقضا= 10;ي را برعهده داشتندونسب= 8; به قدرت خود حساس بودند. درعرصه تعلي= 05; وتربيت نيزتقريبا ت= 75; پايان سلطنت ناصرالدين شاه به جزدارالفنو = 6; هيچ مدرسه ايران= 10; ابتدايي يا متوسطه اي به غيراز مكتب خانه ها ومدارس علمي= 07; وجودنداشت.

علما كه دردوره قاجا= 85; قدرت فرهنگي واقتصادي وس= 10;اسيشان افزايش يافت= 07; بود با هرگون= 607; دست اندازي ب= 607; حيطه هاي تحت كنترل خود مخالفت مي كردند وشاه نمي خواست با علما يا نجبا كه با اصلاحا= 578; مورد نظراو مخالف بودند رودررو شود.

ويژگي دوره 1852تا1890(1231تا1269ه.ش)تع= غييرات اجتماعي _اقت= 589;ادي اي بود كه عمدتا ازتما= 87; با غرب ناشي شد ونيز تلاش هاي نا كافي وپراكنده اي = 603;ه براي تقويت واصلاح حكوم= 78; صورت گرفت تا آن را با نتايج اين تغييرات همگام سازد. نارضايتي از چنين وضعيتي دردهه هاي بعدي خود را به نحو شگفت انگيزي نمايان ساخت.

شورش وانقلاب1293-1269(1914-1890م= .)

اصلاحات وآغاز رويار= 08;يي(1905-1890=3D1284-1269ه.ش)

تغييرات وآشفتگي هاي اقتصادي واجتماعي در= 75;يران قرن نوزدهم ك= 607; سلطه روبه رش= 583; سياسي،اقتص= 5;دي وفرهنگي كشورهاي غرب= 10; به ويژه روسي= 607; وانگلستان ت= 75; حدي سبب آن بود با سياست هاي حكومت كوچكترين تطابقي نداشتوباعث آغازدشمني ف= 86;اينده نسبت به حكوم= 578; ونسبت به خارجياني كه نفوذ وسلطه خود را براير= 575;ن گسترش مي دادند گرديد. آشفتگي هاي اقتصادي شام= 04; جايگزيني كالاهاي صنعتي وارداتي به ج= 575;ي بسياري محصولات دست ساز داخلي وگسترش بيكا= 85;ي ،تبديل كاركنان صنع= 78; قالي بافي كه در غرب بازار= 662;ررونقي داشت ،به كارگان مزدبگيري كه = 575;غلب با شرايط بد ودستمزد پايين مجبور به كاربودند= 48;سقوط قيمت محصولا= 78; صادراتي ايران درمقا= 10;سه با واردات كالاهاي اروپايي ،سقوط فاجعه انگيز قيمت بين المللي نقره كه پشتوانه پول رايج ايران بود وآشفتگي ها وبي ثباتي هايي كه جايگزين كشت محصولات صادراتي به جاي محصولات = 605;صرفي مردم به بار آورده بودوباعث افزايش درام= 83; يا سود آوري براي عده اي شده بود.كل توليد وتجار= 78; داخلي وخارج= 10; دردوران قاجار رشد يا= 601;ت اما توزيع آن نابرابر بود وبرخي تجار توانستند از تجارت غرب سو= 583; ببرند وبقفي= 07; متضررشدند.=

تا پيش از 1890(1269) اكثراصلاح طلبان طرفدا= 85;اصلاحات نسخه برداري شده ازغرب وتقريبا دشم= 06; علما به عنوا= 606; يك نيروي واپسگرا بودند.درهمي= 06; زمان بود كه اعتراضاتي عليه نهضت تنباكو شكل گرفت كه درنهضت هاي بعدي مثل انقلاب مشرو= 91;ه 1911-1905(1290-1284ه.ش)ونهضت ملي مصدق53-1951(32-1330ه.ش)وا&#= 1606;قلاب اسلامي 79-1978(1357)خوž= 3; را نشان داد.درهمه اي= 606; نهضت ها بازاريان ،ب= 82;شي ازعلما وروشنفكران –اصلاح طلب ،انقلابي وملي گرانقش داشتند. درهي= 670; يك ازاين نهض= 578; ها دهقانان ي= 575; ايالاتي ها ب= 607; جز چندمورد استثنايي نق= 88; مهمي نداشتن= 83; .درهمه اين نهضت هاي شهر= 610; جمعيت بسيار= 10; ازشهرهاي گوناگون شرك= 78; داشتند.

درباره اهميت نسبي بازرگانان وعلما درنهض= 78; تنباكو درميان دانش پژوهان ايراني وغرب= 10; اختلاف نظرهايي وجو= 83; داشت كه غالب= 575; آرائ مورد نظ= 585;ازنظريات سياسي روز تاثيرپذيرف= 8;ه است.آن هايي كه نقش علما را خيلي مهم نمي دانند به حق براين نكت= 607; تاكيد مي كنن= 583; كه بيشتربرنام = 7; ريزي ها كارتجار بود ازجمله آن ها بودند كه علم= 575; را به اظهارنظر فر= 75; خواندند.وبه خاطرنفوذي ك= 07; علما برتوده هاي مردم داشتند علما را به مشاركت تشويق كردند.

