working paper-akbari

دا= 606;شكده علوم اجتماع= 10; دانشگاه تهران

مقایسه تطبیقی خسرووشیرین و رومئو= ;وژولیت

&#= 1575;لهام اکبری آشتیانی

<= /p>

كا= 585;نوشت دانشجويي براي درس جامعه شناسی ادبیات

زي= 585; نظر دكتر محمدرضا جوادي يگانه

تی= 585; 1385

مقدم&= #1607;

مقاله حاضر در رابط= 607; باخسرو و شیر= 740;ن و مقایسه آن دو با رومئو وژولیت است .هر چند که این دو جریان در زمان و مکان کاملا متفاوتی شکل میگیرد اما م= 575; با دیدی جامع= 607; شناختی سعی داریم تا با توجه به نشان= 607; های موجود در دو داستان نگاهی کلی بر ابعاد گوناگون آن داشته و راهگشای بحث باشیم .

در مقایس = 7; این دو کتاب به لحاظ بررس= 740; زمان و مکان نویسندگان آنها یعنی :شکسپیر و نظامی گنجوی بررسی صورت نگرفته با ای= 606; حال سعی بر آن خواهد بود تا به مقایسه هر چه عمیق تر این دو اثر تو&#= 1580;ه داشته باشیم تا نویسندگا= 06; آنها و البته &#= 1608;اضح است که از لابلای نوشت= 07; ها میتوان به شرایط زمانی آن دوره نیز توجه کرد.

همان طور که در کتاب خسرو وشیرین نظامی گنجوی = 570;مده :داستان خسرو وشیرین داستان شاهزاده ایرانی است ک= 607; نادیده عاشق شاهزاده ارمنی (شیرین)می شود وبرای دیدن ا= 608; راه آن دیار را در پیش میگ&#= 1740;رد.از سوی دیگر شیرین نیز با تدبیر شاهپو= 85; دوست خسرو با دیدن نقاشی چهره خسرو عاشق شده او ه&#= 1605; سوار بر شبدی= 586; راهی پایتخت می شود و اگر چه این دو در میانه راه با یکدیگر ملاقات میکنند اما یکدیگر را نم= 740; شناسند.این داستان دوری = 608; تعقیب و گریز ادامه پیدا میکند تا جای= 740; که در نبود خسرو پدرش کشته شده و او ناچار میشود برای اینکه مورد حمایت قیصر روم قرا= 585; گیرد با مریم دختر او ازدواج کند و این در حالی ا&#= 1587;ت که شیرین در قصر بد آب و هوایی در نزدیکی پایت= 82;ت ساکن میشود و برای رسانید= 06; شیر تازه به قصرش از فرها= 583; کمک میطلبد و...= .. به هر حال با مرگ مریم خسر= 608; از شیرین خواستگاری م= 40; کند اما نه به عنوان شه بانوی ایران = 608; این مطلب موج= 576; کدورت بین آن دو شده و خسرو به ازواج دوم با دختری اصفهانی تن م= 740; دهد در انتها خسرو شرط شیر= 740;ن را پذیرفته ا= 608; را به عنوان شه بانوی ایران به قصر میآورد اما پسر مریم که از همان ابتدای ورود شیرین شیدای جمال او می شود پس از چند&#= 1740; پدرش را کشته و از شیرین در خواست ازدوا= 80; می کند اما شیرین به سردابه ای که جسد خسرو در آ&#= 1606;جا بوده می رود و با خنجری زهر آگین خود را م&#= 1740; کشد.

داستان رومئو و ژولی= 578; داستان مردی رمانتیک (رومئو)است که در ابتدا عاش= 602; دختری راهب ب= 607; نام روزالین بوده اما به علت بی تابی زیاد او دوستانش او ر= 575; به جشنی میبرند که ژولیت در آن حضور داشته و در همین دیدارکوتاه رومئو روزالین را فراموش میکن= 83; و عاشق ژولیت میشود از سوی دیگر خانواد= 07; این دو در خصم شدیدی به سر میبردند به همین دلیل آنها به طور مخفیانه نزد لارنس راهب رفته و به عقد یکدیگر در میآیند در همین میان پد= 585; ژولیت مردی ر= 575; برای ازدواج با او پیدا میکند .از سوی دیگر رومئو د= 585; جدالی ناخواسته یک= 40; از اقوام ژولیت را به قتل میرساند = 608; فرار میکند و حاکم حکم تبعید او را میدهد.خانوا= 83;ه ژولیت که ناراحتی او ر= 575; میبینند تصم= 40;م میگیرند هر چ= 607; زودتر مراسم ازدواج او را بر پا کنند .ژولیت نزد لارنس رفته ا= 586; او مدد می طلب&#= 1583; و او دارویی به ژولیت می دهد که او را به مدت 48 ساعت مشابه مردگا= 06; میکند و ژولی= 578; آن را شب عروسی می نوش= 583; از طرفی پیک لارنس به رومئو نمی رس= 583; و فقط به او خبر می دهند که ژولیت در شب عروسی مرد= 607; است و در گورستان تیبالت ها به خاک سپرده شد= 607; وقتی رومئو ب= 585; سر مزار ژولی= 578; می رسد با خنجر خود را می کشد و درست در همین زمان ژولیت به هوش می آید و با مشاهده رومئ= 08; او هم با خنجر رومئو خود را می کشد.

