working paper-shokoofeh akbari

دانشكده علوم اجتماع= 10; دانشگاه تهران

نمایش ای= 585;انی :ادبیات ایرا= 606;ی

در باب نقالی

شکوفه اکبری

كارنوشت دانشجويي براي جامعه شناسی ادبیا= 78;

زير نظر دكتر محمدرض= 75; جوادي يگانه

دی 1386

تعریف نقالی

نقالی عبارتست از نقل یک واقعه &#= 1740;ا قصه ،به شعر ی&#= 1575;به نثر، با حرکا= 578; وحالات وبیا= 06; مناسب دربرابر جمع. ازآن جهت که تکیه نقالی ب= 740;شتر بر احساسات تماشاگر است تا منطق واستدلال وی = 608; قصد القای ان= 583;یشه ی خاصی را با توسل به استدلال ندارد با خطابه متفاو= 78; است.موضوع آن داستانها و قهرمانان فو= 02; طبیعی واسطوره ای هستند وقصد واقع بینی صر= 601; را نیز ندارد.

منظور از نقالی سرگرم کردن وبرانگ= 40;ختن هیجانها و عواطف شنوندگان وب= 40;نندگان است به وسیله &#= 1740; حکایت جذاب،لطف بی= 75;ن،تسلط روحی برجمع،حرکا= 8; وحالات القاَکننده = 08; نمایشی نقال

به آن حدکه بیننده هردم اورا به جای یکی از قهرمانان داستان ببین= 83; وبه عبارت دی= 711;ربتواندبه تنهایی بازی= 11;ر همه ی اشخاص بازی باشد.

تاریخچه = 740; نقالی

در ایران پیش از اسلام واقعه خوانی= 48;قصه سرایی موزون= 40; همراه با نواختن یک ساز(احتمالا چنگ)بوده است.مسیر این= 711;ونه نقالی اوازی را که بیشتر به قوالی تعب= 740;ر می شودچه در موسیقی وچه د= 585; روایات مربو= 91; به پیش از اسلام میتوا= 06; دنبال کرد.ام= 575; هنگامی که ای= 585;ان بوسیله عربهاوسپاه اسلام فتح شدبرخی ایین ها جای خودرا به ایین اسلا= 605;ی داد،عربها نمایش را نمی شناختندوبه قول بهرام بی= 590;ایی:عربها نمایشی نداشتندتاآ = 6; رابه ارمغان آورندویا من= 93; کنند.علمای اسلام با تفس= 740;ر ایات شبیه سا= 586;ی را طرد می کردند بدین گونه تا مدته= 575; نمایش به معن= 575;ی اصلی آن وجود نداشت.

قوالی چو= 606; به قرنهای او= 604;یه اسلامی رسید شاید به دلیل محدود شدن حت= 740; گاه ممنوع شد= 606; موسیقی همرا= 07;ی ساز را از دست دادواز آن تنها نقل واقعه باقی ماند؛پس واقعه خوانا= 06; برای جبران ا= 740;ن کمبود با تکی= 607; بر بازیگری وتقویت شرح و= 576;یان به نقل پرداختند.بد= 40;ن ترتیب نقالی دوره ی اسلام= 740; نخستین تحول را برای حفظ وادامه ی خود طی کرد.در اول&#= 1740;ن سده های اسلا= 605;ی نقالی با شکل تازه اش تنها شکل بازیگری بود که هیچ دل&#= 1740;لی برای ممنوع کردنش وجود نداشت،وشایž= 3; به علت همین تنها شکل بودنش تقریب= 75; همه ذوق های نمایشگری وق= 78; به ان متوجه شدودرآن تجس= 05; یافت وبارور شد؛چنانکه بزودی نقالی توسعه یافت وتقسیم بندی= 07;ا و شعبه های دی&#= 1711;ری با قرارداده= 75;ی خاص پیدا کرد.

انواع نقالی

شاهنامه خوانی

مناقب خوانی

فضایل خوانی

حمله خوا= 606;ی

روضه خوا= 606;ی

پرده خوا= 606;ی (شمایل گردان= 740; وصورت خوانی)

سخنوری=

در قرون پیش اž= 6; ورود اسلام وتاقرون ششم اسلامی داستانهای خداینامه هاوشاهنامه هاواساطیر وافسانه های کهن که سرشار ازدلاورمرد®= 0;هاوستایش صفات جنگاور= 40; وشجاعت ورادمردی بود؛نقل می ش= 583; اما از اواسط قرن ششم با ظاهر شدن اند= 740;شه های صوفیانه وعارفانه کمابیش روحی= 07; عرفانی عامی= 75;نه ای در نقالان وکارشان برو= 86; کرد،واز سوی = 583;یگرنقالی وسیله ی تبلی= 594;ات مذهبی شد.شیع= 607; پس از کسب قوت برای نشر مذه= 576; خود از«مناق= 76; خوانان »یا «مناقبیان»= 5;ستفاده کرد.مناقبیا= 06; ظاهرا از دور= 607; ی ال بویه در عراق وجود داشتند.زیرا درست در آغاز دوره ی سلجوق= 740; که شیعه در نهایت ضعف بس= 585; می بردند،مناق= 6;یان در طبرستان وبعضی نواحی عراق سرگرم کار بودند.