انقلاب1911-1905(1290-1284ه.&#= 1588;)

انقلاب مشروطه دردسامبرسا = 4;1905(آذر1284) شروع شدوآن هنگامي بود ك= 607; حكمران تهرا= 06; چند تاجر قندوشكررا ب= 07; خاطر كاهش ندادن قيمت قندوشكرفلك كرد. قانون اساسي روي كاغذ شيوه حكومتداري درايران را ا= 586; ريشه تغييرداد.تد= 08;ين كنندگان قانون اساسي مي خواستند ي= 603; پادشاهي واقعامشروط = 7; به وجود آورن= 583; كه درآن درتم= 575;م موارد مهم به ويژه معاهدا= 78; واستقراض خارجي تصويب مجلس لازم بو= 583; ووزيران دربرابر مجل= 87; پاسخگو بودن= 83;.

سال 1910(1289)شاهد چندين بحران بود كه اختلافات در= 08;ن مشروطه خواه را آشكاروآن راتضعيف كرد.ايران كشوري غير متمركز باقي ماند وباواژگوني رژيم سابق به ويژه درجريا= 06; زدوخوردهاي مسلحانه بسياري ازمناطق ازفرصت استف= 75;ده كرده ازپرداخت ماليات به مركز خوداري = 608;رزيدندوهمي&= #1606; امرمشكلات شديد مالي حكومت مركزي را افزايش داد.

انقلاب مشروطه موجب پيدايش وگسترش اشكا= 04; گوناگون مشاركت سياس= 10; همگاني ازجمله احزا= 76; وسازمان هاي سياسي انواع انجمن هاي سر= 610; وعلني وگستر= 07; وسيع هويت ها= 610; سياسي شد. ويژگي مهم ديگر ورود سازمان يافت= 07; زنان بع عرصه سياست بود.گرچه زنا= 606; از مدت ها پيش درحوادثي نظير شورش ها= 610; نان مشاركت داشتند اما اينك صاحب چن= 583; انجمن زنان بودند درتظاهرات سياسي شركت م= 610; كردند ونخستين روزنامه زنا= 06; را تاسيس كرد= 606;د وبراي روزنامه هاي ديگر مطلب مي نوشتند.

انقلاب مشروطه افزو= 06; برمشكلات ناشي از مداخ= 604;ات بيگانگان مشكلات داخل= 10; عمده را آشكا= 585; ساخت. برخي از مخالفان رژي= 05; كهنه چه علما وبزرگان وچه سران ايلات م= 610; خواستند قدر= 78; وخودمختاري قابل ملاحظه خود را حفظ كنند.

دوره زماني بين 1890تا1914(1269تا1293ه.ش)شا= هد جنبش هاي مخالفي بود ك= 607; دراكثرنقاط دنيا ازجمله = 582;اورميانه نظيرنداشت.ت= 80;ديد سازمان واقع= 10; حكومت واقتصاد متناسب با نيازهاي جدي= 83; دراين دوره ت= 575; حدي تحرك يافت.

ازجنگ جهاني تا كودتا1299-1293(1921-1914م= ;.)

تاجگذاري احمدشاه هفد= 07; ساله درژوئي= 07; 1914(تيرماه1293) يعني هشت روز &#= 1602;بل ازآغاز جنگ جهاني اول صورت پذيرفت. حكومت ايران دردوران جنگ دستخوش چندي= 06; تغيير عمده ش= 583;. مجلس سوم دردسامبر1914(آذ= ر1293)تشكيل شد. دردوران جنگ چندين قدرت از جمله ارتش روسيه وعثماني هاد= 85;ايران نقش مهمي ايف= 575; كردند.

حكومت ايران دردوران جنگ جهاني اول دستخوش چندي= 06; تغيير شد.مجل= 587; سوم دردسامب= 85; 1914(آذر1293)تشكيل ش&= #1583;.دردوران جنگ چندين قدرت درايرا= 06; نقش مهمي ايف= 575; كردند.ارتش روسيه كه از اوايل 1912(1291)يك منطقه شمالي را كه از لحاظ اقتصادي به جنوب روسيه و= 575;بسته بود وبرنج ،پنبه،ماهي وابريشم وبويژه نيرو= 10; كارفصلي بسياري را به ميدان هاي نفتي باكو مي كردبه اشغال خود درآورده بود. عثماني ها نيز با بهره برداري ازاحساس نفر= 78; مردم نسبت به اشغالگري رو= 87; ها به زودي به آذربايجان هجوم بردند وتا زنجان پي= 588; رفتند كه درابتدا از همدلي ملي گرايان ايراني برخو= 85;دار بودند.اما رفتارخشن واشغالگران = 7; آن ها وجهه شان را به كلي خراب كرد.