به هر حال این خلاصه ای از داستان هایی است که م&#= 1575; بر آنیم تا به مقایسه آن بپردازیم .

با توجه ب= 07; این مطلب ما با در نظر گرفتن چهار م= 581;ور اصلی بحث را آغاز میکنیم:

1)بحث طبقا= 578; اجتماعی در د= 608; داستان حاضر .در این بخش سعی خواهد شد از منظر مارک= 587; به این دو کتاب توجه کنیم و خسرو وشیرین را از نظر طبقاتی ب= 575; رومئو و ژولی= 578; مقایسه کنیم در این باب مسائل دیگری نیز مطرح خواهد شد که در جای مناسب &#= 1584;کر میگردد.

2)در این بخش تمرکز اصلی مقاله ب= 585; روی نوع نگاه &#= 1580;امعه آن دوران و البته نوع نگاهی که در پس دیدگاه نویسندگان د= 08; اثر که قاعدت= 575; برخواسته از اجتماعی است که در آن زیسته اند بر ((زن)) بررسی خواهد شد .

شاید بتوان اینکه ژولیت در نگا= 607; شکسپیر یک نج= 740;ب زاده است که مطابق با عادات و سنتهای آن رو= 586; خود می زیسته و نشانگر یک زن کامل دورا= 606; اوست با شیری= 606; که او هم در نگاه نظامی ا= 586; چنین امتیاز= 40; برخوردار بو= 83;ه خود جای بحث و نگاهی عمیق داشته باشد.

3)در این قسمت بحث در باب نگاه مردانه به داستان و فضایی است که مردان این دو داستان در آن شخصیت شان شک= 604; می گیرد اینک= 607; خسرو کیست؟ شخصیت اجتما= 93;ی و فرهنگی او چگونه است؟نوع نگا= 07;ش به زن؟و مقایسه او با رمئو که خواستگاه اج= 78;ماعی اش چیست؟نوع نگاهش به جها= 606; اطراف چگونه است؟وهمه وهمه از بحثهایی است که در این قسم&#= 1578; هر چند کوتاه به آن خواهیم پرداخت.

4)محور اصل= 740; در این بخش نظریه خودکش= 40; دورکیم خواه= 83; بود.نظر به اینکه در هر دو کتاب موجو= 583; خودکشی اتفا= 02; می افتد و در ضمن این مسئل= 607; با بررسی نشانه های موجود از مراسم و آیین مذهبی قابلی= 78; بحث را افزون میکند می توا= 606; به اجمال گریزی هر چند کوتاه هم به این مسئله زد.هر چند سعی خواهیم کرد تمامی فاکتورها و علائم مهم از این بابت را استخراج کرد= 07; بر اساس آن استنباط خود را ارائه کنیم.

1)ط= بقات اجتماعی

همان طور که ذکر شد برای این بخش از کار مرکز و &= #1605;حور اصلی بر روی اثر مارکس و طبقات اجتماعی او میباشد .همان گونه که در کتاب زندگی و اندیشه بزرگان جامع= 07; شناسی از دیدگاه مارک= 87; نقل قول شده :ستیزه مولد همه چیز ها است و کشمکش اجتماعی جان = 705;لام فراگرد تاریخی را تشکیل می دهد .این طرز تفکر گر چه با بیشتر آیینهای اسلاف قرن هیجدهمی مارکس در تضا= 583; بود اما در عوض با بیشتر اندیشه های سده نوزدهم همخوانی داش= 78;.

به عقیده مارکس نیروی برانگیزاننž= 3;ه تاریخ همان شیوه ارتباط انسانها در رهگذر کشمکش هایشان برای = 576;ه دست آوردن زیست مایه از چنگ طبیعت اس= 578; ((نخستین عمل تاریخی تولی= 83; خود زندگی مادی است و براستی که ای= 606; عمل تاریخی و شرط بنیادی سراسر تاریخ است)).(پیوست1)

هدف از بیان این قسم= 578; از عقاید مارکس چیست؟با نگا= 07;ی اجمالی به کت= 575;ب خسرو و شیرین دو مسئله از این جهت کاملاقابل بررسی و عیان است :

الف)بحث اختلاف طبقاتی که خسرو و شیرین داشته اند و رومئو وژولی= 78; نداشته اند.

ب)بحث عمل تاریخی و کشمکش بلا اجتناب که خسرو را به دلایل مسائل طبقاتی اش مجبور به ستیزه و کشمکش میکرد.

