دانشکده
علوم اجتماعی
دانشگاه
تهران

کتاب
اینترنتی

احمد
طالبی

Ahmad
[email-masked]

كارنوشت
دانشجويي
براي جامعه
شناسی ادبیات

زير
نظر دكتر
محمدرضا
جوادي يگانه

دی 1386

مقدمه

در حال
حاضر بسياري
كتابها به
صورت
اينترنتي از
طريق
كتابخانه هاي
آنلاين در
دسترس بوده و يا
از طريق ايميل
در گروههاي
اينترنتي يا
كلوپهاي
مرتبط به صورت
رايگان
مبادله شده و
يا خريد و
فروش مي شوند.

کتابهای
الکترونیکی یا
ایبوکها، در
متدهای
خواندن مردم
انقلابی عظیم
بپا کرده اند.
راحتی یک نکته
بزرگ برای
فروش ایبوکها
بوده، چون حمل
کردن   لپ تاپ یا
ebook reader از
حمل کردن
تعداد زیادی
کتاب آسان تر
است. علی رغم
تمامی سودهایی
که این
تکنولوژی
دارد، هنوز هم
موافقان و
مخالفان خاص
خود را داراست.

eBook يا كتاب
الكترونيكي،
پديده اي
كاملاً تازه است
و مي رود تا
نظام آموزش و
اطلاع رساني
را با دگرگوني
هايي اساسي
مواجه سازد.
كتاب هاي الكترونيكي
يا eBooks صرفاً
نسخه هاي
الكترونيكي
مطالب مكتوب
نيستند. بلكه
مي توانند
علاوه برمتن‏‎‍،
صوت و تصاوير
و… رانيز شامل
شوند. بعلاوه
مي توانند
درقالب فايل
هايي كه مي
تواند توسط يك
رايانه اجرا
شود مانند
قالب هاي Word Text ،HTML ،
PDF وفايل هاي
اجرايي EXE
درآيند.

سادگي
اجرا، سادگي
جستجو در متن
، داشتن قالب زيباتر،
منسجم بودن
مطالب، امكان
عرضه يا فروش
ساده تر و سريعتر،
داشتن قابليت
افزودن
امكانات
مالتي مديا و
… ازجمله
ويژگي هايي
هستند كه كتاب
الكترونيكي
را به عنوان
يك رسانه نوپا
و رو به رشد از
ساير رسانه
هايي از اين
دست ممتاز مي
گرداند.

ایبوک
سودهایی مثل
دسترسی سریع، یک
تجربه مطالعه
پیشرفته با
امکان هایلایت
و سرچ کردن را
داراست. ایبوکها
همچنین می
توانند با صدای
بلند از کامپیوتر
برای شما
خوانده شوند.
(در صورت قرار
دادن این خاصیت)

نهادهاي
بسيار زيادي
با درك اهميت
اين رسانه، به
حمايت و گسترش
اين پديده
نوپا اقدام مي
كنند كه قصد
آنها توسعه
هرچه بيشتر
نشر الكترونيك
و بهادادن به
اين پديده
است. براي
مثال،
نمايشكاه كتاب
فرانكفورت
7جايزه
ساليانه براي
كتاب هاي الكترونيكي
برگزيده
اختصاص داده
است كه شامل جايزه
اي ويژه به
مبلغ 100 هزار
دلار مي باشد.

اكنون
سايت هاي
فراواني مي
توان يافت كه
از نويسندگان
ديجيتال
استقبال مي
كنند.

همچنين
جنبشي تحت
عنوان پروژه
گوتنبرگ(Project Gutenberg)  شكل
گرفته است كه
هدف آن تبديل
كتاب هاي عادي
به كتاب هاي
الكترونيكي
است. هزاران
كتاب كه تا
كنون در
كتابخانه ها و
يا كلكسيون
هاي خصوصي
موجود بودند
اكنون درقالب
ديجيتال در
دسترس همگان
قرار مي
گيرند.