رخدادهاي زمان جنگ سطح شناخت از دنياي خارج و= 570;گاهي بسياري از ايرانيان را نسبت به نياز حياتي به استقلال ملي واصلاحات بنيادي بالا برد گرچه آن ها درمورد چگونگي دستيابي به اين هدف ها اختلاف نظرداشتند.=

قيام جنگلي ها

در1915(1294)درگيلا = 6; روحاني جوان= 10; به نام ميرزاكوچك خان كه درانقلاب مشروطه شركت كرده بود رهبري قيام م= 587;لحانه اي رابرعهده گرفت كه سرانجام گروههاي پان اسلامي ،ملي گرا،توده گرا، چپگرا ر= 575; درخودجاي دادوبراي مدتي ازحماي= 78; طبقات مختلف برخوردارشد.= 08;چون درجنگل هايي كه براي عملي= 575;ت چريكي بسيارمناسب بودپا گرفت وبه همين لحا= 592; نهضت جنگل ناميده شد. جمعيت فشرده كشاورزان گي= 04;ان كه بسياري از آن ها مالك زمين هاي خود بودند زمينه مساعدي براي شورش فراهم م= 610; آورد. قيام با هدف مقابله ب= 575; بزرگ مالكان ،حكومت مركزي،وروس هاي تزاري شك= 604; گرفت وبه دنبال تسخير = 578;مام ايران ونه گسست از آن بود. جنگلي ها خواستار بازگشت به قانون اساسي وانتخابات پارلماني بودند وتا هنگام بركناري نمايندگان د= 85; نوامبر 1915(آبان 1294)منتظر ماندند. اختلافات دروني جنگلي ها منجر به شكاف بين كوچ= 603; خان وكمونيس= 78; ها گرديد. نيروهاي رضاخان دراكتبر1921(مهر= 1300)جنگلي ها راشكست دادند وكوچك خان در كوهست= 575;ن از سرما درگذشت. نهضت جنگل كه از ساير ايالات = 608; از خارج داوطلب جذب كرده بود درخاطره جمع= 10; ايرانيان باقي ماند. عده اي به آن به عنوان گزينه اي ملي دربرابر ديكتاتوري رضا شاه مي نگ&#= 1585;يستند.عده اي هم تا به امروز برجنب= 07; هاي سوسياليستي يا اسلامي آن تاكيد ورزيد= 07; اند ويا آن را نمايا نگرهويت قوم= 10; گيلان قلمدا= 83; كرده اند.

قرارداد1919(1288)ا¡= 0;ران وانگليس

درپايان جنگ انگليس وفرانسه به عنوان دوقدر= 78; برتر رقابت ديرينه خود رادر خاورميانه ا= 86; سرگرفتند قرارداد مهم= 10; كه قدرت هاي ديگر را به حاشيه راند ب= 607; پيشنهاد وزيرامورخاž= 5;جه انگليس (لردكرزن ) درمذاكرات محرمانه ميا= 06; دولت وثوق الدوله وانگلستان مورد توافق واقع شد. اين قرارداد كه در9 اوت 1919(18مرداد1288)به امضا رسيد انگلستان را برامور مالي ونيروهاي مسلح ايران مسلط مي كرد وايران را عملا به صورت يك تحت الحمايه انگليس در مي آورد. قراردا= 583; حاكي ازآن بو= 583; كه دو كشور درمورد خسار= 75;ت جنگ عليه يكديگر ادعايي مطرح نخواهد كرد ا= 605;ا انگلستان از دعاوي ايران براي دريافت غرامت ازساي= 85; كشورها حماي= 78; خواهد كرد.اي= 606; قرارداد برا= 10; انگليسي ها مزايايي داش= 78; زيرا آن ها تن&#= 1607;ا خارجياني مي بودند كه دول= 578; ايران را به ه&#= 1586;ينه خود اين دولت اصلاح مي كردند. همچني= 606; با قراردادن ارتش تحت فرماندهي افسران خود ا= 586; اين امتياز برخوردار مي شدند كه تنها نيروي نظامي كارامد ايرا= 06; را كه از 1878(1257)دراختيار روس ها بود تحت فرمان خو= 583; دراورند وپليس جنوب ر= 575; كه شالوده يك ارتش متحد مل= 610; بود از اعتبا= 585; قانوني برخوردار سازد. قراردا= 583; نه تنها از بازگشت آلماني ها يا روس ها جلوگيري مي كرد بلكه از ورود فرانسو= 10; ها يا آمريكايي ها نيز كه ممكن بود وسوسه شوند كه جاي آن ها را بگيرند ممانعت به عم= 604; مي آورد. اما اين قرارداد بدون تصويب مجلس غيرقانوني وهمچنين مغا= 10;رروح ورساي وجامع= 07; ملل بود.

پس از انقلاب مشروطه دستگاه ادار= 10; قاجار براثر دخالت هاي خش= 606; وروزافزون بيگانگان واكنش هاي مل= 610; گرايان ،جنب= 88; هاي محلي،بي نظمي هاي اقت= 589;ادي،وناكار&= #1570;مدي برگزيدگان فاسد سنتي هم= 670;نان روند ازهم پاشيدگي را ط= 610; ميكرد.بي طرف= 610; خيالي ايران درجنگ سستي وناتواني حكومت رامشخ= 89; تركرد.از يك طرف افكار عمومي حكومت را به سوي نيروهاي محو= 85; سوق ميدادوا= 86;طرف ديگركمك هاي مالي ونيروهاي نظ= 75;مي آن را درجانب متفقين نگه م= 610; داشت.درواقع برخي قيامها= 10; محلي نظير نهضت جنگل درگيلان بيا= 06;گرآرمان هاي ملي اي بود كه به نظر ميرسيد دولت آن ها را به بيگانگان فروخته است.قرارداد 191= 9 كه درپي آن بود تا تحت الحمايگي انگليس را تح= 605;يل كند واوضاع ر= 575; به دلخواه آن كشور سامان بخشد،با واكنش ميهن دوستانه اي مواجه شد كه عاملان كودتاي 1921(1299)يعني رضاخان وسيد ضيائ الدين طباطبايي بي= 88; ترين سود را ازآن بردند.