توضیح اینکه خسرو شاهزادهای ا= 86; نسل انوشیروان عادل و پسر هر&#= 1605;ز چهارم که از پادشاهان نامور ایران زمین بوده ان= 583; بوده.که در منظر جامعه شناختی دورا= 06; ساسانیان به تعصب در رابطه با خون واینکه اصول= 75; پادشاهان از نژاد برترند شهرت تاریخی داشته اند .از منظر طبقاتی خون پاک یا نجیب زادگی تنها از نسلی به نسل دیگر منتقل میشد و افراد دیگر ک= 607; به ترتیب تا نجسان ادامه داشتند چاره ای جز قبول سرنوشت محتو= 05; که به ظاهر طب&#= 1740;عت برایشان رقم زده بود نداشتند و ای= 606; همان زمانی است که داستا= 606; عدالت انوشیروان و علیرغم آن هم= 607; عدالت جریان مرد کفاش به میان میآید و هنوز اندی از آن نگذشته داستان عشق خسرو به دختر= 740; ارمنی که گر چه به نظر شاهزاده است = 575;ما با مطالعه عمیق اثر در مییابیم که د= 585; حقیقت شیرین در حکم عشایر= 740; است که در دامان عمه اش مهین بانو که ریاست قوم خو= 583; را برعهده داشته پرورش یافته و اگر چه از مقام بالایی نزد قبیله خود برخوردار بوده لیکن در مقایسه با خسرو حکم یکی از رعایای اورا دارد.

لذا اختلاف طبقاتی بین این دو به طور عملی در داست= 575;ن مشهود است و همان طور که ملاحظه میشو= 83; در خطابه هایی ک= 607; شیرین به خسر= 608; دارد معمولا = 582;سرو را والاتر و بالاتر از خو= 583; میداند به عنوان مثال ب= 607; وفور در کتاب خسرو جملاتی از این دست ملاحظه میشو= 83;:

ای جهان دار عالم.ای که جهان از روم تا اقصای چین همه زیر فرمان توست .آرزو میکنم که از قعر خاک تا اوج آسمان همه پرستنده تاج تو و از مشرق تا مغرب عالم همه زیر دست و فرمان بردار تو باش= 606;د.(پیوست2)

که همه از جانب شیرین ب= 607; خسرو گفته میشود.بنا براین در اینجا تناقض= 40; از اختلاف طبقاتی موجو= 83; وجود دارد که شاید یکی از دلایل اجتنا= 76; خسرو برای اعلام شیرین به عنوان شه بانوی ایران باشد .

و باز شای= 83; به دلیل همین کشمکش و اخلافات موج= 08;د باشد که خسرو ناچار میشود برای پیروزی بر دشمنش دخت= 585; قیصر روم را به همسری بر گزیند و جریا= 606; تاریخ را به نفع خود رقم زند.

این مسئل = 7; در رومئو و ژولیت کاملا متفاوت است آ= 606; دو دلداده هایی هستند ک= 607; هر چند از نظر &= #1582;انوادگی در جنگ وستیز قومی و قبیله ای گرفتار آمده اند و رومئو پسر مونتاگیو ها که در رابطه خصمانه شدید= 40; با کپیولتها است عاشق ژولیت که دخت= 585; کپیولتها اس= 78; می شود اما در سراسر داستا= 06; هم وزنی این دو خانواده ر= 575; به طرز مشهود= 740; میتوان دید ب= 607; طوری که هیچکدام از خانواده های رومئو و ژولی= 578; شاهزاده و امیر نبوده و هر دو از سردودمانها®= 0; و نجیب زادگا= 606; قوم خویش بودند .لذا اختلافی که م= 575; از جهت طبقات= 740; میان خسرو وشیرین می بینیم که البته با سیستم بسیار بسته آن دورا= 606; جای شگفتی بسیار دارد د= 585; داستان رومئ= 08; و ژولیت دیده نمی شود هر چند که ما از و&= #1580;ود چنین سیستمی = 583;ر جامعه آن زما= 606; شکسپیر اطلاعی در دس= 578; نداریم.

ب)بحث عمل تاریخی و کشمکش بلااجتنابی است که از نظر مارکس سبب به وجود آمدن اختلافات طبقاتی در تمامی جوامع = 608; موتور حرکت تاریخی است .اینکه در داستان رومئ= 08; و ژولیت بحث کشمکش و جدال= 740; که بین کپیوت= 607;ا و مونتاگیوه= 75; وجود دارد و دلایل واقعی آن به راستی در سراسر داستان مورد توجه قرار نگرفته اطلاعات ما ر= 575; به تنها وجود این اختلاف بس جد®= 0; و غیر قابل حل میان قوم تنز= 604; می دهد هر چند که در انتهای داستان با کشته شدن رومئو وژولیت این اختلافات حل شده و پایان می پذیرند ام= 575; مسئله این اس= 578; که ماهیت این جدال هر چه بوده آنها را به سوی اختلا= 601; طبقاتی پیش نمی برده لااقل آن طور که از داستان برمیآید به قول مارکس نزاع برسر منابع محدود غذا و پوشاک و....نبوده است و هویت آن برای خواننده مجه= 08;ل میماند.اما د رداستان خسر= 08; و شیرین روال داستان گونه دیگری می پیماید خسرو پرویز پادشا= 07; مقتدر ایران= 40; است که برای احقاق حق سلطنت خود حت= 740; از شیرین اولین عشقش م= 740; گذرد وپای در میدان نبرد تاریخی می نه= 583; و با بهرام چوبین به جنگ بر میخیزد و این ستیزه را &#= 1581;ق مسلم خود می داند و جالبت= 585; آنکه این نبر= 583; و احقاق حق پادشاهی چنا= 06; برای دیگران نیز مسجل بود= 607; است ک = 7; حتی شیرین نی= 586; این را از خسر&#= 1608; طلب می کند و در جایی می گوید:((خلاصه آنکه تا دیگر بار ملک پادشاهی را ک= 607; در خاندان تو حقی قدیمی اس= 578; و واگذاری اش به دیگران ننگی عظیم بهدست نیاری در مور= 583; من به مراد نخواهی رسید زیرا که شایسته نمی بینم بی آرام= 588; خاطر و آسودگ= 740; روان و بدون آ&#= 1606; اقتداری که تاریخ به دست تو سپرده به سراغ من آیی و دم از عشق و دلدادگی زنی))(&= #1662;یوست 3)کشمکش تاریخی که مارکس در گفت= 607; هایش بسیار ب= 585;ای اختلاف طبقاتی بدان اشاره میکند در بحث داستا= 606; خسرو وشیرین = 608; وفور دیده می شود در صورتی که در داستان رومئو و ژولی= 578; حداقل در لای= 607; های ظاهری داستان بدان اشاره نشده.