آنچه در
این تحقیق به
دنبال آن بوده
ام این است که
در فضای مجازی
تا چه حد از
اين گونه
كتابها
استقبال مي
شود‏، ضرورت و
دليل اصلي
ارائه اين
كتابها به اين
شيوه چيست،
مزايا و معايب
عمده كتابهاي
اينترنتي در
مقابل
كتابهاي چاپي
كدامند، چه
نوع كتابهايي
بيشتر در اين
فضا ارائه مي
گردد، عرضه
كننده اصلي در
فضاي مجازي چه
كساني هستند و
كدام تيپ از
افراد
مشتريان اصلي
اين كتابها را
تشكيل مي دهند
و به لحاظ شکلی
فرمت
های اساسی
کتاب اینترنتی
از چه نوع
بوده و
استفاده از
آنها نیازمند
چه امکاناتی
است؟

روش
تحقيق

تلاش
اصلي در
پاسخگويي به
اين سوالات از
طريق مشاهده
سايتهاي
اينترنتي
مرتبط و جستجو
در كتابخانه
هاي آنلاين صورت
گرفت. گروههاي
اينترنتي و
كلوپهاي
مربوط به بحث
در مورد كتاب
هم از ديگر
منابعي است كه
مورد استفاده
قرار گرفته.

همچنين
از برخی
مقالات موجود
در این زمینه
نیز در نگارش
این تحقیق
استفاده شده
است.

محتواي
وبلاگهايي كه
در مورد كتاب
مي نويسند نيز
از ديگر منابع
اين تحقيق
است.

شرح
مختصری از برخی
انواع فرمتهای
ایبوک

PDF: ایبوکهای
pdf رایجترین
فرمت کتاب
الکترونیکی
هستند به گونه‌ای
که بسیاری ایبوک
را تنها با این
فرمت می‌شناسند.
نرم‌افزار
مورد نیاز برای
خواندن این
گونه ایبوک‌ها
Adobe Reader است که
با حجم کم حتی
از اینترنت هم
به راحتی قابل
دانلود و
استفاده است.
فرمت pdf تصویر شده
متن است. یعنی
مخاطب نه با
متن که با تصویری
از متن مواجه
است. این تصویر
ممکن است از
تبدیل متن با
استفاده از نرم‌افزارهای
مبدل متن به
تصویر حاصل
شده باشد یا اینکه
مستقیما از
اسکن کردن
صفحات کتاب
چاپ شده حاصل
شده باشد که
البته در صورت
اول از کیفیت
بالاتری
برخوردار است.

DOC:
مطالعه ایبوکهای
Microsoft Word به
راحتی انجام می‌شود.
برای استفاده
از این ایبوکها
تنها کافی است
نرم‌افزار office بر روی
دستگاه نصب
باشد که در ایران
به دلیل نبود
قانون کپی رایت
بر خلاف
کشورهای غربی
مجانی است و
به آسانی رد و
بدل می‌شود (قیمت
یک نسخه نرم‌افزار
Microsoft Office
در غرب ۵۰۰
دلار است.
مخاطب در این
گونه ایبوکها
با اصل نوشته
مواجه است و می‌تواند
به دلخواه خود
و با سلیقه
شخصی فونتها و
سایز آنها و
حتی صفحه‌بندی
کتاب را تغییر
دهد.

HTML: از دیگر
فرمت‌های
موجود کتاب اینترنتی
که وسیعا مورد
استفاده قرار
گرفته، صفحات html است.
برای خواندن این
صفحات، به وسیله
یا ebook
reader
خاصی نیاز نیست،
هر کسی می‌تواند
از ایبوکهای html با browser
که تقریبا روی
همه کامپیوترها
نصب است
استفاده کند.
صفحات html در قیاس با
سایر فرمت‌ها
حجم کمتری را
نیز اشغال می‌کنند.

EXE: فایل‌های
exe فایلهای
اجرایی هستند
و بر روی ویندوز
یا سیستم عامل
داس قابل اجرا
هستند. این فایل‌ها
در قیاس با سایر
انواع کتابهای
الکترونیک،
حجم کمتری را
می‌گیرد
چنانچه
کتابهای بزرگی
چون شاهنامه
فردوسی، مثنوی
معنوی مولانا
و کلیات سعدی
با حجمی کمتر
از دو مگابایت
قابل دسترسی
هستند. خواندن
این کتابها نیاز
به هیچ نرم‌افزار
اضافه‌ای
ندارد.