مناقب خوانان قصید= 07; های رافضیان راکه در مدح علی«ع»وسایž= 5;ایمه اطهاربود،دž= 5;کوی وبرزن وبازا= 85; می خواندندودر= 0;نها گاهی به دسته ای از صحابه که غاصبان حق شمرده می شدن= 583; تعریضاتی وجود داشت.برگردا= 40;ن مناقبیان حلقه هایی از شیعه وگاه مردم دیگر تش= 705;یل می شد،ودرهر= 83;یارکه شیعیان بودندمحله ه= 75;ی معینی برای ا= 740;ن کار اختصاص م= 740; یافت...

مناقب خوانان اشعا= 85; را از شاعران شیعه مذهب که &#= 1740;کی از مشاهیر ای= 588;ان در قرن ششم قوامی رازی است،انتخاب = 05;ی کردند.

اهل سنت ه&#= 1605; در مقابل بی کار ننشسته وانان هم دست= 607; ای دیگررابه نام«فضایل خوانان»یا «فضایلی»تر= 6;یت کرده بودند.فضایل خوانان هم فض= 575;یل ابوبکروعمر = 8;دشنامهای رافضیان وذکراصول جبروتشبیه وامثال آنها را به شعرمی خواندندومس = 4;مادراین کار از شیعه پ&#= 1740;روی می کرده ومی خواستنداثر= 8;بلیغات انان را بدین نحو ضعیف سازند.حقیقت امر انست که ا&#= 1740;رانیان قرن ششم مانن= 583; قرون قبل وبع= 583; هنوزداستان = 7;ای کهن را به صورت نقل روا= 740;ت میکردند.

ولی شیعه به سبب بعضی اخبارازشنیž= 3;ن آنهااکراه داشته ومغاز= 40; بنی هاشم راب= 585; انها ترجیح م= 740;دادندوحماس&= #1607; های دینی شیع= 607; ازهمین راه فراهم امده است.

جالبتری= 06; قسمت اینست ک= 607; بالاخره برا= 40; نقل وروایت جاهای خاصی د= 585; نظر گرفته شد،ومردم می= 83;انستندکه در فلان جا مناقب حضرت ع= 604;ی را می خواندند،یاž= 3;رفلان جای دیگر فضا= 740;ل سه خلیفه را.گمان میرو= 583; که هنگام برقراری مغولها در ای= 585;ان نقالی وقصه گ= 608;یی وارد در یک مرحله قطعی دگرگونی به س= 608;ی افسانه های شبه حماسی ومذهبی شد.

در دوره صفوی به تدری= 580; انواع نقالی های رسمی مذه= 576;ی مانند:حمله خوانی،روضه خوانی،پرده داری،صورت خوانی ونیزی= 05; نوع مبارزه ومناظره ای ک= 607; شکل تحول یاف= 578;ه ی مقابله های مناقب خوانا= 06; وفضایل خوانان بودب= 75; نام سخنوری پ= 740;داشد.

«حمله خوانی» عبار= 78; بود از نقل قسمتهایی یا وقایع مختلف= 40; از کتاب«حمل= 07; ی حیدری»تصنی = 1; میرزا محمد ر= 601;یع باذل(مرگ1124هـ.ق= ;)شاعر ایرانی مهاج= 85; به هند. این کتاب که بر اثر مرگ ناظم آن نا تمام ماند در1135توسط میرزا ابوطالب میر= 01;ندرسکی به پایان رسی= 583;.موضوع حمله ی حیدری عبارت بود از زندگی پیامب= 85;وحضرت علی«ع»وجنگ = 7;ای ایشان،تا ضربت خوردن و پایان زندگی حضرت علی«ع».

«روضه خوانی»یک شک= 04; دیگر از نقال= 740; مذهبی است،آ= 06; عبارتست از داستان ها وحوادث بیشت= 85;مربوط به واقعه ی طف و ماجرای کربلا که توس= 591; روضه خوان رو= 740; منبرودربرا= 6;رجمع بیان میشود.ر= 608;ضه خوانی که شای= 583;از عهد صفویه یا پیش از آن به صورت تازه ای خود درآمد گمان میرود ک= 607; دراصل دنبال= 07; ی مناقب خوانی بوده باشد.