رضاخان :ازكودتا تا تاجگذاري 1304-1299(26-1921م.)

ايران براثرعمليا= 8; نظامي زمان جنگ ،شورش ها= 548;وتباهي اقتصادي دربسياري ازمناطق وني= 86; تلاش هاي انگليس براي برقراري نوع= 10; تحت الحمايگ= 10; به منظور دفا= 593; از هندوستان ونفت ايران وعقب نگه داشتن بلشويسم ازه= 05; گسيخته وويران شده بود. درچنين شرايطي بسياري از اي= 585;انيان حكومتي مي خواستند كه قدرت كافي براي ايجاد تمركز ،فرمانرواي¡= 0; كارآمد،واجž= 5;اي اصلاحات عمد= 07; را داشته باشد. چنين حكومتي به دن= 576;ال كودتاي فوري= 07; 1921(اسفند1299)شكل گرفت .رهبري كودتا رادو نفربرعهده داشتند:رضاخ= 75;ن كه فرمانده ارتش شد،وسي= 83; ضيائ الدين طباطبايي يك روزنامه نگا= 85; ملي گرا طرفدارانگل¡= 0;س كه به نخست وزيري رسيد.

رهبران كودتاي 1921(1299)درعرصه داخلي برنام= 07; خود را مبارز= 607; با انگلهاي مفت خور،تقسيم زمين هاي خال= 589;ه بين دهقانان ،تاسيس مدارس،ساخت = 6; راه ها وراه هاي آهن وجلوگيري از حق قضاوت كنسولي براي بيگانگان اعلام كرده بودند. اما نخستين وچشمگيرتري = 6; وپرهزينه ترين تلاش ها= 610; رضا خان معطو= 601; به ايجاد يك ارتش ملي شد كه براي هميش= 607; محور قدرت وبرنامه هاي او باقي ماند. درهمان حال آزادي بيان ومطبوعات محدود شد. مقام وزارت جنگ رضاخان ر= 575; برحكومت مسل= 81; سلخت. رضاخان نيروهاي مسل= 81; را تقويت كرد واز آن ها عليه جنبش ها= 610; شورشي وطرفدار خود= 05;ختاري با كارامدي استفاده كرد. او بر وسعت بو&#= 1583;جه وكارايي ارت= 88; افزود .با وجود چند دستگي هاي موجود درپايتخت ودركشور او مجبور بود براي تامين سلطه واقعي خود درداخل وخارج از كشو= 585; متحديني برا= 10; خود دست وپا كند.رضاخان د= 585;مجلس چهارم (23-1921=3D1302-1300ه.ش)لا حزب اصلاح طلبان كه وارث محافظه كاراعتدالي = 8;ن بود متحد شد. رضا خان درسا= 604; 1923(1302)با حفظ مقام وزارت جنگ به نخست وزيري ر= 587;يد وبا مخالفت هايي از جانب مجلس روبه رو شد.

دردوره اي كه رضاخان هنوز قدرت خود را كاملا تثبيت نكرده بود نه تنها احزاب سياسي متعدد ازجمله احزا= 76; چپگراي سوسياليست وكمونيست فع= 75;ل بودند بلكه سازمان هاي گوناگوني ني= 86; چه به طور مستقل وچه دررابطه با احزاب فعالي= 78; داشتند. روزنامه ها ونشريات بسياري منتشرميشدنž= 3; كه تعدادي از &#= 1570;ن ها به احزاب سياسي يا ديگرگروه ها= 10; سازمان يافت= 07; وابسته بودن= 83;.

درارتباط با زنان فعاليت هايي كه درجريان انق= 04;اب 11-1905(90-1284ه.ش) وپس ازآن آغاز شد= 607; بود با پشتيباني زنان ومردان فعال از جوام= 593; مذهبي گوناگون گست= 85;ش بيش تري يافت. چندين مدرسه ،سازمان رفاهي ونشري= 07; تاسيس شد كه برخي ازآن ها با مخالفت روحانيون مو= 75;جه گشت.رضا خان كه درسال 1924(1303)درمجلس قدرت تازه اي يافته بود مي خواست از شر قاجارها خلا= 89; شود بنابراين مبارزه براي جمهوري را آغازكرد.