مزاياي
كتاب هاي
الكترونيكي

اولین
مزیت یک ایبوک
سهولت انتقال
آن است. یک
کتاب الکترونیک
می‌تواند به
راحتی از اینترنت
دانلود شود، می‌تواند
ضمیمه ایمیل
شده و به
افراد مورد
نظر ایمیل
شود، بدون هزینه
به هر تعداد
دلخواه تکثیر
می‌شود و
تعداد بسیار زیادی
از آنها بر روی
یک سی‌دی می‌گنجد.

همچنین
در اغلب
کتابهای
الکترونیک به
سادگی امکان
جستجو مهیاست
و خواننده‌ای
که تنها به
بخشی از کتاب
نیاز دارد، می‌تواند
به راحتی آن
را یافته و به
سراغ آن برود.

ورق زدن
کتاب الکترونیک
هم در قیاس با
کتاب چاپی
ساده‌تر است.
در بسیاری فرمت‌های
ایبوک تنها با
یک کلیک می‌شود
به بخش مورد
نظر رفت.

عرضه
كنندگان
كتابهاي
اينترنتي چه
سايتهايي
هستند؟

سايتهاي
اينترنتي
عرضه كننده
ايبوك را در
چند دسته مي
توان ديد:

الف:
سايتهاي شخصي:

اين
سايتها به
ترويج آثار و
انديشه هاي يك
شخص مي
پردازند و
ممكن است از
سوي خود وي يا
هوادارانش
طراحي و اجرا
شده باشد.
چنين
سايتهايي
بيشتر افراد
مشهور همچون
سياستمداران،
روشنفكران
برجسته و
نويسندگان
بزرگ را شامل
مي شود.

مانند
سایت سید‌هادی
خسروشاهی (http://www.khosroshahi.net)، دکتر
سروش، دکتر کدیور،
وبلاگ عقلانیت
و معنویت
(دکتر مصطفی
ملکیان) و...

ب:
كتابخانه هاي
اينترنتي:

با
گسترش دامنه
كتابهاي
اينترنتي و
افزايش كمي
اين كتابها،
كتابخانه هاي
اينترنتي نيز
رونق گرفته
اند. اين
كتابخانه ها
معمولا فارغ از
محتوا و
نويسنده كتاب
به عرضه آنها
مي پردازند.
در اين
كتابخانه ها
مي توان به
كتابهاي
مختلف در
زمينه هاي
متفاوت دسترسي
يافت.

اين
گونه سايتها
همچنين در
بعضي موارد
امكان درخواست
كتاب را نيز
براي
مخاطبينشان
فراهم مي
آورند و از
اين طريق
ارتباطي
دوسويه ميان كتابخانه
و مراجعه
كننده يا سه
جانبه ميان
اين دو و ساير
خوانندگان
فراهم آورده و
از اين طريق
به تقويت
آرشيو خود و
همچنين براوردن
نياز مراجعه
كنندگان مي‌پردازند.

كتابخانه
مجيد زهري،
كتاب فارسي (http://www.KetabFarsi.org)،
قفسه (http://www.farsiebook.com)،
اميد ايران (http://www.irebooks.com)،
پارس ايبوك (http://www.ebookpars.com)
تعدادي از اين
كتابخانه‌ها
هستند كه
كتابهاي
فارسي را عرضه
مي‌كنند.

ج:
وبلاگهاي
كتاب:

بعضي
از علاقمندان
كتاب اقدام به
عرضه كتابها
از طريق لينك
دادن به آنها
در وبلاگ شخصي
شان مي كنند.
نويسندگان
اين وبلاگها
با انتخاب
كتابهايي
مشخص و معرفي
به
خوانندگانشان
اين كتابها را
عرضه مي
نمايند. اگرچه
كتابهاي
ارائه شده در
يك وبلاگ از
حيث تنوع و
كثرت در سطح
بالايي نيست
اما به دليل
معرفي انجام
شده و همچنين
امكان گفتگو
در مورد كتاب
جذابيتهاي
خاص خود را
دارد.

در
ميان
وبلاگهاي
فارسي مي توان
از كتابخانه آفتاب
(http://aftablib.blogfa.com)،
كتابخانه
گويا (http://ketabkhaneyegooya.blogspot.com)،
كتابخانه
پارسا و... نام
برد.