2)مسئله زن

نگاهی که به دو داستان از منظر حقوق و اعتبار زنان در داستان خسرو و شیرین در مقایسه با رومئو و ژولی= 578; داشته ایم نشانگر بسیاری مطال= 76; است که خود در خور مقاله ای مفصل و جداگانه می باشد اما ما به بررسی اجمالی و کوتاه آن در مقاله حاضر اکتفامی کنی= 05; .

ژولیت کیست؟ویژگی های شخصیتی ژولیت چگونه = 575;ست؟نوع نگاه جامعه به زن در جامعه ژول= 740;ت چگونه است؟=

ژولیت دختر یگانه کپیولت پیر است دختری که در انزوا ی یک خانه همراه ب= 575; دایه پیرش روزگار می گذراند .شاید تنها حضور اجتماعی ژولیت در سراسر رمان د= 585; میهمانی است که توسط پدرش برای کپیولتها تر= 78;یب داده شده و ژولیت به نظر با اجباری خا= 589; در ان شرکت می جوید اجباری که توسط خانواده برا= 40; آشنایی هرچه بیشتر او با پاریس نجیب و اظهار عشق او به او تحمیل شده تذا بحثی که بر روی ژولیت به عنوان یک زن در نگاه شکسپیر می تو= 575;ن داشت بحث زنی منزوی و گوشه گیر است که تنها ارتباطش با خارج توسط دایه پیرش برقرار می شو= 583; .اجازه حضور د رجامعه را ندارد و به طور کل ژولیت زنی است که حتی اراده ای برای فکر کرد= 606; هم ندارد چنانچه در سراسر داستا= 06; ملاحظه می شو= 583; حتی برای تصمیم گیری د= 585; باره عشقش نی= 586; یا به همفکری و کمک دایه پیرش نیازمن= 83; می شود و یا از لارنس راهب مدد می جوید به عنوان مثا= 604; ژولیت برای رسانیدن خبر= 40; به رومئو ناچ= 575;ر است دایه اش را راهی کند و دایه پس از بازگشت از ماموریتش به ژولیت می گوی= 583;)) خو= 6; تو انتخاب ابلهانه ای کردی تو نمی دانی که چگون= 607; یک مرد را برگزینی .رومئو؟ نه نه او گر چه سیما&#= 1740;ش برتر از هر مرد ی است و نیز دست و پا و بدنش و گر چه صحبت از اینه= 575; نیست اما به حق اینها از حد قیاس گذشت= 607; اند او در عالم نزاکت گ= 604; بی خار نیست))در ادامه ژولیت صحبت دایه را مبتنی بر بی نزاکت بودن رومئو می پذی= 585;د و این یکی از این نشانه ها است از سوی دیگر ژولیت وقتی از همفکری دایه نیز ناامید م= 740; شود سراغ ارن= 587; راهب میرود و البته لارنس راهب سبب خوراندن نوشیدنی مرگبار به ژو= 604;یت است لذا حوزه اجتماعی که ژولیت در آن حضور دارد به محیط منزل و نهایتا تا کلیسا است و این نشان کوچ= 705; بودن حوزه اختیارات زن اروپایی در زمان ژولیت بوده است.