ايدئولوژي تمركز طلب ،ملي گرا ومد= 585;ن گراي فرمانروايا = 6; جديد نقطه مقابل رويكر= 83; اصلي قاجاره= 75; بود كه به خودمختاري ايلاتي ،شكا= 01; هاي قومي وسياست تفرق= 07; بينداز وحكو= 05;ت كن ميدان ميدادند وهرگز براي ايجاد يك ارت= 588; نيرومندتربž= 5;اي دستيابي به ي= 603; دولت متمركز= 78;ر ومقتدرتربه طورجدي تلاش نكردند. غربي كردن شديد واكنشي بود دربرابرسنت هاي اسلامي ي= 575; تمركزگريزا = 6;ه اي كه رضاخان وبسياري كسا= 06; ديگر آن را موجب تباهي ايران ميدانستند.د= 08;لت با پذيرش ايران پيش ازاسلام كه ملي گرايان ايراني پيش ترمبلغش بودند سعي كردمنشا اروپايي بسياري ازاقدامات انجام شده را پنهان نگه دارد.پي درپي ازشكوه وعظم= 78; ودستاوردها¡= 0; ايران باستا= 06; سخن به ميان مي آمد.اين نگرش بخشي ازگسست ازسلسله قاجاربود كه همراه با آدا= 576; وسنن اسلامي = 605;سئول زوال وانحطا= 91; ايران قلمدا= 83; ميشدوهمچني = 6; نگرش سنخ ملي گرايان بود ك= 607; درگستره جهاني درپي گذشته با شكو= 607; وافتخارآفر¡= 0;ن بودند.بساري = 575;زروشنفكران افراد طبقه متوسط وحتي نخبگان ومرد= 05; عادي پس ازناآرامي واشغالگري هايي كه لااق= 604; پس از1912(1291)تجربه كرده بودند درآرزوي حكو= 05;ت مركزي مقتدر= 10; بودند كه بتواند به مدرن سازي اص= 604;اح وتقويت ايرا= 06; مبادرت ورزد.

رضا شاه پس ازآنكه بزركترين تهديدهاي محلي نسبت به وحدت ويكپارچگي كشوررا به نح= 608; موثري فرونش= 75;ند،به ارتش سامان بخشيدوقدرت بي چون وچرا ر&#= 1575; دردست هاي خو= 583; متمركز كرد ،توانست به ي= 603; برنامه گسترده مدرن سازي ،ايران= 10; سازي،تمركز«= 1;راييوتوسعه مبادرت ورزد. اين برنامه متضمن تغيير= 75;ت عمده اي بود كه ميبايست ايران رااز ك= 588;وري كه هنوز هيچ نظام آموزش همگاني جدي نداشت تعداد= 80;اده هاي آن اندك بود،راه آهن نداشت،دروضŸ= 3; زنان اصلاحا= 78; بسيار كوچكي صورت گرفته بود وبه غرب وابسته بود،به كشور= 10; مدرن شده ترتبديل كند با آنكه چنين مدرن سازي سريعي براي گروهاي مختل= 01; اجتماعي سود وزيان هاي متقابلي به ه= 605;راه مي آورد.

رضاشاه را به سختي مي شد يك اصلاحگرنمو = 6;ه به شمارآورد چرا كه حرص او به گرداوري زمين وپول ،خ= 588;ونت وبيرحمي هميشگي او نسبت به مخالفان،مرž= 3;م ايلات وديگران وبدرفتاري وبي حرمتي او نسبت به متحدان خودش خلاف اين رانشان مي داد.او هرگز تغييرات اجتماعي –اق= 78;صادي چشمگيري دروضعيت دهقانان به وجود نياورد واين درحالي بود كه وضع مردم ايلات پ= 587; ازآنكه او ايلات كوچگررابه زوراسكان دا= 83; به مراتب بدت= 585; شد.اما طبقات متوسط تحصيل كرده رشد كرد= 606;د وتا حد زيادي ازرفاه برخوردارشد = 6;د

قاجار= ها نه با يك ضربه بلكه با آه وناله ازصحن= 07; خارج شدند.درخصاي= 04; آن ها چنان چيرگي ومهارتي كه ل= 575;زمه بقاي ملي وحكومتي كارآمد درجهان قرن ب= 610;ستم بود وجودنداشت .آ= 606; ها ارتشي دراختيارند= 5;شتند وبه صاحبان منافعي كه دراطرافشان بودند دل خوش داشتند .مدرن سازي چشمگير ايران تنها دردوره پهلو= 10; ها ميبايست ب= 607; انجام مي رسي= 583; اما دستاوردهاي مثبت اين مدر= 606; سازي با ميژگ= 610; هاي منفي بسياري همرا= 07; شد كه از يك استبداد خشن وبي رحمانه سرچشمه مي گرفت.