د:
سايتهايي با
مخاطب يا موضوع
خاص:

بعضي
سايتها براي
مخاطبين خاص
تعريف شده‌اند
و فقط به اين
مخاطبين
سرويس مي‌دهند.
اينگونه
سايتها كار
خود را در يك
زمينه مشخص
تعريف كرده و
در همين زمينه
به جذب مخاطب
مي‌پردازند.

كتابخانه
هم ميهن، آواي
آزاد،
كتابخانه دوات
(www.rezaghassemi.org/davat.htm)،
خوابگرد (http://khabgard.com) و
كتابخانه آدم
و حوا مشخصا
در زمينه
ادبيات فعالند
و کتابخانه
کودکان (http://www.koodakan.org) که
قصه های
کودکانه را
نشر می‌دهد.

ه:
سايتهاي مروج
انديشه:

برخي
گروههاي
سياسي يا
ايدئولوژيك
نيز از اين
طريق در صدد
نشر افكار و
انديشه
هايشان
برامده اند.
اين مساله
بيشتر در مورد
گروههايي صدق
مي كند كه
كمتر امكان
نشر
كتابهايشان
را به صورت
چاپي مي
يابند.

كتابخانه
آريايي (http://www.ariayemusic.com/ketab/ketab.html)،
آرشيو
ماركسيستها (http://www.marxists.org/farsi)،
كتابخانه
جبهه ملي (http/www.chebayadkard.org/ketabkhaneh)  و سایت
شیعه (http://www.al-shia.com) را مي‌توان
به عنوان
مثالهايي از
اين دسته ذكر
كرد.

و:
کتابخانه‌های
صوتی:

بعضی
کتابخانه‌ها
به صورت صوتی
هستند. یعنی
متن کتاب را
به صورت صوتی
در اختیار
مراجعه‌کنند
می‌گذارند.
مثلا در
کتابخانه
ستاره قرمز می‌توان
آثاری چون صدای
پای آب، شازده
کوچولو و... را
به صورت صوتی
دریافت کرد.
حکایت سرزمین
من و نامه به
سحر هم در
کتابخانه گویا
قابل دستیابی
هستند و
کتابخانه هم‌میهن
نیز فایلهای
صوتی داستانهایی
چون زنده به
گور، اتوبوس،
فارسی شکر است
و... را عرضه
کرده است.

بدیهی
است اصلی‌ترین
مزیت فایل صوتی
به نوشتاری
فراهم آوردن
امکان برقراری
ارتباط با متن
در حین انجام
سایر کارهاست.

ایراد
مهم کتابهای
صوتی حجم بالای
آنهاست که
چنانچه قرار
باشد از اینترنت
دانلود شوند
زمان زیادی را
مصروف خود
خواهند کرد.
مثلا در حالی
که فایل صوتی
زنده به گور بیش
از ۶ مگابایت
حجم دارد،
اندازه pdf همین
کتاب کمتر از ۱۴۰
کیلو بایت
است.

آشنایی
با برخی
کتابخانه‌ها

در
این قسمت به
برخی
کتابخانه‌هایی
که مشخصا
کتابهای ادبی
را عرضه می‌کنند
همراه با برخی
نمونه کتابهای
موجودشان
اشاره می‌شود:

کتابخانه
اینترنتی آدم
و حوا: این سایت
برخی کتابها و
داستانهای
فارسی را در
معرض استفاده
مراجعینش
گذاشته است.
کتابهای
موجود در این
سایت اغلب به
صورت لینک
بوده و اصل
آنها در سایت
دیگری وجود
دارد. از جمله کتاب
موجود در این
کتابخانه می‌شود
به بعضی نوشته
های صادق هدایت
همچون «بوف
کور»، «توپ
مروارید»،
«حاجی آقا» و
همچنین نوشته‌هایی
از هوشنگ گلشیری
و صادق چوبک و...
اشاره کرد.

