working paper - davoodvandi

دانشكده علوم اجتماع= 10; دانشگاه تهران

علل سقوط اميرکبير چه بود؟

طاه&= #1585;ه داوودوندي<= b>

كارنوشت دانشجويي براي درس مباني تاريخ اجتماعي ايران

موضوع: نقد و بررسي اقدامات اميركبير<= /p>

زير نظر دكتر محمدرضا جوادي يگانه

دي 1384

اميرک= ;بير مظهر هوش خار= 602; العاده و استعداد فطر= 10; طبقه سوم جامعه يعني نجيب ترين طبقه از <= span lang=3DFA dir=3DLTR style=3D'font-size:10.0pt;font-family:Tahoma;mso-bidi-l= anguage: FA'> جامعه ي ايراني بود. او با اصلاحا= 578; خود نشان داد که اگر وسايل تعليم و تربي= 578; صحيح براي طبقه سوم فراهم باشد , آنها عظمت ايراني را احيا خواهند کرد. اصلاحات امير کبير در زمينه هاي مخ= 578;لف چون امور مال= 610; ، وضع نظامي ، توسعه فرهنگ = 608; بعد از اينکه توجه به مسائ= 604; اقتصادي و اوضاع اداري صورت گرفت (شميم : 1379)

بطور کلي اصلاحات امير کبير داراي سه منب= 593; مخالف بود که مجموعه ي اينها زمينه را براي سقوط وي فراهم کردند.

1- اکثريت خانواده ي سلطنتي به خصوص مهد علي= 575; و مقامات پيشين ديوان سالاري

2- کشورهاي استعماري چو= 06; روسيه و انگليس و حکا= 605; طرفدار آنان

3- علما (کمالي : 1381= 548; صفحه 100)

- مخالفين اول : براثر اصلاحات فوق الذکر که امي= 585; کبير در کليه شئون کشوري و لشکري داشت ، قدرت او در نظر درباريا= 06; جلوه گر شد ، بعد از آنکه مستمريهاي گ= 86;اف آنان قطع گرديد ، در برابر او صف آرايي کردند = 608; در برانداخت= 06; وي تلاش کردند. مهدعليا ماد= 85; شاه نيز که قدرت خود را ازدست رفته ميديد به همکاري آنان شتافت. اين افراد با چرب زباني افکار شاه را تحت تأثير قرار دادند و فرما= 606; عزل امير توس= 591; شاه صادر شد (شميم: 1379)

- مخالفين دوم: ازآنجا که امير براي اصلاح وضع اداري و هيئت &#= 1581;اکم هر پيچ و مهره اي را که مضر بود ، کنار مي گذاشت و آنرا عوض ميکرد ، عدم برقراري رابطه با کشورهاي استعماري و سياست خارجي امير که در جه&#= 1578; مخالفت با کهنه پرستان = 608; مفسده کاران بود ، يکباره تعادل جامعه را به هم زد و زمينه ي سقوط وي رافراهم کرد.

مقاوم= ;ت اميرکبير در مقابل انگلي= 87; و روسيه آنها را وادار به واکنش کرد. انگليسي ها دشمن سرسخت اميرکبير بودند و در مقابل اصلاحات او ب= 610;کار ننشستند و براي اخلال د= 585; کار او اقداماتي کر= 83;ند ، مثل اعزام جاسوس به مناطق مختلف ايران براي مقابله با قدرت مرکزي و تحريک سني ها در قندهار و ايجاد کشمکش بين حاکم هرا= 578; و قندهار که هردو طرفدار ايران بودند. اين دو کشور استعماري که منافع خود را در ايران از دست رفته مي ديدند ، به تحريک عوامل داخلي علي امير پرداخت= 06;د. (حسني:1363، صفحه212-2= 20)

- مخال= 01;ين سوم : علما بودند که اگر اصلاحات امي= 85; در جهت کاهش ا&#= 1602;تدار علما بود ، آنرا نمي پذيرفتد و فعالانه نسب= 78; به آن واکنش نشان ميدادن= 83;. (کمالي :1381،صفح = 7; 100)اميرکبير مردي اصلاح طلب بود و با دخالت سياسي روحانيون به شدت مخالف بود. وي متزلزل کردن قدرت روحانيون را = 575;ز مهمترين فصو= 04; برنامه ي سياست داخلي خود قرار داد. اقدامات امي= 85; عليه امام جمعه آن روز که با روسها و انگليس رابط= 07; داشت را نيز نبايد ناديد= 07; گرفت. از ديگر اقدامات امي= 85; خلع لباس روح= 575;نيون نالايق بود. لذا اين اقدامات امي= 85; زمينه را برا= 610; تشديد کدورت بين روحانيت = 608; او تشديد کرد. (آدميت :صفحه 187-189)اصلاحات يکباره امير کبير که به ضرر منافع اقليت بود ، را نيز
نمي توان بي تأثير دانست. اشتباه خود اميرکبير اي= 06; بود که بر خلاف امر شاه ، که يکي از برادرانش را به حکومت قم فرستاده بود = 548; وي را به تهرا&#= 1606; خواند. شاه او را براي دومي= 606; بار به قم فرستاد و از اين اقدام امير سخت نار= 575;حت شد. (راوندي: 1375، 50= 7)

به طوž= 5; کلي کارشکني هايي که در مقابل اميرکبير صورت گرفت ، تحريک تمام زمينه هاي مساعد داخلي براي تقابل ب= 575; وي و همدستي روسيه و انگليس با خاندان سلطنتي عوام= 04; اصلي سقوط وي به شمار ميرو= 583;. در اين ميان نبايد از تأثير روحانيون غافل ماند. شايد اگر اين وزير 20سال بيشتر فعالي= 78; مي کرد مي توانست مرداني وفادار چون خود تربيت بک= 606;د.

منابع= ; :

شميم š= 8; علي اصغر ، ايران در دور= 607; ي سلطنت قاجا= 585;، انتشارات زرياب ، تهرا= 606; 1379

کمالي ، مسعود، جامعه مدني، دولت و نوساز= 610; در ايران معاصر، مترج= 05;: کمال پولادي = 548; انتشارات باز، تهران1381

راوند= ;ي ، مرتضي، تاريخ اجتماعي ايران، انتش= 75;رات اميرکبير، تهران1375، جلد دوم

حسني، صديقه، بررس= 10; اجتماعي اقدامات ضد استعماري اميرکبير و اثرات آنها د= 585; سقوط وي ، پاي&#= 1575;ن نامه 1363

آدميت ،فريدون ،اميرکبير و ايران ، انتشارات خوارزمي ،ته= 85;ان ،چاپ پنجم