نتیجه گیری:<= /o:p>

تاریخ دوران قاجاردستاوž= 5;دهایی را درزمینه فرهنگ نوشتا= 85;ی،شامل اشکال تازه واغلب مقابل= 07; جویانه نثر،روزنام = 7; نگاری،شعرو درزمینه هنرهایی مثل نقاشی،قالی بافی،نمایش سنتی،و مراح= 04; اولیه عکاسی ،تئاترمدرن وسینما نشان = 605;ی دهد.در زمینه هایی چون آموزش،بهداž= 8;ت،ارتش،وتش= 705;یلات حکومتی نیزا= 89;لاحاتی صورت پذیرفت.= 575;ندیشه ها وجنبش های سیاسی مهمی دردوران قاجارشکل گرفت که بعده= 575; حیاتی دوبار= 07; یافت.اصلاحا= ت جدی هنگامی فراهم آمد که رضا خان ارتش= 740; مقتدرایجاد کردودرکشور= 8;مرکز به وجود آورد.دوران ق= 575;جارشاهد گسترش نیروه= 75;ی اجتماعی-اقت= 89;ادی وسیاسی ای بو= 583; که می بایست دگرگونی های سریع تری را موجب می شدند.انقلاب 11-1905(90-1284ه.ش)ودهه پس از آن ضعف های رژیم قاجارر= 75; برای یسیاری ازایرانیان آشکارساخت وبه برآمدن ی= 705; حکومت مقتدر ومتکی به ارت= 588; که می توانست براین ضعف ها فایق آید کمک کرد.رژیم قاجاربه اتحاد ناپای= 83;ارولغزنده گروه های طبق= 607; حاکمه بخصوص بخشی ازبزرگان ای= 04;ات ،زمینداران بزرگ،دربار®= 0;ان وکسانی که ازکودکی درخدمت حکوم= 78; بودند،متکی بودودربخش عمده دوران قاجارازحما®= 0;ت کلی اکثرروحانی = 8;نپرنفوذ نیزبرخورداž= 5;بود.انقلاب 11-1905(90-1284ه.ش)با آنکه بسیاری ازبازاریان وعلما را متح= 583; کرد اما تسلط= 588; برمنابع اصل= 40; قدرت ازجمله پلیس وارتش چنان ناچیز بود که حتی نم&#= 1740; توانست مالی= 75;ت های گذشته را وصول کند ومنابع مالی لازم برای اصلاحات عمد= 07; را فراهم آورد.سرانجا= 05; بسیاری به ای= 606; نتیجه رسیدن= 83; که تنها راه برای تشکیل حکومت مقتدر= 40; که بتواند ازمنافع سیا= 87;ی واقتصادی ای= 85;ان حمایت کند فرمانروایی مردقدرتمند®= 0; است که ارتش ضعیف ایران ر= 575; نوسازی کند وبه خودسری ا= 740;لات پایان دهد.چن= 740;ن فرمانروایی با برآمدن ودستیابی رض= 75; شاه به قدرت ازراه رسید.ا= 605;ا آزمندی وبیر= 81;می وسرکوبگری ا= 08; نسبت به هرکس که بیم مخالفتش میر= 01;ت ازاو چهرهای ساخت که ازآن فرمانروای ارمانی به بس= 740;اربه دوربود.نفوذ دو جانبه وگسترده انگ= 04;یس وروسیه درای= 85;ان دوران قاجار = 606;یز درتاخیراصل= 5;حات ومدرن سازی موثربود.رقا= 76;ت روس وانگلیس ازچندین راه = 575;یران را ازانجام اصلاحات اسا= 87;ی بازداشت:این دو قدرت تداو= 605; سلطنت را درسلسله فرزندان ولی= 93;هد عباس میرزا عملا تضمین کردند وبرای کمک به برتخت نشستن ولیعه= 83;های بعدی به نمای= 588; قدرت متوسل شدند.این پشت= 740;بانی خارجی عملا سلطنت قاجار= 85;ا دربرابرشورž= 8; ها وکشمکش ها= 740; مربوط به جان= 588;ینی حفظ کرد تا انکه حوادث روسیه از1905تا1921(سه انقلاب ویک جنگ جهانی)قد= 585;ت ونفوذ روسیه را درایران ب= 607; نحو موثری تض= 593;یف کردودرهمان حال مخالفت ب= 575; سیاست انگلی= 87; ابعاد بی سابقه ای داشت.همچنین واگذاری امت= 40;ازات اقتصادی به خ= 575;رجیان گرچه مواردی ازتوسع مدرن را به همراه داشت اما درجلوگیری ازتوسعه همه جانبه کشورب= 07; خصوص درمورد راه آهن که نه انگلیس ونه روسیه نمی خواستند درا= 40;ران به هیچ وجه ساخته شود دس= 578; کم عامل مهمی به شمارمی رفت. ایران دوران قاجارانقلا= 6;ی اصلاحگرانه را درسال های 11= -1905(90-1284ه.ش)موجب شد که درمقای= 587;ه با سایرانقل= 75;ب های خاورمیا= 06;ه دراین دوره طولانی تروع= 05;یق تربود.دلیل اصلی بی همتا= 740;ی این انقلاب ا= 740;ن بود که دو گروه اصلی در= 711;یردرآن یعنی طبقات بازاری وعلم= 75; دارای ویژگی هایی بودند ک= 607; باعث تاثیرگ= 84;اری سیاسی آن ها شد واین درجاهای دیگ= 85;نظیر نداشت .طبقات بازاری درای= 85;ان عمدتا مسلما= 06; بودند درحال= 40; که درنقاط دی= 711;رخاورمیانه یهودیان ومس= 40;حیانی بودند که اغل= 576; اصل و نسبشان خارجی بود یا وابستگی شدی= 83;ی به غرب داشتند.گرای= 88; های اصلی جنب= 588; های مخالفت ج= 608;یانه ایرانیان که پس از جنگ جهانی دوم با قدرت ظاهر شد دراواخردور= 5;ن قاجارنیز به چشم می خورد .ا&= #1740;ن گرایش ها دردوران حکومت رضا شا= 607; سرکوب شد وبه ناچار تا حد ز&#= 1740;ادی به خاموشی گر= 575;یید اما پس از کناره گیری اجباری او از سلطنت درسال1941(1320)دوبا&#= 1585;ه سربرافراشت گرچه دردوره 78-1953(57-1332ه.ش)شاهد سرکوب دوبار= 07; بود. یکی از ای&= #1606; گرایش ها اصلاح طلبی م= 604;ی گرای آزادی خواه بودکه محمد مصدق نخست وزیر سا= 604; های 53-1951(32-1330ه.ش)و جبهه ملی متح= 583; او بهترین نم= 575;ینده آن بودند.بسی= 575;ری از مدرن گرای= 575;ن و انقلابی ها= 740; اواخر دوران قاجار حتی کسانی کهدر جنبش های محل= 740; گیلان و آذرب= 575;یجان شرکت داشتند به این گرایش کلی وابسته بودند. هواداران ای= 06; گرایش برهدف هایی چون اصلاح نظام اداری و مالی ،حاکمیت قانون وقانو= 06; اساسی ،یک مجلس انتخاب= 40; قدرتمند ونف= 40; استبداد،و استقلال از فشار خارجی تاکید داشتن= 83; .گرایش دیگر گرایش مارکس= 40;ستی سوسیالیستی-= 05;مونیستی بود که در اواخر دوران قاجار کوچک اما صاحب نفو= 584; بود و بسیاری از رهبران حز= 576; دموکرات و همچنین احزا= 76; سوسیالیست وکمونیست بع= 83;ی به این گرایش تعلق داشتند.= 575;ین گرایش فعال وپرتلاش دردوران رضاشاه سرکو= 76; شد اما پس از جنگ در قالب حزب گسترده و مردم پسند تو= 583;ه به صحنه سیاس= 578; بازگشت که پس از کودتای 1953(1332) مانند گروها= 40; ملی گرای آزا= 583;ی خواه به دست محمد رضا شاه دوباره سرکو= 76; شد. گروه سوم را شاید بتوا= 606; جناح علمای مخالف نامید که برخلاف دو گرایش دیگر د= 585; فاصله بین دوران قاجار وانقلاب 79-1978(1357) دستخوش یک دگردیسی اید= 74;ولوژیک گردید.علما د= 585; دوره قاجار ودهه های پس از آن از سلطنت پشتیب= 75;نی می کردند ومخالف جمهو= 85;ی بودند. برخی از آنها ازیک مشروطه آزاد= 40;خواهانه حمایت می کردنند اما موضع اکثر آنها در جریا= 606; انقلاب مشروطه محافظه کارانه تر شد . نهضت تجدید ح= 740;ات یافته ای که از سال 1962 ( 1341 ) آغا= 586; شد و آیت ا... خم®= 0;نی مظهر آن بود مخالف تمرکز گرایی استبدادی حکومت محمد رضا شاه بود واز مفاهیمی چون جمهوری خواهی وهمنو= 75;یی با تهی دستان علیه ثروت مندان حمایت = 605;یکرد . این نهضت مخالفت جنبش = 662;یشین باسلطه بیگا= 06;ه بر کشور راحف= 592; کرد ، اما این مخالفت در می= 575;ن ملی گرایان ومارکسیست ه= 75; نیز یافت می شد . سیاست های اسلامی جدید برخی از عناص= 585; چپ وملی گرای= 740; را اقتباس کر= 583; اما با آرمان گرایی ، همنو= 575;یی با اسلام وآرمانهای حکومتی که هنوز نقصانی بر آن راه نیا&#= 1601;ته بود وبه بهره گیری از خطاب= 607; و تبلیغ روحا= 606;یون که سرکوب آن برای حکومت آسان نبود توانست طنین = 605;ردمی پیدا کند . این نهضت در سمت گ&#= 1740;ری جدید ایدئول= 08;ژیک خود همچنان ا= 586; این واقعیت ک= 607; علما از نظر مالی وایدئو= 04;وژیک از حکومت نسبتاً مستق= 04; بودند ، بهره مند بود .