کتابخانه
ستاره قرمز (http://red-star.blogfa.com): در این
وبلاگ هم
کتابهایی
اگرچه نه زیاد
اما با مشتریان
خاص خود عرضه
می‌شود. در این
کتابخانه می‌توان
به کتابهایی
همچون «بینوایان»
ویکتور هوگو،
«شب خسوف»،
«صد سال تنهایی»
و «از عشق و شیاطین
دیگر» مارکز،
«صدای پای آب»
سهراب سپهری،
مجموعه آثار
برتولت برشت (۹
اثر)، «اسرار
گنج دره جنی»
ابراهیم
گلستان،
«چرند و پرند»
علی
اکبر دهخدا،
«فصل گستاخی»
غلامحسین ساعدی،
«باغ آلبالو»
آنتوان چخوف
و... دست یافت.

ایبوک
پارس (http://www.ebookpars.com):
این سایت
کتابهایی در
دسته های
متعدد فراهم
آورده که از
جمله این دسته‌ها
کتابهای شعر و
داستان هم
وجود دارد.

کتابهای
ادبی این سایت
عموما مربوط
به آثار
بزرگان شعر و
عرفان تاریخ ایران
است. از جمله این
آثار می‌شود
به شاهنامه
فردوسی، دیوان
حافظ، رباعیات
خیام، مناجات‌نامه
خواجه
عبدالله،
گلشن راز شیخ
محمود شبستری
و... اشاره کرد.

خوابگرد
(http://www.khabgard.com): این سایت
در بخشی با
عنوان «ضد
سانسور» و با
توضیح «ترمينال
آثاری که اصلا
و يا به‌طور
کامل، اجازه‌ی
چاپ در ايران
ندارند.» ایبوکهایی
را عرضه کرده
که از آن جمله‌اند:
فصل
سانسورشده‌ی
رمان «شوخی»
ميلان
کوندرا،  رمان
«آهستگی»
ميلان
کوندرا،
داستان کوتاه
«بولداگ»
آرتور ميلر، نوول
«شب خسوف»
گابريل
گارسيا
مارکز،  فیلمنامه‌ی
«سگ آندلسی»  لوئیس
بونوئل و
سالوادور دالی،
رمان
«چاه بابل»
رضا قاسمی، رمان
«قابله‌ی
سرزمين من»
رضا براهنی،
رمان
«در ولايت
هوا» هوشنگ
گلشيری،  رمان
«شاه
سياهپوشان»
هوشنگ گلشيری، رمان
«کريستين و
کيد» هوشنگ
گلشيری، رمان
«زنان بون
مردان»
شهرنوش پارسي‌پور،
رمان
«بوف کور»
صادق هدايت،
«البعثة
الاسلامية
الي البلاد
الافرنجية» صادق
هدايت، «داستان‌های
زنان» جلال آل‌احمد،
«سنگی
بر گوری» جلال
آل‌احمد و...

قفسه
(http://www.farsiebook.com):
کتابخانه‌ای
نسبتا بزرگ و
پربیننده است
که کتابهای
خود را در
چهار دسته
«ادبیات»،
«علوم»، «دین
و فلسفه» و
کامپیوتر
عرضه کرده
است. این
کتابخانه
همچنین بخش‌هایی
برای معرفی
تازه ‌های
کتاب، برترین‌های
ادبی، برترین‌های
علمی و پربیننده‌ترین
کتاب‌ها دارد.
امکان ثبت
کتاب جدید را
برای مراجعینش
فراهم کرده تا
هم خوانندگان
و هم نویسندگان
بتوانند
کتابهای مورد
نظرشان را به
آرشیو این
کتابخانه
اضافه نمایند.

این
کتابخانه در
روز گاه تا
نزدیک ۴۰۰۰
بازدیدکننده
دارد.

پربیننده‌ترین
کتابهای این
سایت چیزی شبیه
به کلماتی است
که مشهور است
ایرانی‌ها در
اینترنت بیش
از همه جستجو
می کنند. سينوهه
(پزشك مخصوص
فرعون)، فصل
سانسورشده
شوخي  میلان
کوندرا، راهنماي
مسايل جنسي
برای خانمها، آشپزي
و غذاهاي
ايراني  و...