ژولیت آنقدر دایره تفکرش را محدود می کرد که دو راه برایش بیشتر باقی نمی مانده و در قسمتی ا ز کتاب شکسپیر می خوانیم که ژولیت به لارنس راهب م= 740; گوید :اگر به نیروی عقل خویش نمیتوانی مر= 75; کمک کنی پس تصمیم مرا عاقلانه بخوان تا یکباره بدین دشنه چاره اش سازم خداوند قلب من و رومئو را به یکدیگر پیوست و تو دستان ما را اگر این دست که تواش ممهو= 585; دست رومئو کرده ای نشان دست دیگری بپ= 584;یرد ویا قلب را ستیگر من به طغیانی خیانتبار به سوی قلب دیگر= 740; گرددهمین رشته هر دو را هلاک خواهد کرد پس بر اساس عمر درا= 586; تجربت خویش ب= 740; درنگ با من رای بزن و یا بنگر که در میان رنج ها ی من و من این دشنه خونبار داوری خواهد = 705;رد .در کل بحث ژولیت را زنی بی اقتدار و کوته فکر می توان دید که عنان اختیار= 88; تنها به دست عواطفش بوده = 608; برای پیدا کردن راه چار= 607; حتی نمی توان= 583; از تفکر و عقل خویش مدد گیر= 583; اما در مقایس= 607; او با شیرین بحث کاملا متفاوت خواه= 83; بود شیرین از ابتدا زنی معرفی می شود &#= 1705;ه کار آموخته "آشنا به فنو= 06; شکار و سوارکاری و همانند مردی جنگی توانمن= 83; است .حضور شیرین در سر تاسر داستان حضوری مقتدرانه و عاری از عجز و ناتوانی است هر چند در بحثهایی از کتاب نگرانی ها و دلواپسی های شیرین را در پس اندیشه هایش می بینی= 605; و هر چند گاهی او نیز اشکی از غم و اندوه و سرشت زنانه اش می ریزد اما روال کلی داستان این مسئله را که شیرین زنی اس= 578; مقتدر و صاحب نفوذ را اثبا= 578; می کند .شیرین برای رسیدن ب= 607; معشوق خود نیازی به همفکری ندار= 83; و چنانچه دیدیم او به ناگاه سوار ب= 585; شبدیز مسافت طوانی را تا پ&#= 1575;یتخت تنها و بی همراه به امی= 583; دیدار با خسر= 608; طی می کند و حتی این مسئل= 607; را با یکی از ندیمان خود نیز مطرح نمی کند .اقتدار و توانمندی شیرین تا حدی است که عمه اش مهین بانو که شه بانوی ارم= 606; است در وصیتی که به او می کند او را برای اداره سرزمین و رسیدگی در با= 576; زیر دستان شایسته ترین میداند.

عرصه حضوž= 5; اجتماعی شیرین را شای= 583; همپای مردان بتوان دانست = 608; این اصولا نم= 740; تواند خارج ا= 586; حقیقت ذاتی د= 608;ران نظامی باشد.

شیرین از جهت اقتدار و استقلال به حدی میرسد که حتی با شاه زمان خود که همان طور که گفته شد از جهت طبقاتی ه= 605; که شده بسیار بالاتر از اوست عتاب می کند و با این حال شاه عتاب او را نیز می پ&= #1584;یرد و به شاهپورم= 740; گوید:برو به شیرین بگو در سراسر جهان ت= 608; یگانه زن و تنها کسی هست= 740; که شاه عتابت را هم میپذیر= 583; ودر کامش چون قند می نشیند .<= o:p>

در جای دیگر یکه تاز= 740; و توانمندی شیرین را در س&#= 1608;ارکاری و اراده مصمم= 588; برای رسیدن ب= 607; معشوق را چنی= 606; می توان دید:شیرین که پیشتر از همه می راند هم خود سوارکار= 40; چالاک تر از دیگران بود و هم مرکبی به مراتب تیز رو تر از آنان زیر پا داشت از اینرو آسانتر از آنکه می پنداشت توان= 87;ت از یارانش فاصله بگیرد = 608; برسرعت اسبش هر لحظه بیشت= 585; بیافزاید و ا= 586; جمع آنان دور و دورتر شود.

اقتدار شیرین و اوج آن در جایی است که به خواست شاه پاسخ رد میده= 583; و این مسئله در سراسر کتا= 576; چندین با ر تک&#= 1585;ار میشود اما شیرین جز با برقراری آیی= 06; و مراسم رسمی و جز با مطالبه جایگاه شه بانویی ایرا= 06; حاضر به قبول درخواست شاه نمی شود تا در انتها بدان نائل می گردد.حتی زمانی که خسر= 608; پرویز برای د= 740;دارش به قصر او می آید به در ها قفل زده و به ا&= #1608; که شاهنشاه مقتدر ایران = 608; امپراطوری بزرگ آن زمان بوده اجازه ورود نمی دهد)) ام&= #1575; پس از این لحظات کوتاه که در حیرت و دیر باوری و شوق گذشت دلش در پروای نام و ننگ لرزید ز&#= 1740;را که او بهتر از هر کس طبع هوس مند شاه را می شناخت و پذیر= 588; بدنامی در سرشتش نبود ب= 740; درنگ دستور داد همه درها= 740; قصر را ببندن= 583; و چند نگهبان بیرون در به پاسداری باستند)).(پیوس&= #1578;4)

مقایسه شخصیت اجتماعی ژولیت با شیرین نیازم= 06;د بحثی بسیار مفصل خواهد بود اما ما به همین مختصر قناعت کرده ب= 607; جنبه های دیگ= 585; بحث می پردازیم.

3)نگ= 575;ه مردانه به داستان

شخصیتی ک = 7; برای رومئو میتوان در نگاه به داست= 575;ن دید شخصیتی عاشق پیشه اس= 578; .مردی که اگر بخواهیم جنب= 07; های حضور اجتماعی او ر= 575; در یابیم تنه= 575; می توان او را در مرگ تیبال= 578; و نزاعی که در آن صحنه رخ می دهد دید . رومئو اصولا = 576;ا خشونت بیگان= 07; است و مرگی که به پای او ثبت شد شاید در اثر اتفاقی ناگهانی و بدون غرض بود &#= 1607;مانگونه که خود رومئو در بخشی از اثر درباره ت= 740;بالت که خود قاتلش بوده می گوید((&= #1575;ین مرد شریف این خویش نزدیک امیر رفیق عزیز من به خاطر من این زخم مرگبار ر= 575; خورد اعتبار = 605;ن به افترای تیبالت لکه دار شده همان تیبالتی که ساعاتی پیشترک خویش من گردید)).