این رسم ممکن است در هر موقع سال به مناسبتی برپا شودولی به ویژه درده روزاول محرم نقش معتبر تر= 740; می یابد.گفته شده است که نام روضه خوا= 606;ی از یکی از بهترین و نخس= 578;ین کتابهای در ا= 740;ن باب یعنی «روضه الشهدا»اثر حسین واعظ کاشفی (قرن نهم ودهم هجری)گرفته شده است.سرگر= 605;یهایی چون روضه خوا= 606;ی معمولا در ما= 607; محرم توسط ثروتمندان، = 6;جبا،سیاستم= 583;اران وبازرگانان برپا میشد،و= 75;یشان چند واقعه خوان حرفه ای ومناسب راکه روضه خوان نا= 605;یده می شدند گرد م&#= 1740; اوردندوکم و= 76;یش مهمانی مجلل= 40; به دنبال این مراسم می دهند.

معمولا روضه خوانان را به «واعظی= 606;»و«ذاکرین»&= #1578;قسیم میکنندومیگ = 8;یند کار اصلی واع= 592;ین ارشاد مردم وکار اصلی ذاکرین بیان وقایع وحواد= 79; مذهبی و«ذکرمصیبت&raqu= o; بوده است.

نقالان مورد بحث ما ذاکرین هستن= 83; نه واعظین چر= 575; که داشتن اوا= 586; خوش واطلاع ا= 586; موسیقی پایه کار ذاکرین بودوتسلط ای= 88;ان برموضوعهای موردنظرشانš= 8;شناختن روحیات تماشاگران وبافتن کلما= 78; بهم،برای نقالی مذهبی = 575;یشان شنوندگان وب= 40;نندگان بیشتری جمع م= 740; کرد.از لحاظ ترسیم وتجسم واقعه روضه خ= 608;انان چیره دست بود= 607; اند،ولی چون = 575;ین نقالی صرفا جنبه ی مجلسی ومذهبی داشت= 07; است در آن به جای بازی وحرکت تکیه اصلی بر بیان وکلام بوده است.

باید اشاره کرد که درجاهای مختلف ایران ونیزعراق عر= 76; روضه خوانی زنانه هم وجو= 583; داشته است که زمان پیدایش آن به درستی روشن نیست،و= 04;ی معلوم است که از اواسط عصر قاجاریه رسم= 40;ت داشته است.

اما در مورد«پرده داری»یا«شم= 5;یل گردانی»بایž= 3; ابتدا ازخود«پرده&raqu= o;یا شمایل شروع کرد؛پرده پارچه ایست ک= 607; بر آن یک یا چند مجلس از زندگی یا حوادث ومصای= 76; خاندان پیغم= 76;ر را با رنگهای تیره نقش کرد= 607; اند.ممکن است نقش روی پرده متعلق به حادثه کربلا = 740;ا ضمایم آن(حادثه مختار،یا صحنه های شکنجه وکشتا= 85; در بارگاه یز= 740;د)یا مربوط به معجزات وکرامات ایم= 07;(مثل داستان حضرت علی وجوانمردقص= 5;ب)باشد.درتصو&= #1740;رهای پرده ها معمولا به واسطه ی مانع های مذهبی صورت معصومی= 06; نشان داده نم= 740; شودوتنها ها= 04;ه ای از نورآنهارا مشخص میکند،= 08;عمق وفواصل در انها تابع سن= 578; رایج در نقاش= 740;های ایرانی است.

برخی پرد= 607; ها فقط دارای جنبه ی تزیین= 740; بود وآنها را به دیوارها م= 740; آویختند.اما پرده ی نقل را که چون طومار= 740; است با رشته ا&#= 1740; از نقشهایی ک= 607; هریک به دنبا= 604; نقش دیگری اس= 578; معمولا یک پرده دار درگوشه ای یا میدانی می آو= 740;خت،لوله ی طومار را در برابر چشم تماشاگرانی که جمع شده بودندکم کم باز میکردوح= 08;ادث نقش شده را با صدای گیرنده واهنگ داروباآب وتاب ولحن سو= 711; آور نقل میکر= 583;ودر برابر پولی م= 740; ستاند.پرده داری از جنبه نمایشی دارا= 40; حالت داستان= 40; تروسرگرم کننده وعامی= 75;نه تری نسبت به روضه خوانی است.این نقل مذهبی همراه با تصاویردر= 08;اقع یکی از نمایش= 740; ترین شکلهای نقالی است وش= 575;ید بتوان در میا= 606; اشکال عامیا= 06;ه نمایشی مذهب آنرا بلافاصله پی= 88; از تعزیه قرا= 585; داد.