بدین ترتیب شناخت دوران قاجار به درک پیشرفتهای شگفت انگیز بعدی کمک میک= 606;د . دوران قاجار با نشان دادن ویژگی وسرشت = 740;ک جامعه پیش مدرن واینکه چگونه خود را با مقتضیات ج= 583;ید وفق داد ، نکات بسیاری را نیز آشکار می سازد که دارای اهمیت ذاتی است .

دوران سلسله قاجار (1304-1175 ه ش ) بعنوان دورا= 06; عرضه داشت ها= 610; فرهنگي وهنر= 10; وجنبش هاي مه= 605; مردمي داراي برجستگي هاي بسياري است اين دوران مرحله اصلي گزار از جامع= 607; وفرهنگ ايرا= 06;ي پيش از مدرن به توسعه نوي= 606; ايران بشمار = 605;ي آيد.ايران ازدوران باستان تا عص= 585; جديد سهم عمد= 607; اي در ادبيات ، هنر و زندگي انديشمندان = 80;هان داشته وزيست گاه چندين دولت ، امپراطوري ،= 05;ذهب وجنبش هاي انقلابي ومخالفت جويانه اي بوده كه هم در درون وهم بسيار فراتر از مرزهايش منشا تاثيرا= 78; عمده اي گشته است .