از منظر جامعه شناخت= 40; اگر بخواهیم دیدگاه مرد د= 585; داستان رومئ= 08; و ژولیت را به زن بررسی کنی= 605; دیدگاهی هوس بازانه و خار= 580; از شخصیت انسانی صرف د= 585; آن دیده می شود رمئو هما= 606; پسر عاشق پیش= 607; ای است که چندی قبل عاش= 602; روزالین بود در هوای او به فغان و ناله می پرداخت و همو بود که لارنس راهب د= 585; رابطه اش می گوید((ای فرانسیس مقد= 87; ! بلعجب تغییری رخ داده است !آیا روزالین که بدان سان از جان دوست داشتی اش اینچنین زود فراموشت شد ؟عشق مردان جوان پس به حق در دلشان ننهفته است بلکه در چشمانشان به مس®= 0;ح و مریم که چه شورابه اشک شستشو می داد= 607; است گونه مات تو را در هوای روزالین و تو &#= 1583;یگر گشتی؟ واگو ک= 606; گفته ای بخرد را :زنان شاید فروغلتند چو= 06; مردی به نیرو نیست))از نظر اجتماعی رومئو نیز همانند ژولی= 78; شخصیتی منزو= 40; و خارج از اجتماع دارد .قدرت درک و بحث خارج از مسائل عشقی ر= 575; ندارد و تنها به مدد نیروی عشقش که البت= 607; به نظر تفاوت= 740; در((شخص)) برایش ندارد در سرا= 587;ر کتاب حضور منفعلانه دارد. روحیات رومئو روحیا= 78; زنانه ای است که لارنس راه= 576; درباره اش می گوید(( تو مردی؟ هیاتت بانگ میزند ک= 607; هستی اشکهای تو لیکن زنان= 607; است )) پس به طور کلی ما از دو جنبه می توانیم بحث ر= 575; پیگیری کنیم :الف)نوع نگاه مردان به زنا= 606; در این داستا= 606; .ب) نوع شخصیت مردانه در ای= 606; دو داستان .از منظر نخست هر دو داستان به یکسان قابل بررسی هستند .

به ظاهر ه= 85; دو مرد مورد بررسی یعنی :رومئو و خسرو هر دو مردانی هوسران هستن= 83; که هر چند دل در گرو مهر دلدار خویش دارند اما هرگز به معنا= 740; حقیقی کلمه ب= 607; دلدادگان خو= 83; وفادار نبود= 07; اند چه رومئو که قبل از ژولیت عاشق و دلباخته روزالین بود= 07; و چه خسرو که حتی پس از عشق به شیرین که اولین عشق او نیز بوده با مریم دختر قیصر روم ازدواج میکن= 83; و پس از آن نیز ((شکر))را به همسری برمیگزیند و در واقع شیری= 606; سومین همسر قانونی اوست لذا نگاه جام= 593;ه شناختی که به این امر میتوان داشت اثبات میکند که در هر دوره زن تنها از منظر کارکردهای جنسی مد نظر بوده و شخصیت اجتماعی او ا= 586; نگاه مردان نادیده انگاشته می شده.لذا در هر شرایط امکان حضور صنمان زیبا تر و بتان خوش چهر= 607; تر وجود داشت= 607; و شاید داستا= 606; های عاشقانه از این منظر پوچ تلقی شوند.هر دو نگارنده زنا= 06; داستان را بتانی تصویر کرده اند که زیبا و خوش اندام و..... و دیگر هیچ.وگو= 740;ی چنان از ابتدای خلقت ساخته شده ان= 583; که برای عاشق= 740; مناسب باشند = 608; مردان آنان ر= 575; به جهت زیبای= 740; با دیگران مقایسه کرده اند و بدین جهت به آنان عشق می ورزند پس نوع نگاه به زن نگاهی بت انگارانه است.از منظر ثانی همان طو= 585; که ذکر شد شخصیت رومئو شخصیتی بیشت= 85; زنانه است و عاشق پیشه او نیز برای انجام کارهایش خود عمل کننده نیست و منفعلانه گو= 88; به کمک دیگرا= 606; است و این در حالی است که در داستان خسرو و شیرین &#= 1608;ضعیت کاملا متفاو= 78; است .خسرو پرویز مردی کاملا مقتدر = 608; صاحب نام است و هر چند در مقابل شیرین سعی در تواضع و فروتنی دار= 583; اما به هر حال طبع سرکش و اقتدار گرایانه ای دارد که با امتیاز پادشاهی اش در آمیخته از او مردی تمام عیار می سازد .احساس نیازی که در هر دو داستان و دو مرد به دلدادگانشا = 6; دارند تنها ناشی از غریز= 607; است اما تفاو= 578; شخصیتی که می= 575;ن خسرو به عنوان مردی صاحب نا= 605; و صاحب جاه تیراندازی ماهر و سوارکاری حرفه ای و.....و رومئو با شخصیت آرام و چنانچه شکسپیر مطرح می کند سراسر با اشک و ناله و فغان و.... را نمی توان نادیده گرفت .شاید شخصیت رومئو را هر چند نه به طور کامل اما تا حدودی بتوان با فرهاد تطب= 740;ق داد که البته ا ز حوزه بحث این مقاله خارج است .