رشته ای از پرده داری بنام صورت خوانی امروز= 07; چندان شناخت= 07; نیست.صورت خوانان در بازارها می نشستندوصور= 8; های ملایکه وبنی ادم واحوال ایشا= 06; در روز قیامت وصورتهای پهلوانان ود= 40;وان را به مردم می نمایاندندو= 6;از گو میکردندو= 75;ز هریک چیزی می ستاندند.

اما سخنو= 585;ی را میتوان شک= 604; دیگری از رقابت میان مناقب خوانا= 06; وفضایل خوانان دانس= 78;؛زیرا پس از رسمیت ش&#= 1740;عه که طبعا فضای= 604; خوانی از میا= 606; رفت،آن بازی تنها می توانست به ای= 606; صورت تحول یا= 576;د.به هر حال بنا بر سنت میگویند= 05;هدو برادر درویش به نامهای جل= 740;ل وخلیل پایه ی سخنوری را درعهدصفویه نهادند.هدف ا= 740;شان بزرگداشت خاندان علی بودودر برابرمخالف= 8; ها،پایه ی ای= 606; کاربا خون هفده نفر ازهفده صنف آ= 576;یاری شد.پس از تحولهایی سخنوری به شک= 604;ی که می شناسیم درآمد،وآن چنان است که درقهوه خانه هاویا تکیه ها،دوتن درو= 40;ش(وگاهی به تقلیدآنه= 75; مردم دیگر)هر= 740;ک اشعاری در مد= 581; اولیای مذهب= 40; شیعه ورد مذه= 576; سنت می خواندند،وب®= 0;ن ایشان رقابت= 40; در مدح کردن وتفوق جویی ب= 585; یکدیگر بود.ب= 583;ین ترتیب مبارز= 07; ومشاعره ای ب= 607; تفصیل در کار بود وتماشاگران®= 0; بسیاروشوقی فراوان.

چنین مراسمی درشبهای ماه رمضان در قهو= 607; خانه ها، ودر ایام بعد ازعاشوراور = 8;ضه خوانیهای ما= 07; صفر در برخی تکیه ها از شب تا صبح برگزا= 585; میشد.در شهره= 575;یی که همچشمی ها= 740; محلی وجود داشت در حقیق= 578; رقابت بین دو سخنورتبدیل به رقابت بین دو محله میشد= 608; مشاجره هایی = 662;یش می اورد که منجر به دعوت شورای شهر ومحل برای قضاوت می گرد= 740;د.

درویش ها= 740; نقال منسوب ب= 607; سلسله ی عجم(که سخنور= 740; خاص مربوط به ایشان بود)دارای هف= 578; طبقه بودند،که ازآن میان«ن= 02;یب»رییس نقالان وسخنوران دارای سمت«نقال با= 88;ی دربار»بودوž= 3;ادن اجازه به نقالان وسخنوران وا= 93;طای مقامات سلوک = 606;یز با او.نقیب نقابت را به ارث میبرد.-

نقش نقال= 740; در جامعه وجذابیت های آن

حفظ فرهن= 711; وسنن ایرانی در طول زمان_تقویت روح جمعی

گسترش مذهب

ایجاد سرگرمی برای مردم

ترویج وی= 688;گی های اخلاقی=

حفظ سینه به سینه داستانهاواž= 7;طوره های کهن در گذشت زمان

در سه قرن اول هجری که احوالش چندا= 06; روشن نیست یک چیز بود که می توانست از طر= 601;ی حمایت وتوجه = 575;یرانیان واز طرف دیگر مخالفت مذهب= 40;ان عرب را به سوی نقالی جلب کند،وآن این= 05;ه قصه های نقالان کم وب= 740;ش مربوط به پیش از اسلام ویا= 583;آور آن روزگار بود؛وتصور م= 40;رود که نمایندگا= 06; حکومت مرکزی اسلامی نتوانستنددž= 5; برابرتمایل اکثریت ایرا= 06;یان زا کار نقالا= 606; جلوگیری کنن= 83;.

بهر روی اواسط قرن سو= 605; آغاز همان دوره ای است که کسانی برا= 740; مبارزه با نفوذ عرب نقل وروایت داستان های م= 604;ی واندیشه ی بزرگداشت گذشتگان رارواج میدا= 83;ند؛تا مردم را نسبت به حکومتهای از نژاد بیگا= 606;ه بد بین کنند وکردند وکمی بعد حکومتها مجبور شدند برای تحکیم مبانی حاکمی= 78;شان سلسله انساب= 40; برای خود ترت= 740;ب دهند نسب خود را به شاهان وپهلوانان ونامداران ق= 83;یم ایران برسانند.میب= 40;نیم که نقالان در این مبارزه س= 607;یم بوده اند.ومی= 583;انیم که مردم عالم توسط کتاب از داستانهای باستان خبر م= 740; یافتند،وعو= 5;م با شنیدن نقل های نقالان.