ايران بيشتر به مفهوم يك هويت فرهنگي بود تا يك هويت ملي به معناي نوين آ= 606; اما يك چنين مفهوم فرهنگ= 10; هنوز هم بخش مهمي از هويت ايراني را تش= 603;يل مي دهد . حتي در دورانهايي ك= 07; يك دولت ايراني وجود داشته مرزهايش متغير بوده وزبانها وفرهنگهاي متعددي در درون اين مرزها به حيا= 578; خود ادامه ميدادند چنانچه در ايران امروز= 10; وبسياري كشو= 85; هاي ديگر نيز اين امر همچن= 575;ن وجود دارد. پيوستگي فرهنگي ودگر گوني هاي مكر= 585; واغلب ناگهاني سياسي يا سياسي مذهبي دو ويژگي عمد= 607; ايران از گذشته هاي دو= 585; بوده است كه گاهي ناظران خارجي را دچا= 585; حيرت وسردرگمي كر= 83;ه است . غربي ها ايران دوران قاجار را اغل= 576; جامعه اي شرق= 610; عقب افتادها= 10; ديده اند كه در آن ارزشها= 610; گوناگون واغلب نابخردانه ا= 10; حاكم بوده ود= 585; بهتيرن حالت نويسندگان غربي تنها تو= 575;نسته اند درباره جنبشهاي مخالف سياسي ومذهبي نظر بابيه يا انقلابيون سالهاي 1284 تا 1290 با هم دلي ودلبستگي چيزي بنويسن= 83; .

موضوعاتي چون تاريخ زبان ، فرهنگ ومذهب در تفك= 585; ايران قرن 19 و20 جايگاه مهمي داشته است ام= 575; بايد درنظر داشت كه كسان= 610; كه برملي گرايي ايران= 10; تاكيد دارند ديدشان درباره اين موضوع نسبت ب= 607; كساني كه به اسلام تكيه ميكنند بسيا= 85; متفاوت است. گرايش عمده فكري كه تحت تاثير ماركس= 10;سم قرار داشت در دوران قاجار ظهور كرد وبعدها نشرونما ياف= 78; . اين گرايش بر عوامل طبقات= 10; واجتمايي اقتصادي بيش از عوامل ملي واسلامي تاكيد داشته است .

نقد كتاب:

در نتيجه گيري كتاب بع= 583; از مقدمه چين= 610; از اشكال تاز= 607; شرايط اجتماعي در زمان ناصرالدين شاه نام برده است كه در بين آنها فقط مي توان به سينم= 575; وعكاسي صحه گذاشت مه اين دو نيز سوغات= 610; بيش نبود كه از سفر ناصرالدين شاه به فرانس= 607; به ايران آمد وبا قاطعيت م= 610; توان عنوان كرد كه در زمان ناصرال= 83;ين شاه پيشرفتي از علم وبهداشت ديد= 07; نشد وتنها زير ساختهايي كه از صدارت امي= 585; كبير يادگار بود بعد از تبعيدش ناكا= 05; ماند.

پرفسور كدي همچنين يكي ا= 586; شرايط لازم ر= 575; براي اصلاحا= 78; جدي ايجاد ارتش قوي توس= 591; رضاخان عنوا= 06; كرد كه از جامعه شناسي با اين موقعي= 578; بعيد به نظر مي رسد كه ارتشي را كه تحت كنترل بيگانه وهمچ= 06;ين رودر روي مرد= 605; واقوام گوناگون اير= 75;ني در طي حكومت رضا خان قرار گرفته است را يكي از موفقيتهاي ا= 08; باز شمارد و نهايتاً پا ر= 575; فراتر گذاشت= 07; وعنوان ميكن= 83; كه تمامي مبا= 606;ي اجتماعي واقتصادي مه= 05; ومدرن در ايران طي سال= 607;اي 1304 الي 13= 55 انجام شد اين نظر ايشان بس= 610;ار تامل بر انگي= 586; است در سالهايي كه اوج عقب ماند= 711;ي و بيسوادي در ايران بود و هر روز هم آمار بيسوادي و سو= 569; بهداشت بالاتر مي رف= 578; را دوران ساخ= 578; مباني مهم ومدرن بداند= 67;

در بخش ديگري مي خوانيم كه پرفسور كدي مقايسه اي را بين كشورمان = 608; مصر، تركيه انجام داده است وجالب اينكه نتنها آنها را موفق تر وپيشرفته تر دانسته بلكه صراحتا= 11; اعلام مي كند علت اين پيشر= 601;ت نزديكي به غر= 576; است !

نهايتا مي توان درك كرد چرا وزارت ارشاد وقت عل= 610; رغم ارادات خاص به اين گونه كتابها انتشار اين كتاب را دو سال به حالت تعليق درآور= 83; .

منابع

كدي.نيكي آر(1925-1796) ايران دوران قاجار وبرآمدن رضاخان .ترجمه مهدي حقيقت خواه .تهران نشرشابك

آرشيو روزنامه همشهري ( پنجشنبه 6 اسفند 83 مقاله نقد نتايج انقلاب ايرا= 06; اثر كدي )

سايت &nbs= p; iranfarhang.com

سايت ucla history faculty

سايت balzan.com