4) = 6;ظریه دورکیم

دورکیم برای اثبات تمایز این دو از روش متعار= 601; تغییرات متقارن استفاده می کند .وی تغییرات میز= 75;ن خودکشی را در بین جمعیتها= 40; گوناگون برر= 87;ی کرده سعی داشته ثابت کند که میان میزان همبست= 11;ی ناشی از مذهب &#= 1587;بب کاهش میزان خودکشی می شو= 583; .(پیوست پنج)

در هر دو کتاب مورد مقایسه در انتها ما با مسئله خودکش= 40; مواجه شدیم .ا زآنجا که خود کشی امری است که با جامعه شناسی در ارتباط است ب= 585; آن شدیم تا تحلیل کوتاه= 40; نیز از خودکش= 740; در این دو کتا ب ارائه دهیم .&= #1575;ولا برای روشن تر شدن بحث لازم می دانم به ذکر این مطلب بپردازم که د= 585; هر دو کتاب نکات مذهبی ب= 607; وفور دیده میشود چنان چ= 607; در رومئو و ژولیت مراجع= 07; های پی در پی آن دو به کلیسا و مد د گرفتن از لا رنس راهب را می بینیم و در خسرو و شیرین پایبندی عمی= 02; به آئین زرتش= 578; دیده می شود .د رهر دو کتاب مراسم ازدوا= 80; با آئین کامل انجام شده و نشانگر وحدت عمیق آنان به &#= 1575;مور دینی است .به همین دلیل شاید بتوان گفت نظریه دورکیم در ای= 606; دو کتاب قابل رد است .چه در ه= ر دو کتاب هر دو دلداده با وجود داشتن اعتقادات عمیق دینی دس= 578; به خود کشی میزنند .اما از دیدگاه دیگر که دورکیم عدم همبستگی اجت= 05;اعی را امری مهم در خودکشی میداند در مورد رومئو و ژولیت صادق است .همان طور که در ذیل بحث های گذشته گفته شد رومئوو ژو لی= 578; کاملا از صحن= 607; های اجتماعی منزوی هستند .ژولیت در خلوت تنهایی سرای خود با دایه پیرش و رومئو در بیشتر اوقات در اکناف شهر دیده میشود .لذا بریدگی این دو از اجتماع را میتوان دلیل= 40; بر خود کشی شان دانست .چه اگر از جهت اجتماعی قو ه &#= 1576;یان مطالب و مبارزه مستقیم با سیستم جامعه = 582;ود راداشتند چه بسا مجبور به اقدام به خودکشی نمیش= 83;ند .لذا د رذیل این دو سر فصل بحث خودکشی د= 608;رکیم در کتاب رومئ= 608; وژولیت قابل = 576;ررسی است .اما د رمورد خسرو وشیرین که هر دو از نظر شخصیت پرداز= 40; نظامی از افراد مقتدر وصاحب نفوذ جامعه خود بوده اند تصو= 585; آن دو منهای ج&#= 1575;معه شان غیر قابل قبول است .

شاید خودکشی شیری= 06; را بیشتر از منظر احساسا= 78; آنی که د راثر مرگ خسرو بود بتو= 575;ن تفسیر کرد و مرگ خسرو بیشتر ذیل نظریه طبقات= 40; مارکس قابل بررسی است ،مرگ خسرو حاصل کشمکش انسانها بر س= 585; قدرتی است که حتی پسر را بر علیه پدر می شوراند و لذا حتی مرگ خسرو= 608; شیرین را میتوان کامل= 75; متفاوت از مر= 711; رومئو و ژولی= 578; دانست .به طور کلی دو کتاب حاضر تفاوتهای فا= 81;شی چه از نظر نوع نگاه به جامع= 607; ،نوع نگاه به زن ،نوع نگاه به مرد ،تفاو= 578; های طبقاتی و مرگ داشتند ک= 607; هر کدام به اختصار مورد توجه قرارگرفت .در جمع بندی کلی کتاب خسرو وشیرین نشان اقتدار مطلق = 608; رومئووژولی= 8; نشان انزوا و د رماندگی مطلق است که ب&#= 1575; نگاهی جامعه شناختی میتوان نوع ب= 585; خورد انسانه= 75; د رجامعه شان را در دو رمان مطالعه کرد .شاید شرایط اجتماعی دوران رومئو وژولیت مانع از ابراز وجو= 583; انسانی آنها = 608; احقاق حق انس= 575;نی شان بوده اما به وضوح در رمان خسرو وشیرین شرای= 91; اجتماعی با اینکه مان= 593; ازدواج دو فر= 583; در طبقات مختلف بوده ب= 575; این حال اجاز= 607; احقاق حق انسانی را به افراد میداد= 07; است .در با ب دو کتاب حاضر بح= 579; بسیار خواهدبود که در حوصله مقاله حاضر نمی باشد .

نتیجه گیری

بحثی را ک= 07; در رابطه با دو کتاب حاضر داشتیم به فه= 605; و درک ما در رابطه با اوضاع اجتماعی که ا= 740;ن دو جریان در خلال آن شکل می گیرد یاری می رساند.