توجه عمو= 605;ی به هنر نقالا= 606; شاعران را واداشت تا جز خنیاگران(که در مجلس ها قوالی هم می کردندو«قول های»شاعران را با سازوآواز می خواندند)از برخی نقالن ه= 605; برای منتشر کردن شعرهای خود یاری بخواهند.

تاریخ گزاران خبر م= 740;دهند که در این دوره هنوز مردمانی وجو= 83; داشته اند ازبازماندگ= 5;ن خاندانهای ا= 89;یل ایرانی که سی= 606;ه به سینه حافظ وراوی افسان= 07; هاوسنن باست= 75;ن بوده اندو«دهقان&raqu= o; خوانده می شدند،وتعداž= 3;ی از کتب افسان= 607; ای ایران از روی نقل های آنان جمع آور= 740; شده است.

فردوسی ه= 605; که شاعر دقیق وامینی بوده است درشاهنامه بارها اشاره = 605;یکند که بسیاری از داستان هایش را از گفته ها&#= 1740; دهقانان بدس= 78; آورده است وا= 586; چند تن به صراحت نام می= 576;ردچون:دهقان چاچ(در بخش اشکانیان)،آ= 86;ادسرو(در آغاز بخش کشت= 606; رستم)،شادان برزین(آغاز بخش ترجمه ی کلیله ودمنه)،بهرا= 05;(درپایان داستان رستم وسهراب)و...

دهقانان به ظن قوی همچنان تا دوره ی مغول ها وجود داشت= 607; اندو اینکه همه جا نام راوی یا دهقا= 606; به عنوان خداوندان کت= 76; وغیر آن همرا= 607; است ظاهرا ای= 606; امر را اثبات میکند که نقل و روایت کاری بلندپایه بوده است.بهر صورت اسدی طو= 587;ی(در گرشاسب نامه)ونظامی گنجوی(درلیل= 40; ومجنون،خسر = 8; وشیرین،اسک = 6;درنامه)وفخر&#= 1575;لدین اسعدگرگانی(= 83;ر ویس ورامین)چ= 606;د بار میگویند= 05;ه داستان خود ر= 575; از دهقانان و= 585;اویان گرفته اند.در سال585هجری«سم&#= 1705; عیار»از روی نقل ها وروای= 575;ت یک نقال به نام صدقه ابی القاسم شیرا= 86;ی جمع آوری وثب= 578; شد.

قراین نشان میدهد ک= 607; از اواسط قرن پنجم،با از م= 740;ان رفتن تدریجی مصادیق حماس= 07; هاونقل های حماسی،یعنی نژادپرستی وتفاخر ایرا= 06;یان به مخافر نژا= 583;ی دربرابرعرب ،پایان یافت= 06; مبارزات وجنبش های سی= 575;سی،ونیز غلبه ی تعصب های مذهبی،غ= 04;به ی عنصر ترک،واختلاŸ= 1; نژادهای ترک وفارسی وتاز= 40;،کم کم حماسه ها ونقل های مذه= 576;ی دچار نوعی انحراف شدود= 85; راه خود به حماسه های شب= 607; تاریخی،وشب = 7; حماسه های مذهبی رسید.

گرچه جنب= 588; های آزادی خو= 575;هی مقدس است ولی گفتنی است که تلقین کنندگان شکو= 07; موهومی عتیق خاندان های قدرتمندی بودند که در نظام جدید ام= 578;یازات طبقاتی خود ر= 575; از دست داده بوده اند.

ایشان گرچه ظاهرا ب= 575; دفاع از سنن و نوامیس باستانی(که نقالان ندانسته از مهم ترین واسطه های تب= 604;یغاتی آن بین عوام بوده اند)

پشتیبان= 40; توده را نسبت به فکرتجدید عهدگذشته جل= 76; میکردندولی عملا می خواستند که ب= 575; رجعت به دوره &#= 1740; پیش از اسلام= 740; امتیازات وحقوق طبقات= 40; سابق را بدست آورند.بدین ترتیب پس منافع توده د= 585; این بازگشت امری فرضی ومشکوک بود،وشاید ه= 05;ین فاصله بین ای= 588;ان وسردمداران بود که سبب می شد هربار این جنبش ها نافرجام بماند.

نقالان ب= 575; جمع کردن مرد= 605; در میادین وقهوه خانه هابا بیان داستان ها واسطوره های ملی کهن ملی پرستی وحفظ اثار گذشتگا= 06; را ترویج مید= 575;دند.