در
میان کتابهای
ادبی نیز
مجموعه متنوعی
از کتب شعرا و
عرفای بزرگ ایرانی
همچون مثنوی
معنوی
مولانا،
شاهنامه
فردوسی، دیوان
حافظ، منطق‌الطیر
عطار و.. گرفته
تا رمانهای نویسندگان
معاصر مانند
صادق هدایت،
همسایه‌های
احمد محمود،
شازده کوچولوی
احمد شاملو،
زن زیادی جلال
آ‌ل‌احمد و...
وجود دارد.
ترجمه بسیاری
رمانهای
مشهور خارجی
را نیز می‌توان
در این سایت یافت.
«صد سال تنهایی»،
«روسپیان
سودازده من»،
«از عشق و شیاطین
دیگر»، «سه
داستان
کوتاه»، «رویاهایم
را می‌فروشم»
از گابریل
گارسیا
مارکز، «بیگانه»
آلبر کامو،
«وداع با
اسلحه» ارنست
همینگوی،
«دوشس و
جواهرفروش» ویرجینیا
ولف، «شبهای
سپید» فئودور
داستایوسکی،
داستانهای
کوتاه کافکا
و... همگی به
صورت فایلهای pdf شده، html یا exe در این
سایت قابل دستیابی
هستند.

کتابخانه
الکترونیکی
دوات (www.rezaghassemi.org/davat.htm): این
کتابخانه بر
روی سایت شخصی
رضا قاسمی
قرار داشته و
کتابهایی را
در حوزه‌های
رمان و
داستان، شعر و
نمایشنامه گزینش
کرده و در
دسترس گذاشته
است. برخی از این
کتابها
عبارتند از «وردی‌که
بره‌ها می‌خوانند»
(متن کامل
رمان) رضا
قاسمی، «خواب
چسبناک
پروانه در تبعید»
(دفتر شعر) مریم
هوله، «پوف»
(نمايشنامه)
عباس
نعلبنديان،
«کلثوم
ننه» آقا جمال
خراسانی، «جوانی»
(رمان) جان
کوئتزی، «عارفی
در پاريس» (
رمان) کامران
بهنيا و...

کتابخانه
مجید زهری (http://www.majidzohari.com): این
کتابخانه هم
مجموعه
کتابهایی را
در دو بخش ادبیات
داستانی و شعر
و همچنین تاریخ،
پژوهش و سیاست
عرضه کرده
است. علاوه بر
این کتابخانه
مجید زهری بخشی
را نیز به نقد
و معرفی
کتابها و اندیشه
ها اختصاص
داده و نقدها
را گرد آورده
است.

در بخش
ادبیات
داستانی و شعر
این کتابخانه
به کتابهایی
چون مدير
مدرسه؛ جلال
آل‌احمد، مجموعه
قصه‌های صمد
بهرنگی، توپ
لاستيکی؛
صادق چوبک، فارسی
شکر است؛
محمّد علی
جمالزاده، جلو
قانون؛
فرانتس کافکا،
مجموعه
اشعار خسرو
گلسرخی، 24
ساعت در خواب
و بيداری/ صمد
بهرنگی، مرگ
يزدگرد
(نمايش)؛
بهرام بيضايی،
آيات
شيطانی(جلد
اوّل)؛ سلمان
رشدی، آثار
صادق هدایت (۱۲
اثر)، هوشنگ
گلشیری (۵
اثر)، عباس
نعلبندیان (۹
اثر) و.. برمی‌خوریم
که البته اغلب
اصل کتاب در
سایتهای دیگر
است و صرفا لینک
دستیابی به
آنها در این
سایت گذاشته
شده است.

کتابخانه
کودکان (http://www.koodakan.org):
این کتابخانه
مختص کودکان
تعریف شده و
در آن
داستانها و قصه‌های
کودکانه‌ای
همچون كدو قلقله
زن، صلح حيوانات،
خرگوش
باهوش، چوپان
دروغگو، گنج
دزد دريائي
و... با فرمت html و
بعضا به صورت
تصویری یا فلش
باصدا قابل
دسترسی است.