همان گون = 7; که گفته شد داستان خسرو = 608; شیرین دقیقا در زمانی شکل می گیرد که در کمتر از دو دهه قبل از آن پدر بزرگ خسر= 608; (انوشیروان عادل)حکومت م= 740; کرده.یعنی شرایطی که سیستم طبقات= 40; بسیار خشک و بسته ای حاکم بوده و با این حال که شرایط طبقاتی خسرو بسیار بالا ت= 585; از شیرین است خسرو در براب= 585; مقاومت بی حد وحصر شیرین بالاخره نا چار می شود او را به عنوان شه بانوی ایر= 575;ن و با اجرای مراسم آیینی = 608; در ملاء عام به عقد خویش در آورد و این مسئله نشان م= 740; دهد سیستم اجتماعی و طبقاتی در ایران هر چقد= 585; هم بسته و خشک باشد با این حال قابل شکستن است و این در حالی است که در شرا&#= 1740;ط بازی که کامل= 575; با خواندن کتاب رومئو وژولیت قابل درک است در عین حال آنقد= 585; خشن و خشک می نماید که رومئو وژولی= 78; کاملا مخفیانه به ع= 602;د یکدیگر در می آیند .بحث دیگری که مطر= 581; شد بحث شرایط زنان و مقایس= 607; آنها در این د&#= 1608; اجتماع مختل= 01; بود همان طور که گفته شد شیرین زنی اس= 578; اجتماعی که ب= 575; فنون رزمی .شکار و....آشنا = 5;ست و قرار است پس از عمه اش مهین بانو ریاست قبیله خود را در اختیار گیرد .&#= 1576;ه نظر حتی تصور وجود ریاست زنان در زمان نظامی گنجوی بسیار جالب است و این در حالی است که دراجت= 605;اعی که ژولیت در آن می زیسته منتهای کنش ا= 580;تماعی یک زن حضورش در کلیسا است و این یعنی ان&#= 1586;وای محض بنابر ای= 606; در شرایطی که در ایران امک= 575;ن حضور زن در بالاترین عرصه های اجتماعی وجو= 83; دارد در اروپ= 575; این امکان به حد اقل می رسد .= و طبیعی است که نوع نگاه مردان در دو داستان نسبت به زنان بسیا= 585; متفاوت است.

و در آخر د= 585; داستان خسرو = 608; شیرین این اجتماع نیست که شیرین را ناچار به خودکشی می کن= 583; چرا که شیرین به علت مرگ خسرو دست به این کار میزن= 583; اما در رومئو و ژولیت مرگ هر دو دلداده به علت فشار اجتماعی است که سدی غیر قابل نفوذ بر= 575;ی آنها ساخته است.

به هر حال درانتها هدف اž= 6; بحث انجام شد= 607; این است که به نظر می آید در شرایط بسیار سخت و خشن در ایران و در شرایطی که حس می شود سدی غیر قابل نفوذ از فشارهای اجتماعی وجو= 83; دارد ما می توانیم راههای گریز= 40; از این تنگنا ها ببینیم را= 607;های گریزی که گاه اجتماع نیز ا= 586; آن استقبال و حمایت می کند &#= 1705;ه نمونه آن داستان خسرو وشیرین است و در مقایسه با آن در رومئو و ژولیت که ما شرایط اجتما= 93;ی بازی را مشاهده میکنیم در حالی که ابدا انعطاف اجتماعی که د= 585; خسرو و شیرین می بینیم در اینجا وجود ندارد.

مناب&= #1593;<= /b>

1)آرون.ریمون.1905= .1983.مراحل اساسی سیر اندیشه در جا= 605;عه شناسی .باقر پرهام.تهران.= 593;لمی

2)شکسپ= ;یر.ویلیام.رو&#= 1605;ئو و ژولیت.فواد نظیری.تهران.= 575;حمدی.چاپ اول 1375

3)کوزر= ;.لوییس آلفرد.1913.زندگی و اندیشه بزرگان جامع= 07; شناسی.محسن ثلاثی.تهران.= 593;لمی .چاپ دهم 1382.

4) گلبو.فری&#= 1583;ه1376.خسرو وشیرین.تهرا= 06;.گلشن.

پیوستها<= /o:p>

1:رجوع شود به : کوزر.ل= وییس آلفرد.1913.زندگی و اندیشه بزرگان جامع= 07; شناسی.محسن ثلاثی.تهران.= 593;لمی .چاپ دهم 1382.صفح= 07; 75پارگراف سوم. =

2: رجوع شود به:گلبو.فرید= 607;1376.خسرو وشیرین.تهرا= 06;.گلشن.صفحه 76 پاراگرف چهارم.

3: رجوع شود به :گلبو.فرید&#= 1607;1376.خسرو وشیرین.تهرا= 06;.گلشن.88 پارگراف سوم.

4: رجوع شود به :گلبو.فرید&#= 1607;1376.خسرو وشیرین.تهرا= 06;.گلشن.صفحه 177پراگراف پنجم.

5:رجوع شود به :آرون.ریمو&#= 1606;.1905.1983.مراحل اساسی سیر اندیشه در جا= 605;عه شناسی .باقر پرهام.تهران.= 593;لمی فرهنگی .صفحا= 578; 377 تا386.