ابتدا شی= 593;ه برای ترویج مذهب خود دراواسط قرن ششم به نقالا= 606; روی آوردند ک= 607; شرح آن آمد؛اما نقا= 04;ی به شکل امروز= 740; آن از زمان شاه اسماعیل صفوی آغاز شد که شاه اسماع= 740;ل خودیکی از مشوقان آن بودونقالی ر= 75; وسیله ای برا= 740; رواج ورسوخ مذهب شیعه اث= 606;ی عشری در ذهن وروح مردم می= 583;انست؛اوبرا&= #1740; رسیدن به این مقصود هفده گروه را مامو= 585; تبلیغ دین نمودکه هریک در جایی با لباس وزبانی مخصوص به خودبه این کا= 585; می پرداختند؛بž= 5;ای مثال:عده ای مداح ایمه،ع= 83;ه ای به شعر خوانی در زورخانه،وگž= 5;وهی به سخنرانی برای لشگربه ذکر آداب پهلوانی وخص= 75;یص آل علی(ع) می پرداختند.=

نقالان ب= 575; ذکر آداب پهلوانی وسج= 75;یای اخلاقی افرا= 83; را به این خصوصیات نیک اخلاقی فرا م= 740; خواندند.

در عهد شاه عباس در ب&#= 1740;شتر شهرهای بزرگ = 575;یران،مخصوص&= #1575; در قزوین واصفهان قهو= 07; خانه های متعدد دایر شد.طبقات مختلف مردم برای گذرانی= 83;ن وقت ودیدار دوستان وسرگرم ساخت= 06; خود به بازیه= 575;ی مختلف یا مناظرات شاعرانه،وش = 6;یدن اشعار شاهنامه وحک= 75;یات وقصص،وتماش= 5;ی رقص های گوناگون وبتازی ها وتفریحات دی= 11;ربه آنجا می رفتند....

شاهنامه خوانی کار آسانی نبودوشاهنا = 5;ه خوانان غالب= 75; شاعروادیب بودند.شاه عباس خودبه شاهنامه فردوسی علاق= 07; ی بسیار داشت ودرمجلس او شاعران خوش آهنگ وسخن شن= 575;س شاهنامه میخ= 08;اندند.

در عصر قاجاریه نقالان بیشت= 85; در شهرهایی ک= 607; پاتوق های هم= 607; گیرچون قهوه خانه ها داشت= 607; اند،خصوصا د= 85; تهران واصفه= 75;ن متمرکز شدند.در شهره= 575;یی که قهوه خانه های بزرگ یا مراکز دیگری برای گرد آمد= 606; مردم عامی وجود نداشت،نقال®= 0; رشد نکرد.

نقال ووی= 688;گی های آن

نقال یکی از چهره های مهم واصیل با= 586;یگری در نمایش ایر= 575;ن است وبرخی واقعه خوانا= 06; براستی از چی= 585;ه دست ترین باز= 740;گرانند.واقع= ه خوانی کاری سخت وتخصصی است وبرپایه = 740; اصول وسنن،ی= 75; به بیانی دیگ= 585; هنری است محتاج پختگی ودانستن فنو= 06; وشگردها.هر نقال متخصص د= 585; کاری است:حمز= 607; خوانی،حمله خوانی،شاهن= 5;مه خوانی و....

نقال ها از نوعی روانشناسی مردم آگاهندوتسلŸ= 1; زیادی بر جمع دارند،انان بدرستی می دانند که کجا= 740; قصه شان برای مردم هیجان انگیز است وچگونه باید بگویندتا بی= 88;تر برانگیزد؛ب= 5; بوجود آوردن وقفه هایی در= 576;یان،آهنگ دادن به کلام،بالاو¦= 2;ایین بردن به موقع دست وسر،کش د= 575;دن مطلب،گاه نجواکردنوب®= 0; صدا فریاد کش= 740;دن،گاه لرزاندن صدا،ونیز عو= 90; کردن صدا،خصوصاک = 8;فتن کف دستها بهم وپا بر زمین زدن،وهم چنی= 06; با معلق نگهداشتن واقعه در جای= 740; حساس،تماشا«= 1;ر را در هیجانی مطبوع نگه می= 583;ارند.به اضافه ی اینه= 575;نقال با آنچه از بازیگری و حرکات بیانی چهره میداند= 48;ونیز با قراردادن خود در موقعی= 578; های حادقهرمانا = 6;_که آنها را خوب حس میکند وخو= 576; منتقل میکند_= 583;ر واقع برای تجسم داستان های خود نهای= 578; توانایی رابکار میبر= 83;.نقال به تنهایی چن= 583; بازیگر است واز عهده ی ای&#= 1601;ای همه ی آنها به خوبی برمی آی= 583;.