فرصت‌ها
و تهدیدات کتاب
الکترونیک

ایبوک‌ها
و کتاب‌های
الکترونیک در
حوزه ادبیات نیز
از گستردگی
خاصی بهره‌مند
هستند. بخشی
از این گستردگی
به فضای روانی
موجود در حوزه
کتاب‌های چاپی
برمی‌گردد.
معمولا در
فروش آثار برخی
نویسندگان به
عباراتی چون
متن کامل، اصلی
یا
سانسورنشده
برمی‌خوریم
که نمایش‌دهنده
بی‌اعتمادی
موجود در عرصه
چاپ این آثار
است. در فضای
مجازی این بی‌اعتمادی
کمتر وجود
دارد و بسیاری
مشتریان این
فضا در پی
آثار این نویسندگان
خاص هستند.
همچنین برخی
کتابهایی که
واقعا سانسور
شده‌اند و یا
اجازه نشر نیافته‌اند
هم در این محیط
قابل دستیابی
هستند. نمونه
بارز آن کتاب
«دلبرکان غمگین
من» است که
چندی پیش توقیف
و جمع‌آوری
شد، اما در
فضای مجازی به
صورت pdf در اختیار
خوانندگان
است. رمان آیات
شیطانی را نیز
که به دلیل
محتوایش
کفرآمیز
دانسته شده، می‌توان
به راحتی از
کتابخانه‌های
آنلاین
دانلود کرد.

بسیاری
کتاب‌ها نیز
اساسا بدون
آنکه تلاشی در
جهت عرضه چاپی
آنها باشد به
این فضا راه یافته‌اند.
نویسندگانی
که تنها در پی
ارائه نوشته‌هایشان
هستند، می‌توانند
با کمترین هزینه
این کار را در
اینترنت
انجام دهند و
از همین رو
است که بسیاری
نویسندگان
تازه‌کار یا
گمنامی که امیدی
به فروش کتاب‌هایشان
ندارند در
کتابخانه‌های
اینترنتی،
عرضه کتاب می‌کنند.

سهولت
و هزینه پایین
ارائه کتاب در
فضای مجازی،
البته که تهدیداتی
را نیز در پی
دارد. فضای
مجازی فارغ از
هرگونه داوری
و نظارت است.
اگرچه این
فراغت، امکان
داوری را یکجا
در اختیار
خواننده می‌گذارد
و از این حیث
مثبت است اما
موجب آن نیز می‌شود
که خواننده با
انبوهی از
کتابهای
جورواجور قوی
و ضعیف مواجه
شود و عملا
توان خود را
در انتخاب از
دست بدهد.

همچنین
این گونه عرضه
کتاب می‌تواند،
باعث شود تا
خصوصا در مورد
آثار ترجمه شده،
هرکسی حتی تمرین‌های
اولیه خود را
نیز به عنوان
کتاب عرضه
دارد و
خواننده را با
کارهایی ضعیف
مواجه کند،
حال آنکه در
مورد کتابهای
چاپی معمولا
ناشران به دلیل
ریسک کار، دقت
بیشتری در
انتخاب و نشر
آثار اعمال می‌کنند.

از
دیگر مواردی
که می‌شود به
عنوان زیان
احتمالی ایبوک‌ها
به آن اشاره
کرد، از دست
رفتن مالکیت
معنوی برای
صاحب اثر است. یک
ایبوک به راحتی
و بی‌اعتنا به
حقوق مولف و
مترجم و ناشر
و... از طریق به
اشتراک
گذاشتن فایل
کامپیوتری آن
دست به دست
شده و در اختیار
همه قرار می‌گیرد.
به سادگی می‌شود
تولید دیگری
را با کمترین
هزینه به فایل
کامپیوتری
بدل ساخته و
از طریق وبلاگ
یا سایت کامپیوتری
عرضه کرد.

راههاي
ديگر نشر كتاب

مراجعه
به سايتهاي
مربوطه تنها
راه دريافت كتاب
الكترونيك
نيست. امروز
بسياري از
كتابها از
طريق فايلهاي
به اشتراك
گذاشته شده
كامپيوترهاي
شخصي و به مدد
نرم افزارهاي
جستجوگر قوي
مبادله مي
شوند.

همچنين
بسياري از
افراد عموما
همفكر با ايجاد
گروههاي
ايميلي با
يكديگر در
ارتباط بوده و
از طريق
صندوقهاي پست
الكترونيك
كتاب مبادله
مي كنند.

تبادل
كتاب از طريق
كلوپهاي
اينترنتي نيز
انجام مي گيرد