به حاشیه رفتن نقالی=

درروزگا= 85; ما نقالی دار= 583; فراموش می شودواگر نقا= 04;ی هم دارد فراموش می شو= 583; این از خواص شهرهایی است که میخواهند تمدن اروپای= 40; به خود بگیرن= 583;،وتمدن اروپایی را ا= 586; ظاهر آن بگیر= 606;دومیگیرند.د= ر واقع نقالی ا= 586; دهه ی دوم و سوم قرن اخیر= 576;ه واسطه ی نفوذ تمدن غرب وظهور سرگرم= 40;های تازه واز روا= 580; افتادن قهوه خانه هابه تد= 585;یج شکوه خود را از دست داد.

نقالی به علت دارا بود= 606; جنبه مردمی وکوچه بازار= 40; در قهوه خانه مردم را جلب م&#= 1740;کرد؛با ورود تلویزی= 08;ن به ایران وجذابیت ان ه= 585; قهوه خانه ای با تهیه یک تلویزیون مردم را جذب م&#= 1740;کردندوکم کم بساط نقال= 740; برچیده شد،ب= 07; دنبال آن با وقوع انقلاب در ایران،ما= 80;راهای دیگری در صدر توجه قرار گرفت ونقالی به حاشیه رانده شد،بع= 83; از انقلاب وب= 575; روی کارآمدن = 740;ک حکومت مذهبی نمایش های انقلابی ومذهبی اجرا = 605;یشد؛حتی در سالهای بع= 583;ی نیز با نقالی مخالفت هایی = 605;یشد چرا که نقالی با توده مردم ارتباط برقرار میکر= 83;واحساسات وعواطف جمعی را نسبت به کی&#= 1588; وآیین گذشتگان برم= 40; انگیخت وآگا= 07;ی عمومی رادر پ= 740; داشت،بعنوا = 6; نمونه:هنوز داستان«ضحاª= 5; ماردوش»مجوž= 6; نقل شدن ندارد.اما نقالی مذهبی با استقبال دستگاه روحا= 06;یت مواجه شد و ازاشخاص مقد= 87; تصاویر کامل= 75; ایرانی ساخت= 06;د که به حفظ واستمرار نقالی حماسی کمک میکرد به= 585; حال امروزه نقالی روبه نابودی است وبه قول استا= 583; بیضایی«نقا = 4;ان به خانه هایش= 575;ن رفته اندومرده اند.»

نقالی روزآمد: لزوم ایجاد تغییر= 83;ر نمایش نقالی

نقالی به عنوان هنر مل= 740;،سنتی،با پیشینه هر فر= 583; ایرانی پیون= 83; یافته واحیاکننده تاریخ اسطور= 07; ای،باستانی ودلاورمردی های قهرمانا= 06; ملی است که ما&#= 1740;ه مباهات هر ای= 585;انی وطن دوست است.ضرورت زنده نگاه داشتن این هن= 585; در عصری که به عصر ارتباطا= 78; معروف است،د= 85; میان هجوم برنامه هایی که تصویرگر روزمرگی هاومشکلات زندگی ماشین= 40; است،کاملا احساس میشود.= 605;حتوای قصه هاوحماس= 07; های نقالان،= 05;ی تواند تصویر زندگی آرمان= 40; انسان صنعت زده ای باشدک= 607; غم دوری از گذشته را داردواینجاž= 7;ت که لزوم دستی= 575;بی به راه هایی برای به روزکردن این هنروایجاد جذابیت لازم در آن برای جلب مخاطب احساس می شود.امروزه ت= 594;ییراتی در نقالی صور= 578; گرفته است؛ا= 86; جمله خارج کردن متون نقالی از شکل صرفا روایتی واجرای زنده بخشی از اعما= 604; قهرمانان رو= 40; صحنه؛بدین شکل که نقال-بازیگر= 75;نی را وارد نمای= 588; کرده وهریک نقش یکی ازشخ= 589;یت های حماسه را ایفا میکنند.= 740;کی دیگر از راه ها اینست داستان هایی با موضوع تقر= 740;با واحد رابهم آ= 605;یخته(ترکیب حماسه های ای= 585;انی و یونانی با موقعیت های جاری امروزی برای جذب مخاطب)و قصه از جایی شروع می شود،میان= 07; ای دارد ودر نقطه ای به پا&#= 1740;ان میرسد.هم چنی= 606; قهرمانان داستان که تا پیش از این نقال به جای همه ایشان صحبت می کرد، با دیالوگ با هم رابطه برقرار میکن= 06;د.در نقل اشخاص عموما تک بعد= 740; است،به این معنی که اگر به طور مثال منفی است،دی= 11;ر هیچ وجه مثبت= 740; در آن دیده نم&#= 1740; شودوبالعکس اما برای نزد= 740;ک کردن نقل به نمایشنامه ب= 75;ید شخصیت پرداز= 40; صورت گیردو وجوه انسانی = 576;یشتری به آن بخشیده شود.وقتی نقا= 604;ی در تماشاخان= 07; به اجرا در می آید از امکانات صحن= 07; ای چون:صحنه پردازی،نور¦= 2;ردازی،گریم= 548;موسیقی،و طراحی لباس بهره میگیرد.(&#= 1576;ا توجه به تأتر«خون تر= 75; جنون پدر بر زمین ریخت»ب= 07; کارگردانی«= 5;قای فتحعلی بیگی&raq= uo; ونظرات خود ا= 740;شان وهمچنین «خانم ساقی ع= 602;یلی،نقال تئاتر»تغییž= 5;ات در نقالی را استخراج کردم.)

با توجه به آنچه در بالاآمده اس= 78; انطباق نقال= 40; با تئاتر امر= 740; ممکن است که تغییر اساسی در اجزاوعناصر = 6;قالی را می طلبد.در نتیجه این نم= 575;یش به کلی ماهیت خود را از دست میدهدوبه گونه ای دیگر= 578;بدیل میکند.درنقل= 40; به شیوه جدید دیگراحساسا= 8; به جوشش در نم&#= 1740; آیندونمایش از منظرعقل تحلیل میگرد= 83;؛زیرا در روند تغیی= 585;،قهرمانان حماسی و آرما= 606;ی،به انسان هایی ز= 605;ینی با ضعف ها ولغزش های بش= 585;ی تبدیل میشون= 83;،در نتیجه مخاطب = 583;یگر نمی تواند در شخصیت های نم= 575;یش، قهرمان ایده آلی اش رابیا= 576;د.نقالی جدید کارکرد روانی خود را از دست خواهد دادو دیگر به= 740;چ عنوان آن تاث= 740;رگذاری را ندارد.

قسمت های= 740; از گفت وگوبامرشد ترابی

مرشد ولی الله ترابی ا= 586; تعزیه خوانا= 06; قدیمی وبرجسته ایر= 75;نی،تحصیلات مکتبی دارد؛اما تاکنون سه جل= 583; کتاب مشکین نامه را به تحریر دراورده است.= 576;ی تردیدباید ا= 08; را قدیمی تری= 606; نقال ایرانی دانست که در ا&#= 1740;ن زمینه بیش از پنجاه سال سابقه دارد.

به نظر شما مخاطبان هنوز به اجرا= 740; نقالی علاقمندند؟=

مخاطبان همچنان نقال= 40; را دوست دارند،اما ب= 75;ید نقال کیست؟م= 81;ل اجرای نقل کجاست؟هرکس®= 0; که یک ترکه دست گرفت وشروع به خواندن اشعا= 85; شاهنامه کرد که نقال نیست.

نقالی را= 606;یازمند یک رویکرد جد= 740;د میدانید؟<= /b>

خیر!نقال= 740; باید شیوه ی سنتی خودش را ادامه دهدوگرنه خراب میشود.م= 575; پنجاه سال خو= 606; دل خوردیم،ب= 40; خوابی کشیدی= 05; تا این هنر را حفظ کنیم،ام= 75; باور کنیدخا= 85;جی ها فردوسی را بهتر از ایرا= 606;یان میشناسندواž= 1;ترام بیشتری برای او قائلند.ما قدر نقالان ا= 740;رانی را ندانسته ا= 740;م.امروزه دیگر نقالی باقی نمانده وتمام نقالا= 06; به نام ایران= 740; مرده اندودی= 11;ر هیچ یادی از آنان وجود ندارد.

منبع

بیضایی،= 76;هرام.نمایش در ایران.تهر= 575;ن.ن:روشنفکرا= ;ن ومطالعات زنان.چ:پنجم.س:1= 385

بعدالتح= 85;یر: به خاطر علاق= 607; ای که به هنر نقالی داشتم وبه مدتها قب= 604; برمیگردد، ا= 40;ن موضوع را انتخاب کردم،اما منابع بسیار محدود بود،معدود قهوه خانه ها= 740;ی که در حوالی م&#= 1740;دان بهمن وراه آه= 606; باز بودند ونقالی در انها صورت می= 711;رفت،به دنبال طرح ارتقای امنی= 78; اجتماعی پلم= 62; شدند!!با مراجعات مکر= 85; به سالن تئات= 585; مولوی،ادار = 7; تئاتر،حضور در کلاسهای اقای فتحعلی = 576;یگی،خانه هنرمندان ومرکزهنرها®= 0; نمایشی ودید= 75;ر با هنرمندان = 575;ین عرصه این مطالب را جمع آوری کردم، هرچند کامل ن= 740;ست، اما باعث شد که به دنبال علاقه ام،در کلاسهای آموزش نقالی شرکت کنم؛ام= 40;دوارم روزی توانای= 40; نقل روی صحنه را پیدا کنم...